مارکو روبیو: شاید به “طرح B” برای گشودن تنگه هرمز نیاز باشد
تنگه هرمز همچنان یکی از کانونهای اصلی تنش در منازعه با ایران است. اکنون مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، به صراحت از یک “طرح B” (نقشه دوم) سخن میگوید؛ این طرح دوم برای زمانی است که این آبراه حیاتی همچنان مسدود بماند یا بار دیگر هدف حمله قرار گیرد.
مارکو روبیو در جریان نشست وزرای امور خارجه ناتو در سوئد، خواستار بررسی یک “طرح B” برای بازگشایی تنگه هرمز شد. روبیو در شهر هلسینگبوری اظهار داشت که همگان از توافقی با ایران که شامل بازگشایی این تنگه، به عنوان شاهراهی حیاتی برای بازار جهانی نفت و گاز، باشد، استقبال میکنند. اما اگر ایران از بازگشایی این آبراه امتناع کند و تصمیم بگیرد کنترل آن را حفظ کرده و برای عبور و مرور عوارض دریافت کند، به یک “طرح B” نیاز خواهد بود.
روبیو در ادامه افزود: «من امروز این موضوع را مطرح کردم و با موافقتهای زیادی روبهرو شدم، (…) اما امروز خبر یا بیانیه رسمی برای اعلام به شما (خبرنگاران) ندارم.»
وزیر امور خارجه ایالات متحده اشاره کرد که یک ائتلاف بینالمللی تحت رهبری فرانسه و بریتانیا، پیش از این خود را برای یک مأموریت دریایی احتمالی پس از پایان درگیریها آماده کرده است. او در عین حال تأکید کرد: «اما ما به یک طرح B برای زمانی که شلیک و درگیری رخ میدهد نیاز داریم؛ در آن صورت چگونه باید تنگه را دوباره باز کرد؟» او گفت نمیداند که آیا این مأموریت الزماً باید تحت پرچم ناتو باشد یا خیر، «اما قطعاً کشورهای عضو ناتو هستند که میتوانند در آن مشارکت کنند.»
روبیو در ادامه دوباره تأکید کرد که ایالات متحده وابسته به کمک متحدان خود نیست: «ایالات متحده میتواند خودش این کار را انجام دهد، اما کشورهایی وجود دارند که تمایل خود را برای مشارکت احتمالی در چنین اقدامی، در صورت رسیدن کار به آن مرحله، ابراز کردهاند.» با این حال، او از کشور خاصی نام نبرد.
بازگشایی تنگه هرمز یکی از نقاط اصلی اختلاف در مذاکرات پرافت و خیز میان واشنگتن و تهران است. ایران پس از آغاز جنگ، این تنگه را از طریق تهدید و شلیک به نفتکشها و کشتیهای باربری، تا حد زیادی غیرقابل عبور کرده بود. ایالات متحده نیز در واکنش به این اقدام، کشتیهایی را که به مقصد بنادر ایران حرکت کرده یا از آن خارج میشدند، تحت محاصره قرار داده است.مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت اعلام کرد اگر تهران طرح دریافت عوارض برای عبور از تنگه هرمز را اجرا کند، رسیدن به یک توافق دیپلماتیک میان ایالات متحده و ایران غیرممکن خواهد شد.
او در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «هیچکس در جهان از سیستم عوارضگیری حمایت نمیکند. چنین چیزی نمیتواند اتفاق بیفتد. غیرقابل قبول خواهد بود. اگر آنها همچنان دنبال اجرای آن باشند، رسیدن به یک توافق دیپلماتیک غیرممکن میشود. بنابراین اگر بخواهند چنین کاری انجام دهند، این تهدیدی برای جهان است و کاملاً غیرقانونی است.»
او همچنین خبر داد که در مذاکرات با تهران برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، «پیشرفتهایی» حاصل شده است و «نشانههای خوبی وجود دارد» اما به گفته او، واشینگتن با «سیستمی روبهروست که خودش تا حدی دچار شکاف و چنددستگی است.»
وزیر خارجه ایالات متحده با اشاره به این که مقامهای ارشد پاکستان به عنوان میانجی مذاکرات امروز به تهران سفر خواهند کند، گفت: «ترجیح رئیسجمهور آمریکا این است که یک توافق خوب حاصل شود… من اینجا نیستم که بگویم حتماً چنین اتفاقی خواهد افتاد، اینجا هستم که بگویم ما هر کاری بتوانیم انجام میدهیم تا ببینیم آیا میتوانیم به توافق برسیم یا نه.»
او در عین حال افزود که اگر یک توافق خوب حاصل نشود، دونالد ترامپ «بهروشنی گفته است گزینههای دیگری هم دارد.»پیش از این گزارشها حاکی از سفر روز پنجشنبه فیلد مارشال عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان، به تهران بوده است. خبرگزاریهای رسمی ایران این خبر را یک روز پس از آن منتشر کردند که وزیر کشور پاکستان، برای دومین بار طی هفته جاری وارد تهران شد.
این سفرها در شرایطی انجام میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیش از آن اعلام کرد مذاکره با ایران در «مراحل پایانی» قرار دارد و افزود اگر ایران سند توافق را امضا نکند، ایالات متحده حملات نظامی را از سر خواهد گرفت.
او شامگاه چهارشنبه نیز گفت که چند روز منتظر پاسخ ایران خواهد ماند، اما این پاسخ باید «۱۰۰ درصد درست و خوب» باشد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران روز چهارشنبه گفت که سفر دوباره وزیر کشور پاکستان در ایران برای «تسهیل مبادله پیامها» بین تهران و واشینگتن انجام شده است.
انتقاد مجدد از ناتو
مارکو روبیو در گفتوگوی روز پنجشنبه با خبرنگاران پیش از سفر به نشست ناتو در سوئد، بار دیگر از این ائتلاف بهدلیل حمایت نکردن از جنگ آمریکا علیه ایران انتقاد کرد.
وزیر خارجه آمریکا گفت: «کشورهای زیادی در ناتو با ما موافق هستند که ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد و ایران تهدیدی برای جهان است.»
او گفت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، «گفت بسیار خوب، من خودم برای این موضوع کاری انجام میدهم.»
روبیو افزود: «او از آنها نخواسته نیرو اعزام کنند. از آنها نخواسته جنگندههایشان را وارد عمل کنند. اما آنها از انجام هر کاری خودداری میکنند.»
او گفت: «ما از این موضوع بسیار ناراحت شدیم.»
ایالات متحده و اسرائیل روز نهم اسفند سال گذشته جنگ علیه ایران را آغاز کردند. کشورهای عضو ناتو میگوید دونالد ترامپ پیشاپیش با آنها مشورت نکرد و از سوی دیگر، متحدان اصلی اروپایی نسبت به ضرورت جنگ ابراز تردید کردهاند.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، جنگ با ایران را غیرقانونی خواند و اجازه نداد جنگندههای آمریکایی از پایگاههای این کشور استفاده کنند.
فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز بعد از برقراری آتشبس گفت ایران در مذاکرات در حال «تحقیر» ایالات متحده است؛ اظهاراتی که ترامپ را خشمگین کرد و دولت او بهسرعت اعلام کرد آمریکا پنج هزار نیرو از پایگاههای خود در آلمان خارج خواهد کرد.
مارکو روبیو درباره اختلاف بین آمریکا و متحدانش در ناتو گفت: «من در تمام دوران حرفهایام از حامیان جدی ناتو بودهام.»
او ادامه داد: «من میدانم چرا ناتو برای اروپا خوب است، اما چرا ناتو برای آمریکا خوب است؟ چون به ما در منطقه پایگاههایی میدهد که اجازه میدهد در مواقع اضطراری در خاورمیانه یا جاهای دیگر قدرتنمایی کنیم.»
او گفت: «بنابراین وقتی این دلیل اصلی حضور شما در ناتو است و بعد کشورهایی مثل اسپانیا استفاده ما از این پایگاهها را رد میکنند، خب پس چرا در ناتو هستید؟ این سؤال کاملاً منصفانهای است.»
روبیو افزود که برخی کشورهای دیگر همکاری بیشتری داشتهاند و پیشتر بهطور مشخص از پرتغال تمجید کرده بود.
