حملۀ آمریکا به جنوب ایران؛ تهران واشنگتن را به نقض آتشبس متهم کرد
با وجود اعلام خبرهایی مبنی بر پیشرفت در مذاکرات میان تهران و واشنگتن برای دستیابی به توافق، ایالات متحده شامگاه دوشنبه اعلام کرد که به سایتهای موشکی و قایقها در جنوب ایران حمله کرده است. دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در درخواستی غیرمنتظره در میانه مذاکرات با ایران، از عربستان سعودی و قطر خواست تا به پیمان ابراهیم بپیوندند و روابط خود با اسرائیل را عادیسازی کنند. او در اظهارنظری دیگر که به نوعی حاکی از انعطاف در موضوع هستهای ایران است، گفت که اورانیوم غنیشدۀ این کشور یا باید به ایالات متحده تحویل و یا با نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی در محل نابود شود.
ارتش آمریکا از حمله به جنوب ایران خبر داد
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام روز دوشنبه در بیانیهای اعلام کرد که «حملاتی در دفاع از خود» در جنوب ایران انجام داده تا از نیروهای خود در برابر «تهدیدات نیروهای ایرانی محافظت کند».
بر اساس این بیانیه، مکانهای هدف قرار داده شده، شامل سایتهای پرتاب موشک و قایقهای ایرانی بوده که به گفته سنتکام سعی در مینگذاری داشتند.
این بیانیه افزود که آمریکا در طول آتشبس کنونی، «ضمن خویشتنداری، به دفاع از نیروهای خود» ادامه میدهد.
این حملات درحالی صورت میگیرد که واشنگتن و تهران در روزهای اخیر از پیشرفت در مذاکرات جاری برای دستیابی به یک تفاهمنامه خبر دادهاند.
ایران وقوع «انفجار» در بندرعباس را تایید کرد
رسانههای داخلی ایران به نقل از صداوسیما، حمله دیشب «جنگندههای آمریکایی-صهیونیستی» به چند شناور ایرانی در جنوب جزیرۀ لارک را تایید کردند.
بر اساس گزارش این رسانهها، چندین نفر در این حملات کشته شدهاند.
درحالی که برخی رسانهای داخلی ایران از حمله به دو قایق تندروی سپاه خبر داده و اسامی دستکم سه نفر را که در این حملات کشته شدهاند، منتشر کردهاند، صداوسیما اعلام کرده که وضعیت به حالت عادی بازگشته و افزود که تحقیقات دربارۀ منشا انفجارها در حال انجام است.
روزنامه نیویورک تایمز به نقل از دو مقام آمریکایی نوشت که حملات نظامی آمریکا به هدافی در جنوب ایران در شامگاه دوشنبه پس از آن انجام شد که تحلیلگران اطلاعاتی مجموعهای از اقدامات نظامی جمهوری اسلامی را شناسایی کردند که بهطور «بالقوه تهدیدآمیز» بود.
این رسانه در گزارشی کوتاه که شامگاه سهشنبه منتشر شد، نوشت این مقامها گفتند جمهوری اسلامی چند پهپاد انتحاری را در نزدیکی شماری از حدود ۲۴ ناو جنگی نیروهای آمریکا در محدوده دریای عمان و دریای عرب به پرواز درآورده بودند. این ناوها در اجرای عملیات محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران نقش دارند.
به گفته این منابع که به دلیل حساسیت مسائل عملیاتی نخواستند نامشان فاش شود، تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا تحرکاتی را در برخی از مواضع موشکهای زمینبههوای جمهوری اسلامی در نزدیکی تنگه هرمز شناسایی کردند که هواپیماهای تهاجمی مستقر در خشکی و ناوهای هواپیمابرِ فعال در عملیات محاصره دریایی را تهدید میکرد.
یکی از سخنگوهای فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، شامگاه دوشنبه چهارم خرداد اعلام کرد که ارتش این کشور اهدافی را در ایران، در نزدیکی تنگه هرمز، هدف قرار داد. همزمان، رسانههای نزدیک به حکومت نیز از کشته شدن تعدادی از اعضای سپاه پاسداران در حمله آمریکا به قایقهای تندروی متعلق به این نیروها خبر دادند.در بیانیه سنتکام اعلام شده بود که حملات آمریکا جنبه دفاعی داشته و شامل «سایتهای پرتاب موشک و قایقهای جمهوری اسلامی بوده که در تلاش برای کارگذاری مین بودند».
یک مقام دفاعی آمریکا نیز اعلام کرد که این حملات در بندرعباس، در جنوب ایران و نزدیک به تنگه هرمز انجام شده است.
مقامهای پنتاگون روز سهشنبه گزارشهای رسانههای ایرانی را که مدعی شده بودند جمهوری اسلامی یک پهپاد آمریکایی امکیو-۹ ریپر را سرنگون کرده است، رد کردند.
مقامهای آمریکایی همچنین گفتند که سپاه پاسداران ممکن است در حال آزمودن این موضوع بوده باشد که آیا نیروهایش در شرایطی که دو طرف میکوشند توافق احتمالی را تثبیت کنند، از فضای عملیاتی تازه و بیشتری برخوردار شدهاند یا نه.
تهران و واشینگتن همچنان بر سر موضوعهای دشواری از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی، جنگ اسرائیل و حزبالله در لبنان و همچنین درخواست تهران برای لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده، اختلاف دارند.با این حال، دو طرف پس از هفتهها مذاکره عمدتا غیرمستقیم میگویند درباره یک یادداشت تفاهم که جنگ را متوقف میکند و به مذاکرهکنندگان ۶۰ روز فرصت میدهد تا به توافق نهایی برسند، پیشرفتهایی حاصل شده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، سهشنبه پنجم خرداد گفت که مذاکرات برای دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی ممکن است «چند روز» طول بکشد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پیش از او گفته بود در بسیاری از موضوعهای مطرحشده، جمعبندیهایی حاصل شده است، اما این به معنای دستیابی قریبالوقوع به توافق برای پایان جنگ نیست.
حملات آمریکا چگونه انجام شد؟
به گزارش والاستریت ژورنال، نیروهای فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) ابتدا به قایقهای تندروی ایران که به گفته واشنگتن در حال مینگذاری در تنگه هرمز بودند، حمله کردند. ایران سپس با شلیک به سوی هواپیماهای آمریکایی پاسخ داد و آمریکا نیز در واکنش به تاسیسات پرتاب موشک در جنوب ایران حمله کرد.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام در گفتگو با فاکسنیوز گفت که این حملات با هدف «حفاظت از نیروهای ما در برابر تهدیدهای ناشی از نیروهای ایرانی» انجام شده است.
آقای هاوکینز گفت: «فرماندهی مرکزی آمریکا در جریان آتشبس جاری، ضمن خویشتنداری، به دفاع از نیروهای خود ادامه میدهد.»
جنیفر گریفین، خبرنگار «فاکسنیوز» به نقل از یک مقام دفاعی آمریکا درباره جزئیات این حمله در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دو قایق ایرانی در حال مینگذاری در تنگه هرمز شناسایی شدند. ارتش آمریکا هر دو شناور سپاه پاسداران را منهدم کرد. همچنین تاسیسات موشک زمینبههوا را که جنگندههای آمریکایی را هدف قرار داده بود، نابود کرد.»
او افزود: «به من گفته شده که حملات آمریکا فعلا پایان یافته است. بار دیگر تاکید میشود که این حملات ماهیتی دفاعی داشتند، نه تهاجمی، و تلاشی برای نقض آتشبس نبودند.»
حملات آمریکا چگونه انجام شد؟
به گزارش والاستریت ژورنال، نیروهای فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) ابتدا به قایقهای تندروی ایران که به گفته واشنگتن در حال مینگذاری در تنگه هرمز بودند، حمله کردند. ایران سپس با شلیک به سوی هواپیماهای آمریکایی پاسخ داد و آمریکا نیز در واکنش به تاسیسات پرتاب موشک در جنوب ایران حمله کرد.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام در گفتگو با فاکسنیوز گفت که این حملات با هدف «حفاظت از نیروهای ما در برابر تهدیدهای ناشی از نیروهای ایرانی» انجام شده است.
آقای هاوکینز گفت: «فرماندهی مرکزی آمریکا در جریان آتشبس جاری، ضمن خویشتنداری، به دفاع از نیروهای خود ادامه میدهد.»
جنیفر گریفین، خبرنگار «فاکسنیوز» به نقل از یک مقام دفاعی آمریکا درباره جزئیات این حمله در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دو قایق ایرانی در حال مینگذاری در تنگه هرمز شناسایی شدند. ارتش آمریکا هر دو شناور سپاه پاسداران را منهدم کرد. همچنین تاسیسات موشک زمینبههوا را که جنگندههای آمریکایی را هدف قرار داده بود، نابود کرد.»
او افزود: «به من گفته شده که حملات آمریکا فعلا پایان یافته است. بار دیگر تاکید میشود که این حملات ماهیتی دفاعی داشتند، نه تهاجمی، و تلاشی برای نقض آتشبس نبودند.»این وزارتخانه بدون ارائه جزئیات افزود که جمهوری اسلامی ایران «هیچ اقدام شرورانهای را بیپاسخ نخواهد گذاشت و در دفاع از ملت ایران تردید نخواهد کرد.»
همچنین در پیامی منتسب به مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی که روز سهشنبه منتشر شد، آمده است که آمریکا «علاوه بر آنکه دیگر هیچ پناهگاه امنی برای تجاوز و ایجاد پایگاه نظامی در منطقه ندارد، هر روز بیش از گذشته از جایگاه سابق خود فاصله میگیرد.»
روابط عمومی سپاه پاسداران روز سهشنبه با انتشار بیانیهای مدعی شد یک فروند پهپاد MQ-9 آمریکایی را که وارد حریم سرزمینی ایران شده بود، شناسایی و ساقط کرده است.
سپاه همچنین اعلام کرد که با شلیک به یک فروند پهپاد RQ-4 و جنگنده F-35 آمریکا، آنها را وادار به فرار و خروج از حریم سرزمینی ایران کرده است.
با این حال مقامات پنتاگون گزارشها مبنی بر سرنگونی پهپاد MQ-9 آمریکایی را تکذیب کردند.به گزارش والاستریت ژورنال، بنابر تصاویر ماهوارهای تحلیلشده توسط شرکت «ویندوارد» (Windward)، سه قایق سپاه پاسداران روز سهشنبه در بخش جنوبی تنگه هرمز مشاهده شدند. به گفته سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، یک نفتکش روز سهشنبه در خلیج عمان بر اثر انفجاری در نزدیکی خط آب آسیب دید.
به گفته مقامات آمریکایی و تحلیلگران مستقل، سپاه پاسداران ممکن است در حال محک زدن این موضوع باشد که آیا در شرایطی که دو طرف میکوشند به توافقی برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز دست یابند، نیروهایش میتوانند فضای عملیاتی جدید و بیشتری بهدست آورند یا نه.
دانا استرول، مدیر پژوهشی موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک و معاون پیشین دستیار وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، گفت: «تبادل آتش دوشنبه نشان داد که بهرغم حضور چهرههای جدید در حکومت ایران و یک دوره جنگ ویرانگر، شیوه عملکرد تهران تغییری نکرده است.»
خانم استرول گفت: «حکومت همچنان تلاش میکند نشان دهد که با حسن نیت در مذاکرات حضور دارد. با این حال نیروی دریایی سپاه پاسداران در همان زمانی در حال مینگذاری در تنگه دیده شد که ظاهرا تهران در حال مذاکره برای مینزدایی از تنگه بود.»
با این حال بهنظر میرسد که ایران نمیخواهد این حملات مذاکرات را از مسیر خارج کند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که روز دوشنبه در راس هیات مذاکرهکننده به قطر رفته بود، روز سهشنبه نیز به مذاکرات ادامه داد.
به گزارش رسانههای ایران، آقای قالیباف در ساعات پایانی سهشنبه و پس از رایزنی با مقامات قطری به تهران بازگشت.به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی، ایران کشته شدن چند عضو سپاه پاسداران در این حمله را با تاخیر اعلام کرد تا مذاکرات از مسیر خارج نشود.
