اتحادیه اروپا ایران را به دلیل تهدید آزادی کشتیرانی تحریم کرد
اتحادیه اروپا با استفاده از رژیم جدید تحریمی خود برای حفاظت از آزادی کشتیرانی، ایران را به دلیل تهدید تردد دریایی در تنگه هرمز، از جمله به دلیل بازرسی کشتیها و دریافت عوارض از شناورهایی که اجازه عبور از این آبراه را دریافت میکنند، هدف تحریم قرار داده است.
این تحریمها عمدتاَ فرماندهان محلی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را هدف قرار داده است. بر اساس تصمیم اتحادیه اروپا علت درج نام این افراد در فهرست تحریمها این است که “نیروی دریایی سپاه کنترل تنگه هرمز را در دست گرفته و یک نظام اخذ عوارض برای عبور کشتیها ایجاد کرده است.”
محدودیتهای اعمالشده از سوی ایران بر عبور کشتیها از تنگه هرمز، پس از درگیری با آمریکا، اسرائیل و دیگر بازیگران منطقهای، موجب شوک انرژی در اقتصادهای اتحادیه اروپا شده است. به همین دلیل، این اتحادیه در ماه مه دامنه تحریمهای خود را گسترش داد تا افرادی را که در جلوگیری از عبور قانونی کشتیها و محدود کردن آزادی کشتیرانی در این گذرگاه راهبردی نقش دارند، هدف قرار دهد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز دوشنبه، ۸ ژوئن، در جریان نشست وزیران دفاع اروپا در قبرس گفت: «وزیران امروز بهصراحت اعلام کردند که اقدامات ایران غیرقابل قبول است.»
او افزود: «در پاسخ به این اقدامات، کشورهای عضو اتحادیه اروپا امروز در بروکسل با اعمال تحریم علیه افراد و نهادهای ایرانی دخیل در اخلال در عبور و مرور از تنگه هرمز موافقت کردند.»
کالاس همچنین گفت که این نخستین بار است که اتحادیه اروپا از رژیم جدید تحریمی خود برای دفاع از آزادی کشتیرانی استفاده میکند.
اتحادیه اروپا فرماندهان نیروی دریایی ایران را متهم کرده است که محاصرهای ایجاد کردهاند که در آن “کشتیها بازرسی میشوند و مشخص میشود کدام یک، گاهی پس از پرداخت عوارض، اجازه عبور از تنگه را دارند”.
در بیانیه شورای اتحادیه اروپا آمده است: «نیروی دریایی سپاه پاسداران با اجرای نظام دریافت عوارض و همچنین از طریق تهدید، آزار و حمله به چندین کشتی تجاری در منطقه، آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را تضعیف میکند.»
محمد اکبرزاده، یکی از فرماندهان محلی نیروی دریایی، به دلیل تهدید به استفاده از موشک یا پهپاد علیه کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، مشمول توقیف داراییها و ممنوعیت سفر شده است.
همچنین حمید حسینی، نماینده تجاری و از مسئولان اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی ایران، به دلیل حمایت و ترویج سیاست اخذ عوارض از کشتیها تحت تحریم قرار گرفته است.
“آتشبس همین حالا”
کالاس ساعاتی پیشتر نیز در سخنانی از درگیریهای نظامی اخیر میان اسرائیل و ایران انتقاد کرده بود. او قبل از دیدار با وزرای دفاع اتحادیه اروپا در نیکوزیا (قبرس) گفت: «من فکر میکنم منطقه نیازی به تنش و تنشزایی بیشتر ندارد.»
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با تاکید بر حصول راهحل دیپلماتیک برای حل مناقشه میان ایران و آمریکا، گفت: «مسئله این است که در نهایت، وقتی برای مثال بحث تنگه هرمز پیش میآید، ایران و ایالات متحده باید با هم به توافق برسند. بنابراین، ما البته میگوییم که باید یک راهحل دیپلماتیک وجود داشته باشد و آنها باید دور یک میز بنشینند؛ چرا که در نهایت باید در این مورد توافق کنند.»
کالاس با اشاره به امکانات اتحادیه اروپا برای اسکورت و همراهی کشتیها پس از آتشبس، این موضوع را از محورهای بحث جلسه وزرای دفاع ذکر کرد. او در عین حال دوباره تاکید کرد که “نقطه اول واقعاً آتشبس است. ما با هر دو طرف در تماس هستیم تا این پیام را به آنها منتقل کنیم که آتشبس بسیار مورد انتظار است.»
کالاس خواهان آن شد که جنگ “همین حالا” متوقف شود، تنگه هرمز بازگشایی گردد و سپس از این زمان برای گفتگوهای طولانیتر در مورد موضوعات دشوارتر مانند مسائل هستهای و دیگر موضوعات بحرانی موجود استفاده شود.
کالاس در انتها اذعان کرد که “کار زیادی از دست ما برنمیآید، با این حال تلاش میکنیم این پیامها را به پیش ببریم.”
در فهرست تحریمهای جدید اتحادیه اروپا، نام محمد اکبرزاده، معاون سیاسی و سخنگوی نیروی دریایی سپاه پاسداران و حمید حسینی، نماینده اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی ایران و عضو اتاق بازرگانی ایران، در کنار فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران در استان هرمزگان قرار گرفته است.
شورای اتحادیه اروپا دوشنبه ۱۸ خرداد اعلام کرد این تحریمها بر اساس چارچوب حقوقی گسترشیافتهای اعمال شدهاند که افراد و نهادهای دخیل در اقدامات و سیاستهای تهدیدآمیز جمهوری اسلامی علیه آزادی ناوبری در خاورمیانه را هدف قرار میدهد.
این شورا اقدامات نهاد و افراد تحریمشده را مغایر حقوق بینالملل دانست و اعلام کرد سیاستهای آنها حقوق شناختهشده «عبور ترانزیتی» و «عبور بیضرر» از تنگههای بینالمللی را نقض میکند.در بیانیه این شورا آمده است فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران در هرمزگان در اجرای سازوکاری نقش دارد که بر اساس آن کشتیهای عبوری از تنگه هرمز باید مدارک شناسایی، اطلاعات مربوط به محموله و مقصد خود را ارائه کنند.
به گفته اتحادیه اروپا، این اطلاعات در اختیار فرماندهی نیروی دریایی سپاه در هرمزگان قرار میگیرد و این فرماندهی با بررسی آنها درباره عبور کشتیها از تنگه تصمیمگیری میکند. شورای اتحادیه اروپا همچنین نوشت برخی شناورها برای عبور از این آبراه ملزم به پرداخت عوارض شدهاند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز دوشنبه در یک نشست خبری در قبرس، اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز را «غیرقابل قبول» خواند.
او گفت کشورهای عضو اتحادیه اروپا در واکنش به اخلال در عبور و مرور از این آبراه، تحریمهایی را علیه افراد و نهادهای جمهوری اسلامی تصویب کردهاند.
کالاس افزود این نخستین بار است که اتحادیه اروپا از سازوکار جدید خود برای مقابله با تهدید آزادی ناوبری استفاده میکند و در صورت لزوم بار دیگر نیز از آن استفاده خواهد کرد.
او همچنین گفت جمهوری اسلامی عملا تنگه هرمز را بسته و پهپادهای این کشور همچنان امنیت رفتوآمد دریایی را تهدید میکنند.
View on Instagram
همزمان با اعلام این تحریمها، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، از ادامه اقدامهای جمهوری اسلامی در تنگه هرمز و دریای سرخ سخن گفت.
او دوشنبه گفت: «کاری که امروز با مدیریت تنگه هرمز و اقداماتی که در دریای سرخ و تنگه بابالمندب انجام میگیرد و در آینده نیز ادامه خواهد یافت، میتواند دریای سرخ را برای دشمن به دریایی سرختر تبدیل کند.»
این تحریمها در شرایطی اعمال شده که از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی عملا تردد عادی از تنگه هرمز، یکی از مهمترین گذرگاههای انتقال نفت از خلیج فارس، را مختل کرده است.
یک هفته پس از برقراری آتشبس در ۱۸ فروردین ۱۴۰۵، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، محاصرهای دریایی علیه جمهوری اسلامی اعلام کرد که همه کشتیهای ورودی و خروجی از بندرهای جنوبی ایران را در بر میگرفت.در بخش دیگری از این بیانیه، اتحادیه اروپا اکبرزاده را به حمایت از اقداماتی متهم کرده که به گفته این نهاد، عبور قانونی کشتیها و آزادی ناوبری در تنگه هرمز را مختل میکند.
شورای اتحادیه اروپا همچنین اعلام کرد نیروی دریایی سپاه از طریق اجرای نظام اخذ عوارض و نیز تهدید، آزار و حمله به چندین کشتی تجاری در منطقه، آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را تضعیف کرده است.
در بیانیه آمده است اکبرزاده در مقام خود کشتیهای عبوری از تنگه را به استفاده از موشک یا پهپاد تهدید کرده است.
اتحادیه اروپا در مورد حسینی نیز اعلام کرد او از سیاست ارائه اطلاعات کشتیها به مقامهای جمهوری اسلامی، ارزیابی این اطلاعات و پرداخت هزینه عبور برای تردد ایمن از تنگه هرمز حمایت و آن را ترویج کرده است.بر اساس مقررات اتحادیه اروپا، داراییهای افراد و نهادهای تحریمشده در کشورهای عضو مسدود میشود و ارائه مستقیم یا غیرمستقیم منابع مالی و اقتصادی به آنها ممنوع خواهد بود. همچنین افراد تحریمشده با ممنوعیت سفر به کشورهای عضو اتحادیه اروپا روبهرو میشوند.
شورای اتحادیه اروپا اعلام کرد با تحریمهای جدید، شمار افراد و اشخاص حقوقی مشمول این سازوکار به ۲۶ مورد و شمار نهادهای تحریمشده به ۲۷ مورد رسیده است.
اتحادیه اروپا اول خرداد دامنه تحریمهای مرتبط با حمایت نظامی جمهوری اسلامی از روسیه و گروههای مسلح در خاورمیانه و دریای سرخ را گسترش داد تا تهدیدکنندگان آزادی ناوبری در خاورمیانه، بهویژه تنگه هرمز را نیز هدف قرار دهد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز ۲۰ فروردین ۱۴۰۵، پس از توافق آتشبس میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، خواستار پایبندی کامل همه طرفها به آتشبس و تضمین عبور آزاد و ایمن از تنگه هرمز مطابق حقوق بینالملل شد.
