ترامپ در آستانه نشست ناتو راهی آنکارا شد؛ اوکراین و تنگه هرمز در صدر دستورجلسه
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای شرکت در نشست دو روزه سران ناتو راهی آنکارا شد؛ نشستی که قرار است با محور افزایش هزینههای دفاعی اروپا و بازتعریف نقش آمریکا در امنیت قاره اروپا برگزار شود.
خبرگزاری فرانسه مینویسد که متحدان پیمان آتلانتیک شمالی در نشست روز سهشنبه ۱۶ تیر در آنکارا افزایش چشمگیر هزینههای دفاعی خود را به نمایش خواهند گذاشت؛ با این امید که بتوانند از نارضایتی شدید رئیسجمهور ایالات متحده نسبت به واکنش اروپا به جنگ با ایران، بکاهند.
مقامهای آمریکایی پیش از این نشست گفتهاند بازبینی جاری پنتاگون در وضعیت نیروهای آمریکا در اروپا ممکن است به کاهش شمار نیروهای آمریکایی در این قاره بینجامد؛ اقدامی که واشینگتن آن را بخشی از انتقال بار دفاعی به متحدان اروپایی توصیف میکند.
مارک روته، دبیرکل ناتو، گفته است کشورهای اروپایی در حال عمل به تعهد خود برای افزایش هزینههای دفاعی هستند و این روند را نشانه شکلگیری «ناتوی ۳.۰» خوانده است؛ ناتویی با «اروپای قویتر در درون پیمانی قویتر».
متحدان اروپایی همزمان میکوشند با اعلام قراردادهای تازه تسلیحاتی و افزایش کمک نظامی به اوکراین، ترامپ را متقاعد کنند که در تقسیم بار دفاعی جدی هستند. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، نیز قرار است در حاشیه نشست با ترامپ گفتوگو کند و خواستار تصمیمهای قویتر برای تقویت پدافند هوایی اوکراین شود.تایسون بارکر، معاون پیشین فرستاده ویژه آمریکا در امور بازسازی اقتصادی اوکراین، گفت معتقد است موفقیت کییف نه با بیانیههای سیاسی، بلکه با تعهدات نظامی ملموس سنجیده خواهد شد.
بارکر روز ۱۵ تیر به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «هرگونه تعهد برای تأمین پدافند هوایی بیشتر، اقدامی بسیار مهم و بهشدت ضروری خواهد بود.»
این روند، چه «تقسیم بار دفاعی» خوانده شود، چه «ناتوی ۳.۰» یا «بازتنظیم راهبردی»، نشان میدهد واشینگتن میخواهد نقش اروپا در امنیت خود پررنگتر شود، در حالی که ساختار سیاسی و چتر هستهای ناتو حفظ میشود.
موضوع تنگه هرمز
اگرچه اوکراین بر دستور کار امنیتی نشست سایه انداخته است، نشست آنکارا همچنین توجه فزاینده ناتو به خاورمیانه را برجسته خواهد کرد.
مقامهای ارشد دولت آمریکا به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفتند ترامپ میخواهد متحدان مسئولیت بیشتری برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز بر عهده بگیرند؛ بهویژه پس از بیثباتیهای اخیر منطقهای.
بارکر هشدار داد که دولتهای اروپایی پیشتر آمادگی خود را برای مشارکت در امنیت دریایی اعلام کردهاند، اما تنها زمانی که شرایط تثبیت شود و آتشبسی پایدار برقرار باشد.
محل برگزاری این نشست نیز اهمیت ژئوپولیتیک فزاینده ترکیه را تقویت میکند.
انتظار میرود ترامپ دیدارهای دوجانبهای با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، و احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، داشته باشد؛ دیدارهایی که نشاندهنده ازسرگیری تعامل دیپلماتیک واشینگتن در سراسر منطقه پس از ماهها تنش شدید است.
کارشناسان شورای روابط خارجی میگویند نقش ترکیه در ناتو بیش از آنکه تحت تأثیر امنیت اروپا باشد، به اهمیت راهبردی این کشور در سوریه، شرق مدیترانه و خاورمیانه گستردهتر گره خورده است.
استیون سستانوویچ، پژوهشگر ارشد مطالعات روسیه و اوراسیا در شورای روابط خارجی، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت این نشست همچنین میتواند کاهش نفوذ مسکو در منطقه را برجسته کند.
سستانوویچ گفت: «از نگاه روسیه، آنچه این نشست نشان میدهد، تلاش آمریکا برای گسترش تماسها و تقویت روابط با ترکیه و سوریه است.»
