اخبار مهم روزایران

آمریکا به ایران یک روز مهلت داد علنا متعهد به توقف حملات در تنگه هرمز شود

وبسایت خبری اکسیوس گزارش می‌دهد که ایالات متحده به ایران تا امروز شنبه فرصت داده است که به‌طور علنی از حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز اعلام برائت کرده و متعهد شود چنین حملاتی را متوقف خواهد کرد.

سه مقام آمریکایی روز جمعه در نشستی با خبرنگاران گفتند این پیام هم به‌طور مستقیم و هم از طریق میانجی‌های منطقه‌ای به ایران منتقل شده است.

دیگر منابع هم خبر دادند مقام‌های ارشد آمریکایی روز جمعه اعلام کردند ایالات متحده از ایران می‌خواهد به‌طور علنی اعلام کند که حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز را متوقف خواهد کرد و همه مسیرهای کشتیرانی در این آبراه بدون دریافت عوارض برای عبور کشتی‌ها باز خواهند بود.

به گزارش خبرگزاری رویترز، این مقام‌ها در گفت‌وگو با گروه کوچکی از خبرنگاران در یک نشست تلفنی گفتند گفت‌وگوهای میان دو کشور در روزهای اخیر سازنده بوده است.

یکی از این مقام‌ها گفت: «آنچه ما مطالبه می‌کنیم این است که ایران بیانیه‌ای عمومی صادر کند و در آن تأیید کند که همه مسیرهای تنگه هرمز باز هستند و دیگر به سوی کشتی‌ها شلیک نخواهد کرد. یا این بیانیه را دریافت می‌کنیم، یا نتیجه خوبی برای آن‌ها در کار نخواهد بود.»

به گفته یکی دیگر از مقام‌های ارشد آمریکایی، ایران به واشینگتن گفته است حملات اخیر به کشتی‌ها در تنگه هرمز از سوی «بخشی خارج از کنترل» در ساختار حاکمیتی این کشور انجام شده است.

یکی از مقام‌های آمریکایی همچنین گفت به نظر می‌رسد در ایران هم‌اکنون کشمکشی بر سر قدرت میان جناح‌های تندرو و عمل‌گرا در جریان است.

در پی حمله به سه کشتی در هفته جاری، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، دستور حملات نظامی به اهدافی در ایران را صادر کرد و اعلام کرد آتش‌بس ماه ژوئن میان دو کشور دیگر پایان یافته است.

نشریه پولیتیکو نیز روز جمعه در خبر مشابهی از قول مقام‌های ارشد آمریکایی «که برای گفت‌وگو درباره مذاکرات حساس خواستند نامشان فاش نشود»، نوشت دولت ترامپ از ایران «می‌خواهد» بیانیه‌ای صادر کند و در آن تعهد دهد این مسیر مهم کشتیرانی را بدون دریافت عوارض باز نگه می‌دارد و حمله به کشتی‌های تجاری را متوقف می‌کند.

یکی از این مقامات به پولیتیکو گفت ایالات متحده مهلت کوتاهی به ایران داده است تا اعلام کند تنگه هرمز باز است. به گفته او، دولت آمریکا «انتظار دارد» ایران در دیدار روز شنبه با مقام‌های عمانی چنین موضعی اتخاذ کند. او افزود: «اگر موضع آن‌ها این نباشد، روز خوبی برایشان نخواهد بود.»

مقام دیگر همچنین گفت آمریکا می‌خواهد این بیانیه شامل بخشی باشد که «به‌صراحت یا دست‌کم به‌طور ضمنی اذعان کند که آن‌ها خرابکاری کرده‌اند». او افزود مقام‌های ایرانی در گفت‌وگوهای خصوصی با طرف آمریکایی این موضوع را پذیرفته‌اند.

این مقام همچنین گفت ایران در هرگونه توافق نهایی با آمریکا باید «غبار هسته‌ای» را تحویل دهد.

او گفت: «موضوع ساده است؛ اگر غبار را به ما تحویل ندهند، توافقی در کار نخواهد بود. با این حال، ما گزینه‌های زیادی داریم. اگر در برابر تحویل غبار مقاومت کنند، گزینه‌های زیادی در اختیار داریم. اهرم‌های نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی همچنان وجود دارد.»

این مقام دولت آمریکا اذعان کرد که ممکن است در نهایت توافقی بلندمدت حاصل نشود.

یک مقام ارشد سوم وضعیت کنونی را «لحظه انتظار و مشاهده» توصیف کرد و گفت ایران می‌خواست تا پس از مراسم خاکسپاری علی خامنه‌ای، که روز پنج‌شنبه برگزار شد، برای «نهایی کردن برخی مسائل بزرگ» صبر کند.

مقام ارشد دوم گفت: «موضوع دو حالت بیشتر ندارد؛ یا به توافق می‌رسیم یا نمی‌رسیم و خواهیم دید همه‌چیز چگونه پیش می‌رود.»

در همین حال شورای حکام سازمان بین‌المللی دریانوردی روز جمعه از کشورهای جهان خواست تلاش‌های ایران برای اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز و همچنین «تصمیم یک‌جانبه» تهران برای ایجاد نهادی به‌منظور کنترل تردد در این آبراه را رد کنند.

سازمان بین‌المللی دریانوردی مستقر در لندن، نهاد وابسته به سازمان ملل است و مسئول تنظیم مقررات مربوط به ایمنی و امنیت کشتیرانی بین‌المللی و جلوگیری از آلودگی دریاهاست و ۱۷۶ کشور عضو دارد.

به گزارش رویترز، حفاظت از مسیرهای حیاتی کشتیرانی در نشست این هفته شورای حکام ۴۰ عضوی این سازمان مورد بررسی قرار گرفت.

بر اساس متن تصمیم غیرالزام‌آوری که مورد توافق قرار گرفت، شورای سازمان بین‌المللی دریانوردی «به‌شدت» تصمیم ایران برای «ایجاد نهادی که مدعی کنترل تردد از طریق تنگه هرمز است» را محکوم کرد.

در تصمیم شورای این سازمان از کشورهای عضو خواسته شده است که «ادعای ایران مبنی بر حاکمیت بر تنگه هرمز، ادعاهای این کشور درباره اعمال صلاحیت بر مناطق دریایی متعلق به کشورهای ثالث در داخل و اطراف این تنگه که ناقض حاکمیت، حقوق حاکمیتی و صلاحیت انحصاری آن کشورهاست را به رسمیت نشناسند».

این شورا همچنین خواستار آن شده که کشورها هیچ‌یک از تصمیم‌های ایران را که با هدف «بستن، مسدود کردن، مختل کردن یا به هر نحو دیگر مداخله در کشتیرانی بین‌المللی و حق عبور ترانزیتی» اتخاذ شده باشد، به رسمیت نشناسند.

در پی جنگ ۴۰ روزه، جمهوری اسلامی تنگه هرمز را مسدود کرد و سپس «نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس» را تأسیس کرد. این نهاد ماه گذشته در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که هیچ شناوری بدون دریافت «مجوز معتبر عبور» صادرشده از سوی این نهاد، اجازه عبور از این آبراه را ندارد.

ایران که عضو شورای حکام سازمان بین‌المللی دریانوردی نیست، این هفته به نمایندگان این سازمان اعلام کرد که «اتهام‌های گزینشی، با انگیزه سیاسی و فاقد مبنای حقوقی» مطرح‌شده علیه خود را رد می‌کند.

هیأت نمایندگی ایران در سازمان بین‌المللی دریانوردی همچنین اعلام کرد که ایران عضو کنوانسیون بین‌المللی حقوق دریاها نیست و بنابراین «متعهد به رژیم حقوقی مبتنی بر این معاهده» محسوب نمی‌شود.

این در حالی است که دولت دونالد ترامپ بارها اعلام کرده اجازه نمی‌دهد ایران از کشتی‌های در حال عبور از تنگه هرمز عوارض بگیرد. خبرگزاری بلومبرگ نیز روز پنج‌شنبه خبر داد که عمان رسماً مخالفت خود با دریافت عوارض بابت عبور و مرور از تنگه هرمز را به سازمان ملل اعلام کرده است.