طرح توافق کلان انرژی بین آنکارا و بغداد؛ عراق به دنبال صدور روزانه یک میلیون بشکه نفت به ترکیه است
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه گفت که علی الزیدی، نخستوزیر عراق پیشنهاد صادرات روزانه یک میلیون بشکه نفت به ترکیه را مطرح کرده است.
او روز سهشنبه با نخستوزیر عراق که برای گفتگو درباره امنیت، تجارت، انرژی، حملونقل، مدیریت منابع آب و همچنین پروژههای مشترک زیرساختی به ترکیه سفر کرده بود دیدار کرد. دو طرف پس از این دیدار در نشست مشترک خبری، از طرح توافق کلان انرژی بین آنکارا و بغداد سخن گفتند.
رجب طیب اردوغان در توضیح این طرح گفت عراق روزانه یک میلیون بشکه نفت مورد نیاز ترکیه را تامین خواهد کرد و افزود که نخستوزیر عراق به او گفته است: «ما میتوانیم روزانه یک میلیون بشکه نفت به ترکیه بدهیم تا به هیچ کشور دیگری نیازمند نباشید.»
رجب طیب اردوغان افزود: «بله، نیازی نیست دست نیاز به این طرف و آن طرف دراز کنیم، عراق همسایه ماست. انشاءالله وقتی یک میلیون بشکه نفت را به اینجا منتقل کنیم، بخش مهمی از نیازمان تامین خواهد شد.»
رئیسجمهوری ترکیه گفت: «هدف ما اکنون این است که هرچه سریعتر یک توافق جامع همکاری انرژی امضا کنیم که به نفع هر دو طرف باشد.»
دو طرف در این دیدار همچنین تحولات اخیر منطقهای، از جمله وضعیت در سرزمینهای فلسطینی، سوریه و ایران را بررسی کردند. رئیسجمهوری ترکیه تاکید کرد که آنکارا آماده است برای تامین محصولات صنایع دفاعی مورد نیاز عراق هرگونه کمکی ارائه کند.
سفرهای دیپلماتیک نخستوزیر جدید عراق
علی الزیدی، نخستوزیر عراق که در ماه مه گذشته با تشکیل دولت کار خود را آغاز کرد، پس از سفر به آمریکا و ایران سومین سفر خارجی خود را به ترکیه انجام داد.
رسانههای عراق گزارش دادند مقصد بعدی علی الزیدی، عربستان سعودی خواهد بود.
آنکارا امیدوار است روابطی که در دوران نخستوزیر قبلی عراق به سطح مشارکت راهبردی رسیده بود، در دوره جدید نیز با شدت بیشتری ادامه پیدا کند.
این دیدار در مقطعی انجام شد که تنش میان آمریکا و ایران ادامه دارد و محدودیتها بر عبور و مرور در تنگه هرمز همچنان برقرار است.
در پی دیدار علی الزیدی با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا شرکتهای آمریکایی قراردادهایی به ارزش حدود ۶۰ میلیارد دلار با عراق امضا کردند. هدف این توافقها ایجاد مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت از خلیج فارس است. یکی از پروژههای مورد بررسی، احداث خط لولهای است که بصره در جنوب عراق را به حدیثه در غرب این کشور متصل میکند و از آنجا به بندر جیحان در ترکیه و بندر بانیاس در ساحل سوریه امتداد مییابد.
وعده «خلع سلاح» شبهنظامیان خارج از کنترل دولت عراق
انتظار میرود علی الزیدی روز پنجشنبه به عربستان سعودی سفر کند؛ سفری که همزمان با افزایش تنشها در منطقه صورت میگیرد. ریاض مدعی شده است که شبهنظامیان عراقی مورد حمایت ایران حملات پهپادی علیه عربستان انجام دادهاند.
علی الزیدی متعهد شده است که تا پایان ماه سپتامبر تمامی گروههای مسلح خارج از کنترل دولت در عراق را خلع سلاح کند. اجرای این تعهد دشوار به نظر میرسد بهویژه از آنجا که برخی از قدرتمندترین گروههای شبهنظامی اعلام کردهاند سلاحهای خود را زمین نخواهند گذاشت.
ارتش عراق روز دوشنبه در بیانیهای اعلام کرد که علی الزیدی به نهادهای امنیتی دستور داده است درباره حملات ادعایی پهپادی به عربستان تحقیق کنند. در این بیانیه آمده است که عراق متعهد است «از استفاده از خاک عراق به عنوان مسیر عبور یا سکوی آغاز هرگونه حمله علیه کشورهای برادر یا دوست جلوگیری کند.»
این گروههای شبهنظامی هرگونه نقش در این حمله را رد کردهاند. مقاومت اسلامی عراق، ائتلافی از گروههای مسلح مورد حمایت ایران، در بیانیهای ادعاهای عربستان را «ساختگی» و «تلاشی برای توجیه ناتوانی این کشور در پاسخ به حملات دردناک یمن که قلب زیرساختهای آن را هدف قرار داده است» توصیف کرد و تلویحا گفت این حملات توسط حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن انجام شده است.
این گروهها همچنین هشدار دادند که «هر اقدام احمقانه از سوی عربستان با پاسخی سخت روبرو خواهد شد؛ پاسخی که موجب خواهد شد آنها از شدت پشیمانی انگشت به دندان بگزند.»
دفتر نخستوزیری عراق بر لزوم پرهیز از ورود به تنشهای منطقهای تاکید کرد
دفتر علی الزیدی، نخستوزیر عراق، چهارشنبه 7 مرداد، اعلام کرد بغداد خواهان دور ماندن از درگیریهای منطقهای است و از همه طرفها خواست از اقداماتی که به تشدید تنش و افزایش بیثباتی منجر میشود، خودداری کنند.
این موضع پس از آن مطرح شد که ارتش آمریکا بامداد چهارشنبه اعلام کرد نیروهای این کشور همراه با نیروهای مسلح پادشاهی عربی سعودی، مواضع گروههای شبهنظامی مسلح تروریستی همسو با ایران را در عراق هدف قرار دادهاند.
دفتر نخستوزیر عراق در ادامه تاکید کرد دولت این کشور به حفظ ثبات داخلی و کمک به تامین امنیت منطقه متعهد است. به گفته این دفتر، بغداد در همین راستا اقداماتی را برای تقویت حاکمیت قانون و قرار دادن فعالیتهای امنیتی در چارچوب نهادهای رسمی انجام داده است.
این دفتر همچنین اعلام کرد دولت این کشور روند انحصار سلاح در دست نهادهای دولتی را ادامه میدهد و درصدد است همه فعالیتهای مسلحانه را زیر نظر ساختارهای قانونی در این کشور قرار دهد.
بر اساس این بیانیه، تصمیمگیری درباره نحوه برخورد با حملات و پاسخ به آنها، تنها در صلاحیت دولت و نهادهای قانونی و قانون اساسی عراق قرار دارد. ار طرفی وزارت دفاع پادشاهی عربی سعودی اعلام کرد با هماهنگی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، حملات هدفمند و دقیقی را علیه مواضع شبهنظامیان مستقر در خاک عراق که تأسیسات نفتی شرق سعودی را هدف قرار دادهاند، انجام داده است.
بنابه اعلام وزارت دفاع سعودی طی روز چهارشنبه، این حملات در چارچوب تأکید بر حق این کشور برای دفاع از خود و حفاظت از توانمندیهایش صورت گرفته و ریاض همچنان حق پاسخگویی در زمان و مکان مناسب را برای خود محفوظ میداند.وزارت دفاع سعودی تأکید کرد این کشور به دنبال تشدید تنش نیست، اما به هرگونه تجاوزی که علیه آن صورت گیرد، پاسخ خواهد داد.
همزمان با تأکید سعودی بر عزم خود برای حفظ امنیت، حاکمیت ملی و بازدارندگی در برابر مهاجمان و نیز حق پاسخ به منابع تهدید، شبهنظامیان وابسته به ایران در عراق بار دیگر پهپادهایی را برای هدف قرار دادن تأسیسات نفتی در منطقه شرقی سعودی به پرواز درآوردند. این اقدام تنها یک روز پس از حمله پیشین به همان تأسیسات انجام شد، اما سامانههای پدافند هوایی سعودی این پهپادها را رهگیری و منهدم کردند.
شورای وزیران سعودی نیز تأکید کرد این کشور در حفاظت از امنیت، منافع و توانمندیهای ملی خود هیچگونه مماشاتی نخواهد کرد و به هر اقدام خصمانه، مطابق با اصول حقوق بینالملل بشردوستانه، قواعد عرفی، پاسخ قاطعانه خواهد داد.
شورای وزیران همچنین از دولت عراق خواست تمامی اقدامات لازم را برای جلوگیری از استفاده از خاک این کشور بهعنوان پایگاهی برای انجام حملات علیه سعودی اتخاذ کند. این شورا همچنین از مواضع کشورهای مختلف و سازمانهای بینالمللی که حملات انجامشده را محکوم کردهاند و از عملکرد مؤثر و کارآمد سامانههای دفاع هوایی سعودی قدردانی نمودهاند، استقبال کرد.
در همین راستا، وزارت خارجه سعودی روز سهشنبه با شدیدترین لحن، ادامه حملات پهپادی شبهنظامیان وابسته به ایران در عراق علیه تأسیسات نفتی در منطقه شرقی سعودی را محکوم کرد.این وزارتخانه با انتشار بیانیهای اعلام کرد ریاض بار دیگر بر عزم خود برای حفظ امنیت و حاکمیت ملی تأکید میکند و حق قانونی و مشروع خود را برای اتخاذ تمامی اقدامات لازم جهت پاسخ به منابع تجاوز و بازدارندگی در برابر مهاجمان محفوظ میداند. همچنین بار دیگر از دولت عراق خواست تمامی اقدامات لازم را برای جلوگیری از استفاده از خاک این کشور بهعنوان مبدأ حملات علیه سعودی انجام دهد.
مقتدی صدر نیز اقدامات شبهنظامیان علیه کشورهای خلیج را «خودسر و وقیح» دانست.مقتدی صدر، رهبر جریان صدر در عراق، گروههای مسلحی که کشورهای خلیج را هدف قرار دادند «شبهنظامیان خودسر» توصیف کرد.
او تاکید کرد این شبهنظامیان نباید عراق را به «جنگی بینتیجه» بکشانند.
مقتدی صدر با اشاره به وضعیت کشورش گفت: «عراق و مردمش به صلح نیاز دارند. جنگهایی که تمام ظرفیتها و کرامت عراق را فرسوده کرده، دیگر کافی است.»
رهبر جریان صدر از دولت عراق خواست برای حفظ امنیت، اعمال حاکمیت ملی و جلوگیری از کشیده شدن کشور به سمت «خرافات نفرتانگیز فرقهای» اقدامات جدی انجام دهد.
او همچنین اقدامات شبهنظامیان برای کشاندن عراق به جنگی را «وقیحانه» توصیف کرد.
وزارت دفاع پادشاهی سعودی بامداد چهارشنبه با هماهنگی فرماندهی مرکزی آمریکا، حملات دقیق و مشخصی را علیه اهداف وابسته به شبهنظامیان مستقر در خاک عراق انجام داد. اهدافی که با حملات به تاسیسات نفتی پادشاهی سعودی مرتبط بودند.
این حملات علیه شبهنظامیان تروریستی وابسته به ایران، در چارچوب تاکید ریاض بر حق خود برای دفاع از کشور و منابعش انجام شد.
پادشاهی سعودی اعلام کرده بود حق پاسخ در زمان و مکان مناسب را برای خود محفوظ میداند.
