امارات همه مبادلات تجاری و مالی با ایران را متوقف کرد
امارات به دلیل شلیک دو موشک از ایران در روز سهشنبه، روابط خود با تهران را تعلیق کرد، اقدامی که پیوند ابوظبی با شریک مهم تجاری تحت تحریمش را از هم میگسلد؛ همزمان، جریان انتقال نفت خام از تنگه هرمز به کمتر از یکچهارم میزان آن پیش از جنگ کاهش یافت.
امارات متحده عربی تمام مبادلات تجاری، دادوستدهای بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی تعلیق کرده و پس از دور تازهای از شلیک موشک به این کشور، روابط اقتصادی خود با همسایهاش را قطع کرده است.افرا الحاملی، مدیر اداره ارتباطات راهبردی در وزارت خارجه امارات گفت: «با توجه به تشدید تنشها در منطقه… تمام مبادلات تجاری، دادوستدهای بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده است.»
الحاملی اعلام کرد امارات متحده عربی همچنان به شکل قاطع به صیانت از سلامت نظام مالی بینالمللی، در چارچوب حقوق بینالملل و بالاترین استانداردهای جهانی متعهد است.
او همچنین اتهامها درباره وضعیت روابط اقتصادی میان دو کشور را رد کرد و بر پایبندی امارات به گفتوگو، همکاری و همگرایی منطقهای تاکید کرد.ابوظبی پیشتر در روز سهشنبه اعلام کرده بود ایران دو موشک بالستیک به سوی این کشور شلیک کرده، اما بعدتر توضیح داد که این رگبار متوجه کشتیرانی بوده است. هر دو موشک در دریا سقوط کردهاند که یکی از آنها در آبهای سرزمینی امارات فرود آمده است.
تهران حمله به امارات را رد کرده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: «ادعای امارات متحده عربی مبنی بر اینکه ایران موشکی به سوی این کشور شلیک کرده، به طور قاطع رد میشود.»
این جنگ ۹ اسفند سال گذشته با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و ایران در واکنش، حملات روزانه موشکی و پهپادی به اهدافی در کشورهای همسایه انجام داده است.
دقیقا چه چیزهایی قطع شده است؟
امارات که میزبان جمعیت چشمگیری از ایرانیان است، دستکم پیش از جنگ از شرکای اصلی تجاری ایرانِ تحت تحریم به شمار میرفت.
اعلام روز سهشنبه تازهترین اقدام امارات علیه تهران است؛ پس از آنکه در اوایل جنگ سفیر خود را فراخواند و مدارس و یک بیمارستان وابسته به ایران را تعطیل کرد.
این تعلیق شامل معاملات مستقیم میشود و مشخص نیست آیا پولهایی را که از طریق کشورهای ثالث منتقل میشود هم در بر میگیرد یا نه.
در ژوئن ۲۰۲۵، شبکه مبارزه با جرایم مالی وزارت خزانهداری آمریکا به بانکها اطلاع داد که شبکههای ایرانی در کشورهای ثالث شرکتهای صوری تاسیس میکنند و اغلب از مناطق آزاد تجاری که شرایطی مطلوب برای ثبت شرکت فراهم میکنند، بهره میگیرند.
در این گزارش آمده بود عوامل ایرانی به طور معمول از شرکتهای بازرگانی عمومی ثبتشده در مناطق آزاد تجاری امارات و نیز از شرکتهای ثبتشده در هنگکنگ که از طریق حسابهای غیرمقیم در چین بانکداری میکنند، استفاده میکنند و طرفهای تجاری آنها عمدتا در سنگاپور و هنگکنگ مستقرند.چند ساعت پس از این اعلام، علی عبدالهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، کشورهای خلیج فارس را از کمک به آمریکا برحذر داشت و به گزارش خبرگزاری مهر گفت: «هرگونه کمک یا تسهیلگری برای نیروی نظامی متجاوز آمریکا به معنای مشارکت در عملیات نظامی آمریکا است.»
در خلیج فارس، از جمله در امارات، پایگاهها و حضور نظامی دائمی یا دورهای آمریکا به چشم میخورد.
بسیاری از کشورهای خاورمیانه از آغاز جنگ اعلام کردهاند که اجازه نمیدهند آمریکا از قلمرو آنها به عنوان سکوی پرتاب استفاده کند، با این حال عبدالهی این تضمینها را زیر سوال برد.
او گفت: «بعید به نظر میرسد که این تعداد زیاد هواپیمای نظامی، به ویژه هواپیماهای سوخترسان، بدون اطلاع کشورهای میزبان در پایگاههای منطقهای مستقر شده باشند.» او افزود کشورهای خلیج فارس «باید بدانند که ما به طور کامل از وضعیت آگاهیم».
بر اساس گزارشهای رسانهای، عربستان سعودی، امارات، کویت و بحرین همگی در واکنش به حملات علیه خلیج فارس، اهدافی را در داخل خاک ایران هدف قرار دادهاند؛ هرچند این کشورها عمدتا چنین گزارشی را تکذیب کردهاند.
دزدی دریایی در تنگه
نفتکشهای متعلق به شرکت دولتی نفت امارات، ادنوک، در هفتههای اخیر بارها هدف قرار گرفتهاند. وزارت خارجه این کشور ۸ اوت اعلام کرد یک موشک به یکی از نفتکشهای ادنوک که در حال عبور از تنگه هرمز بود اصابت کرده است. این وزارتخانه ۱۴ اوت هم گفت دو نفتکش دیگر ادنوک هنگام عبور از تنگه هدف قرار گرفتهاند. در هیچیک از این حملات کسی آسیب ندید.
ابوظبی در هر دو بیانیه این حملات را «نقض آشکار» قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل درباره آزادی کشتیرانی خواند و تاکید کرد «هدف قرار دادن کشتیهای تجاری و استفاده از تنگه هرمز به عنوان ابزاری برای اجبار یا باجگیری اقتصادی، مصداق اقدامهای دزدی دریایی از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران است».
وزارت خارجه از تهران خواست این حملات را متوقف کند، به آتشبس فوری متعهد شود و تنگه را به طور کامل و بدون قید و شرط بازگشایی کند.ایران تنگه هرمز، یعنی مسیری که تقریبا همه کشتیهایی که از بیشتر بنادر امارات خارج میشوند باید از آن عبور کنند را مسدود کرده و توافق چارچوبی آمریکا و ایران برای بازگشایی این گذرگاه از هم پاشیده است.
جرد کوشنر، داماد و نماینده ویژه دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا، روز دوشنبه گفت واشنگتن و تهران «گفتگوهای بسیار مثبت و فعالی» دارند. ترامپ اما روز سهشنبه این موضوع را تکذیب کرد.
ترامپ در شبکههای اجتماعی نوشت: «هیچ گفتوگو یا تماسی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و برنامهریزی هم نشده است. محاصره دریایی همچنان به طور کامل برقرار است.» او در این پیام به محاصره متقابل بنادر ایران از سوی آمریکا اشاره داشت.حجم نفت خامی که در سهماهه دوم امسال از تنگه هرمز عبور کرده به طور متوسط روزانه ۴٫۹ میلیون بشکه بوده است، در حالی که این رقم در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵ روزانه ۲۱٫۶ میلیون بشکه بود.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا انتظار دارد جریان عبوری از این تنگه تا پایان اوت به شدت محدود بماند و از سپتامبر به تدریج بهبود یابد.
این نهاد میانگین نفت تولیدنشده در خاورمیانه را در ماه ژوئیه روزانه ۵٫۵ میلیون بشکه برآورد کرده و پیشبینی میکند الگوی تولید و تجارت نفت تا اوایل ۲۰۲۷ به وضعیت پیش از درگیری بازنگردد.
این اداره قیمت نفت برنت در سهماهه سوم سال را ۸۵ دلار برای هر بشکه پیشبینی کرده که ۱۱ دلار بالاتر از برآورد قبلی آن است.
یکی از مهمترین مسیرهای تجارت ایران بسته میشود
امارات متحده عربی یکی از بزرگترین شرکای تجاری ایران و مهمترین مبادی ورود کالا به این کشور است. دبی نیز طی دهههای گذشته بهعنوان یکی از مراکز اصلی تجارت ایران و دروازهای برای فعالیت شرکتها و بازرگانان ایرانی عمل کرده است.
به نوشته واشینگتنپست، بر اساس آمار سازمان تجارت جهانی، امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۴ بزرگترین مبدا واردات ایران بود. ارزش کالاهای وارداتی ایران از امارات در آن سال حدود ۲۱ میلیارد دلار برآورد شد که نزدیک به ۳۰ درصد کل واردات ایران را تشکیل میداد.
تعلیق کامل مبادلات، در صورت اجرای گسترده، میتواند دسترسی شرکتهای ایرانی به کالا، ارز، خدمات بانکی و مسیرهای انتقال پول را محدود کند. بااینحال، هنوز روشن نیست آیا ابوظبی برای کالاهای اساسی یا مبادلات بشردوستانه استثنایی در نظر خواهد گرفت یا نه.
امارات در آغاز جنگ نیز از توقف تجارت با ایران خبر داده بود، اما به نوشته واشینگتنپست گزارشهای هفتههای اخیر از ازسرگیری بخشی از روابط تجاری میان دو کشور حکایت داشت.
فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی افزایش مییابد
تصمیم امارات متحده عربی همزمان با تلاش واشینگتن برای تشدید فشار اقتصادی بر حکومت ایران اعلام شده است. آمریکا و جمهوری اسلامی بر سر تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت در جهان، در بنبست قرار دارند و مذاکرات برای پایاندادن به جنگ نیز به توافقی پایدار منجر نشده است.اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هفته گذشته گفته بود واشینگتن بهزودی اقداماتی را علیه حکومت ایران به اجرا میگذارد که به ادعای او، «در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور سابقه نداشته است.»
دونالد ترامپ نیز متعاقبا از آغاز آنچه «سنگینترین عملیات اقتصادی» علیه یک کشور خواند، خبر داد و هشدار داد کشورهایی که موسسات مالی، شرکتها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی آنها به حکومت ایران «راه نجات» بدهند، با پیامدهای سنگین اقتصادی روبهرو خواهند شد.
ترامپ از متحدان آمریکا خواسته است برای منزویکردن حکومت ایران به این کارزار بپیوندند. تصمیم امارات متحده عربی، بهعنوان یکی از نزدیکترین متحدان منطقهای واشینگتن و یکی از مهمترین شرکای تجاری تهران، میتواند نخستین نشانه از همراهی کشورهای دیگر با این سیاست باشد.
تنش میان جمهوری اسلامی و امارات دوباره افزایش یافته است
امارات متحده عربی با وجود سالها تنش منطقهای، روابط سیاسی و اقتصادی خود را با حکومت ایران حفظ کرده بود. این کشور پس از آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل در اسفند سال گذشته، به یکی از اهداف حملات تلافیجویانه حکومت ایران تبدیل شد.
تهران در جریان جنگ، کشورهای منطقهای میزبان پایگاههای آمریکا را با پهپاد و موشک هدف قرار داده است. امارات متحده عربی میگوید بیش از دو هزار و ۶۰۰ حمله علیه این کشور انجام شده و در مقایسه با برخی دیگر از کشورهای حاشیه خلیج فارس، موضع سختگیرانهتری در برابر حکومت ایران اتخاذ کرده است.
پس از امضای تفاهمنامه مقدماتی آتشبس میان واشینگتن و تهران در ماه خرداد، از شدت حملات و تنش میان حکومت ایران و امارات کاسته شد؛ اما اعتبار این تفاهمنامه بدون دستیابی به توافق صلحی بلندمدت پایان یافته است.
امارات متحده عربی همچنین طی روزهای اخیر جمهوری اسلامی را به هدف قراردادن نفتکشهای این کشور در تنگه هرمز متهم کرده است. تهران به این موضوع واکنشی نداشته است.
