گروسی: آژانس از یک سال پیش اطلاعی از وضعیت اتمی ایران ندارد
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز دوشنبه، ۷ سپتامبر (۱۶ شهریور) به شورای حکام گفت که آژانس در رابطه با برنامه هستهای ایران کاملاً در بیاطلاعی کامل قرار دارد و این وضعیت دستکم از ژوئن ۲۰۲۵ ادامه داشته است.
گروسی افزود: «همانطور که در گزارش قید شده است… آژانس نه اطلاعاتی از ایران در خصوص وضعیت مواد یا تأسیسات هستهای اعلامشده دریافت کرده و نه به هیچ یک از آن تأسیسات برای انجام فعالیتهای راستیآزمایی میدانی دسترسی داشته است. از این رو، آژانس قادر نبوده است مسئولیتهای پادمانی خود را طبق موافقتنامه پادمان انپیتی (NPT) در تأسیسات هستهای اعلامشده در ایران ایفا کند.»
از زمان حملات اسرائیل و آمریکا به ایران در ژوئن ۲۰۲۵، تهران با این ادعا که آژانس اطلاعات محرمانه را به مهاجمان منتقل خواهد کرد، از اعطای دسترسی به آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بررسی هر یک از تأسیسات هستهای خود خودداری کرده است.
گروسی در ادامه سخنان خود در شورای حکام آژانس گفت: «در نتیجه ممانعت ایران، ما قادر به راستیآزمایی وضعیت آنها برای اهداف پادمانی و مواد هستهای مرتبط نبودهایم و در نتیجه، اینجانب نیز قادر نیستم در رابطه با اجرای مقررات مربوطه در قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد یا قطعنامههای هیئت مدیره در نوامبر سال گذشته و ژوئن امسال توسط ایران گزارش دهم.»
علاوه بر این، وی با اشاره به جنگ سال گذشته اسرائیل با ایران گفت: «اکنون بیش از یک سال است که آژانس تداوم رشته اطلاعات خود را در رابطه با موجودیهای اعلامشده قبلیِ اورانیوم با غنای پایین (LEU) و اورانیوم با غنای بالا (HEU) تا ۶۰ درصد اورانیوم-۲۳۵ در تأسیسات هستهای اعلامشده که تحت تأثیر حملات نظامی ژوئن ۲۰۲۵ قرار گرفتند، از دست داده است.»
او در ادامه تـأکید کرد که عدم دسترسی آژانس به اطلاعات درباره این تأسیسات و مواد هستهای مرتبط و عدم توانایی این نهاد در انجام فعالیتهای راستیآزمایی در این تأسیسات، “یک مسئله بسیار نگرانکننده از نظر عدم اشاعه (سلاحهای هستهای) است. این وضعیت باید با حداکثر فوریت اصلاح شود”.
گروسی از ایران خواست “تا به صورت سازنده با آژانس تعامل کند تا اجرای کامل و موثر پادمانهای آژانس در ایران امکانپذیر شود و مسئولیتهای خود را طبق موافقتنامه پادمان انپیتی ایفا کند”.
“بازگشت به دیپلماسی و مذاکرات با هدف یافتن راهحلی برای مسائل مربوط به برنامه هستهای ایران” از نظر گروسی امری ضروری است و “آژانس آماده پشتیبانی از چنین تلاشهایی است”.
گروسی افزود که وضعیت کنونی مربوط به برنامه هستهای ایران پیامدهایی برای رژیم جهانی عدم اشاعه دارد.
روز جمعه گذشته خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلماتها گزارش داد که آمریکا به همراه سه کشور اروپایی موسوم به تروئیکا شامل بریتانیا، فرانسه و آلمان در صدد هستند شورای حکام آژانس را در نشست جاری متقاعد کنند تا قطعنامهای را تصویب کند که بر اساس آن، این نهاد آنچه “نقض تعهدات ایران در زمینه منع اشاعه هستهای” مینامد را به شورای امنیت سازمان ملل گزارش دهد
هشدار بقایی دربارۀ «اقدام متقابل» ایران
سخنگوی وزارت خارجۀ ایران درباره پیشنویس قطعنامه جدید گفت در صورت تصویب این قطعنامه، ایران «اقدام متقابل» خواهد کرد.
اسماعیل بقایی گفت به نظر میرسد کشورهای اروپایی «هرجا که در حوزههای دیگر کم میآورند، میروند سراغ پروندهای هستهای، تا به ایران فشار سیاسی بیاورند».
سخنگوی وزارت خارجۀ جمهوری اسلامی مدعی شد که این اقدام ثابت میکند اعمال مکانیسم ماشه، مبنای حقوقی و قانونی ندارد. آقای بقایی تأکید کرد که این نکته، تنها موضع ایران نیست، بلکه پکن و مسکو هم با تهران همنظر هستند.
بازدید از تأسیسات هستهای ایران
رافائل گروسی در نشست خبری خود با تأکید بر «ضرورت بازرسی از تأسیسات ایران» گفت: « آژانس نه از ایران اطلاعاتی درباره وضعیت مواد هستهای یا تأسیسات اعلامشده این کشور دریافت کرده و نه به هیچیک از این تأسیسات دسترسی داشته است تا بتواند فعالیتهای راستیآزمایی میدانی خود را انجام دهد. بنابراین، آژانس نتوانسته است مسئولیتهای نظارتی خود را بر اساس توافقنامه پادمانهای انپیتی در تأسیسات هستهای اعلامشده ایران انجام دهد».
او افزود: «در نتیجه، ما نتوانستیم وضعیت آنها و مواد هستهای مرتبط با آنها را از منظر پادمانها راستیآزمایی کنیم و در نتیجه، من نیز نمیتوانم درباره اجرای مفاد مرتبط قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد از سوی ایران، یا قطعنامههای شورای حکام در نوامبر سال گذشته و ژوئن امسال، گزارشی ارائه کنم».از سوی دیگر سخنگوی وزارت خارجۀ ایران هم گفت حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران، باعث «مسدود شدن مسیر آنها» شده است و در نتیجه، امکان بازرسی از این تأسیسات «وجود ندارد».
ایران بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد اما تأسیسات هستهای در اصفهان، فردو و نطنز در حملات اسرائیل و ایالات متحده در جریان جنگ ۱۲ روزهٔ ۱۴۰۴ بهشدت آسیب دیدند و تهران هنوز در مورد سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشدۀ خود، اطلاعاتی منتشر نکرده است.
رافائل گروسی بهمن ۱۴۰۴ هشدار داده بود که بنبست بر سر بررسی ذخایر اورانیوم غنیشده با ظرفیت بالا و بازرسی از تأسیسات هستهای بمبارانشده ایران، نمیتواند «تا ابد» ادامه داشته باشد.
در این مدت جامعه بینالمللی بارها از ایران خواسته دربارهٔ ذخیرهٔ اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی خود شفافسازی کند.
