شورای حکام آژانس پرونده ایران را به شورای امنیت سازمان ملل فرستاد
شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهارشنبه قطعنامهای را تصویب کرد که بر اساس آن پرونده ایران به دلیل نقض تعهدات در زمینه عدم اشاعه هستهای به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داده میشود.
دیپلماتها این خبر را روز چهارشنبه اعلام کردند. این قطعنامه در پی صدور قطعنامه قبلی شورای حکام به تصویب رسید که ۱۲ ژوئن سال گذشته، یک روز پیش از آغاز حملات اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران تصویب شده بود. گفتنی است آمریکا نیز اندکی بعد اسرائیل را در حملات به ایران همراهی کرد.
در آن قطعنامه، ایران به دلیل عمل نکردن به این تعهدات در وضعیت «عدم پایبندی» شناخته شده بود. برای گزارش این نقض تعهدات به شورای امنیت سازمان ملل، تصویب قطعنامه دیگری ضروری بود.
از آن زمان دیگر آژانس به برخی از تأسیسات کلیدی هستهای ایران دسترسی نداشته است.
در جنگ اخیر که از ۹ اسفند سال گذشته آغاز شد نیز تأسیسات هستهای هدف حمله قرار گرفتهاند و آژانس بارها خواستار دسترسی به این تأسیسات شده است.
این قطعنامه که خبرگزاری فرانسه میگوید نسخهای از آن را مشاهده کرده، با ۲۳ رأی موافق، سه رأی مخالف و هشت رأی ممتنع تصویب شد؛ دو دیپلمات این آمار را به این خبرگزاری اعلام کردند.
روسیه، چین و نیجر به این قطعنامه رأی مخالف دادند.
در این قطعنامه از مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواسته شده موضوع ایران را به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد گزارش کند.
این قطعنامه که از سوی بریتانیا، فرانسه، آلمان و آمریکا ارائه شده، نخستین ارجاع ایران به شورای امنیت در ۲۰ سال گذشته به دلیل عمل نکردن به تعهدات خود در زمینه گزارشدهی هستهای است.
این اقدام تا حد زیادی نمادین تلقی میشود، زیرا چین و روسیه، متحدان ایران، از حق وتو برخوردارند و میتوانند هرگونه تحریم علیه تهران را در شورای امنیت وتو کنند.
در متن قطعنامه «با نگرانی شدید» به «ادامه عدم پایبندی ایران به تعهداتش» اشاره شده و بار دیگر از ایران خواسته شده است «فورا عدم پایبندی خود را برطرف کند.»
این قطعنامه همچنین از تهران میخواهد «بهطور جدی و بدون پیششرط وارد مذاکراتی شود که هدف آن ایجاد اعتماد بینالمللی نسبت به ماهیت منحصرا صلحآمیز برنامه هستهای ایران است.»
رضا نجفی، سفیر ایران نزد سازمان ملل متحد در وین، این قطعنامه را یک «ابزار سیاسی» توصیف کرد.
او پس از رأیگیری شورای حکام به خبرنگاران گفت: «ایران تنها تا جایی همکاری خواهد کرد که شرایط و ملاحظات ایمنی اجازه دهد.»
«تلاشی بیحاصل»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی بارها اعلام کرده است که فقدان اطلاعات و دسترسی این نهاد، «نگرانیهایی در زمینه اشاعه» ایجاد میکند و از ایران خواسته است این مسئله را «با نهایت فوریت» برطرف کند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز دوشنبه گفت که فراهم کردن امکان دسترسی این نهاد وابسته به سازمان ملل و مستقر در وین به تأسیسات کلیدی هستهای ایران، «پیامدهای مثبتی» برای جمهوری اسلامی خواهد داشت.
نمایندگی ایران نزد سازمان ملل در وین نیز روز دوشنبه از گروسی خواست از آمریکا و اسرائیل بخواهد «حملات غیرقانونی» خود را متوقف کنند.
این نمایندگی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آژانس باید به گزارشدهی غیرحرفهای، غیرعینی، نیمهفنی و متأثر از ملاحظات سیاسی پایان دهد.»
پیش از حملات خرداد و تیر ۱۴۰۴، آژانس بینالمللی انرژی اتمی برآورد کرده بود که ایران حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ سطحی که به غنای حدود ۹۰ درصدی مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای نزدیک است و بسیار بالاتر از سقف ۳.۶۷ درصدی تعیینشده در توافق هستهای سال ۲۰۱۵ است که اکنون دیگر عملا اعتبار ندارد.
از زمان جنگ سال گذشته تاکنون، سرنوشت این ذخیره اورانیوم نامشخص مانده است.
اسرائیل و ایالات متحده مدتهاست ایران را به تلاش برای ساخت سلاح هستهای متهم میکنند.
تهران بارها هرگونه هدف نظامی در برنامه هستهای خود را رد کرده و بر حق خود برای استفاده از فناوری هستهای با اهداف غیرنظامی تأکید کرده است.
علی واعظ از گروه بینالمللی بحران به خبرگزاری فرانسه گفت: «برخی این قطعنامه را فرصتی برای افزودن فشار حقوقی به فشار اقتصادی و محاصره دریایی میدانند تا فشارها بر ایران افزایش یابد.»
او افزود: «با این حال، در نهایت این تلاشی بیحاصل است»، زیرا روسیه و چین «احتمالا کاری خواهند کرد که فشار غرب در شورای امنیت به بنبست بخورد.»
