سخنرانی مای ساتو در مجلس ملی فرانسه؛ جنگ پوششی برای سرکوب اعتراضات و اعدام معترضان شد
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، در نشست مجلس ملی فرانسه نسبت به تداوم سرکوب اعتراضات دیماه، افزایش اجرای احکام اعدام و تشدید فشارها بر خانوادههای کشتهشدگان هشدار داد. او تأکید کرد که مقامهای حاکم بر ایران از شرایط جنگی و تمرکز افکار عمومی جهان بر تحولات نظامی برای به حاشیهراندن نقض حقوق بشر و پنهانکردن ابعاد سرکوب داخلی استفاده کردهاند.
این نشست روز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶، در مجلس ملی فرانسه برگزار شد. ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، و رها بحرینی، پژوهشگر امور ایران در سازمان عفو بینالملل، نیز در این برنامه حضور داشتند.
ادامه اعدام معترضان حتی در شرایط جنگی
مای ساتو در بخش مهمی از سخنان خود به ادامه استفاده از مجازات اعدام علیه بازداشتشدگان مرتبط با اعتراضات دیماه پرداخت و تصریح کرد: «جمهوری اسلامی حتی در دوران جنگ نیز اعدامها را متوقف نکرد.»
به گفته گزارشگر ویژه سازمان ملل، طی ماههای گذشته دستکم ۳۹ نفر در ارتباط با اعتراضات دیماه اعدام شدهاند. همچنین حکم اعدام دستکم پنج نفر از آنان در ملأعام اجرا شده است؛ اقدامی که میتواند علاوه بر حذف فیزیکی محکومان، با هدف ایجاد فضای ترس و ارعاب در جامعه و هشدار به معترضان صورت گرفته باشد.
گزارشها همچنین از ادامه بازداشت افراد مرتبط با اعتراضات، صدور احکام سنگین قضایی و افزایش خطر اجرای مجازات اعدام علیه بازداشتشدگان حکایت دارند. ساتو نسبت به موج جدید بازداشتها و تشدید برخوردهای قضایی با معترضان ابراز نگرانی کرده است.
جنگ؛ پوششی برای به حاشیهراندن نقض حقوق بشر
یکی دیگر از محورهای اصلی سخنان مای ساتو، پیامدهای جنگ اخیر بر میزان توجه افکار عمومی و رسانههای بینالمللی به وضعیت حقوق بشر در ایران بود.
او هشدار داد که مقامهای حکومت ایران از تمرکز رسانهها و جامعه جهانی بر تحولات نظامی بهرهبرداری کردهاند تا سرکوب داخلی، بازداشت معترضان و اجرای احکام اعدام کمتر دیده شود.
به تأکید گزارشگر ویژه سازمان ملل، تحولات نظامی نباید موجب فراموششدن سرکوب معترضان و نقض حقوق مردم ایران شود. در حالی که توجه بینالمللی عمدتاً به جنگ و پیامدهای آن معطوف شده، گزارشها نشان میدهند که بازداشتها، صدور احکام سنگین و اجرای مجازات اعدام همچنان ادامه داشته است.
اعترافات اجباری و محرومیت بازداشتشدگان از حقوق اولیه
مای ساتو همچنین نسبت به فشار بر وکلا، محرومیت برخی بازداشتشدگان از دسترسی مؤثر به وکیل و استفاده از اعترافات اجباری ابراز نگرانی کرد.
بر اساس گزارشهای مطرحشده، شماری از بازداشتشدگان مدت کوتاهی پس از دستگیری و پیش از برخورداری از امکان دفاع حقوقی مؤثر، تحت فشار قرار گرفتهاند تا مقابل دوربین اعتراف کنند.
پخش این اعترافات از رسانههای حکومتی، نگرانیها درباره نقض اصل برائت، محرومکردن متهمان از دادرسی عادلانه و بهرهبرداری تبلیغاتی از پروندههای قضایی را افزایش داده است.
محرومیت متهمان از وکیل مستقل و استفاده از اعترافات تحت فشار، بهویژه در پروندههایی که مجازات اعدام در آنها مطرح است، خطر صدور و اجرای احکام ناعادلانه را افزایش میدهد.
فشار بر خانوادههای کشتهشدگان؛ ادامه سرکوب پس از جانباختن معترضان
بخش دیگری از سخنان گزارشگر ویژه سازمان ملل به وضعیت خانوادههای کشتهشدگان اعتراضات دیماه اختصاص داشت. ساتو اعلام کرد که فشارهای حکومتی بر این خانوادهها نهتنها پایان نیافته، بلکه در برخی موارد تشدید شده است.
به گفته او، شماری از خانوادهها برای پذیرش روایت رسمی حکومت یا انکار حقیقت درباره چگونگی کشتهشدن بستگانشان تحت فشار قرار گرفتهاند. جلوگیری از برگزاری آزادانه مراسم سوگواری، تهدید اعضای خانواده و حتی مطرحکردن احتمال مصادره اموال، از جمله مواردی است که در سخنان او مورد اشاره قرار گرفت.
ممانعت از برگزاری مراسم یادبود، تنها محرومکردن خانوادهها از حق سوگواری نیست؛ بلکه میتواند تلاشی برای جلوگیری از تبدیلشدن این مراسم به عرصهای برای دادخواهی، افشای حقیقت و اعتراض به سرکوب باشد.
اعمال فشار بر خانوادهها همچنین نشان میدهد که دامنه برخوردهای امنیتی و قضایی به بازداشتشدگان و معترضان محدود نمانده و بازماندگان آنان را نیز هدف قرار داده است.
چرخه بازداشت، محاکمه و اعدام؛ نگرانی از نبود دادرسی عادلانه
سخنان مای ساتو در شرایطی مطرح میشود که نگرانیها درباره سرنوشت بازداشتشدگان اعتراضات دیماه همچنان ادامه دارد. صدور احکام سنگین و فاصله زمانی کوتاه میان بازداشت، محاکمه و اجرای حکم، پرسشهای جدی درباره رعایت حقوق متهمان و امکان برخورداری آنان از دادرسی عادلانه ایجاد کرده است.
سخنان مای ساتو در مجلس ملی فرانسه بار دیگر توجه جامعه بینالمللی را به این واقعیت جلب میکند که بررسی وضعیت حقوق بشر در ایران نباید تحتتأثیر تحولات نظامی قرار گیرد و سرنوشت بازداشتشدگان، خانوادههای دادخواه و قربانیان سرکوب باید همچنان در کانون توجه نهادهای بینالمللی باقی بماند.
سازمان ملل برای هفتادوسومین بار رژیم را بهدلیل نقض حقوق بشر محکوم کرد
به خانوادههای بازداشتشدگان توصیه میشود خبر بازداشت عزیزان خود را رسانهای کنید. اطلاعرسانی ابزار دفاع شما در مقابل حکومت سرکوبگر است.
ما را در ایکس صدای بازداشت شدگان دنبال کنید
