چهار قدرت غربی خواستار بازگشت بازرسان آژانس به ایران شدند
آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان روز پنجشنبه ۲۸ آبان (۱۹ نوامبر) در بیانیهای مشترک در نشست “شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی”، ایران را به مانعتراشی متهم کردند و خواستار بازگشت بازرسان انرژی اتمی به تاسیسات هستهای بمبارانشده این کشور شدند.
به گزارش رویترز ایران از زمان حملات آمریکا و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ اجازه بازرسی از تاسیسات آسیبدیده را نداده است. در این حملات، سه مرکز فعال غنیسازی اورانیوم ایران تخریب شدند یا بهشدت آسیب دیدند.
سرنوشت ۴۰۰ کیلو ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران، از جمله موادی با غنای نزدیک به درجه تسلیحاتی نیز همچنان نامشخص است.
چهار قدرت غربی در بیانیه خود اعلام کردند که آژانس بینالمللی انرژی اتمی حدود یک سال و نیم است از وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران اطلاع دقیقی ندارد.
این چهار کشور همچنین از ایران خواستند همکاری با آژانس را گسترش دهد و به نگرانیهای مطرحشده درباره برنامه هستهای خود پاسخ دهد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که در سهماهه گذشته تنها بازرسیهای انجامشده در ایران مربوط به نیروگاه هستهای بوشهر بوده که در حملات آسیبی ندیده است. به گفته چهار کشور غربی، هیچ مانع فنی برای بازگشت بازرسان به تاسیسات هدف قرارگرفته وجود ندارد.
ایران حملات آمریکا و اسرائیل را عامل اصلی “بنبست کنونی” میداند و در بیانیهای از شورای حکام پرسیده است که آیا اصرار بر بازرسی فوری از مراکز بمبارانشده، تلاشی برای جمعآوری اطلاعات به منظور حمله مجدد نیست؟
جمهوری اسلامی به پیشنهاد آمریکا برای پرداخت پاداش تا سقف ۲۰ میلیون دلار در ازای دریافت اطلاعات درباره برنامه هستهای ایران اشاره کرده و آن را اقدامی در جهت “تسهیل حملات غیرقانونی، اقدامات تروریستی و خرابکاریهای احتمالی بیشتر” دانست.
به نوشته رویترز، در حالی که مذاکرات هستهای برای دستیابی به توافق به بنبست رسیده و آمریکا از ۹ ماه پیش درگیر جنگ با ایران است، گمانهزنیها درباره حملات تازه نیز افزایش یافته است. آمریکا و اسرائیل از زمان عملیات ۱۲ روزه سال گذشته، حمله گسترده دیگری به تاسیسات هستهای ایران انجام ندادهاند.
چهار کشور همچنین نگرانی رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره نبود اطلاعات و دسترسی به چهارمین تاسیسات غنیسازی اعلامشده در اصفهان را یادآوری کردند.
گروسی ۲۷ آبان گفت آژانس درباره محل و سرنوشت ذخایر اورانیوم اطلاعاتی ندارد.این چهار کشور با استناد به گزارش آژانس گفتند این نهاد نمیتواند نتیجه بگیرد مواد هستهای اعلامشده ایران منحرف نشدهاند.
آنها همچنین از قطع پیوستگی اطلاعات آژانس درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا در یک سالونیم گذشته ابراز نگرانی کردند.بیانیه چهار کشور از ایران خواست به پرسشهای باقیمانده پادمانی پاسخ دهد، کد اصلاحی ۳.۱ را اجرا کند و پروتکل الحاقی را به اجرا بگذارد.
کد اصلاحی ۳.۱ بخشی از ترتیبات پادمانی ایران با آژانس است و جمهوری اسلامی را ملزم میکند اطلاعات طراحی تاسیسات هستهای جدید را از زمان تصمیمگیری برای ساخت یا صدور مجوز آن، هرکدام زودتر باشد، به آژانس ارائه کند و سپس با پیشرفت طرح، اطلاعات تکمیلی هم در اختیار آژانس بگذارد.
در نسخه اولیه این کد، ارائه اطلاعات معمولا تا ۱۸۰ روز پیش از ورود مواد هستهای به تاسیسات به تاخیر میافتاد. نسخه اصلاحشده امکان نظارت زودهنگامتر آژانس بر طرح تاسیسات را فراهم میکند.
چهار کشور همچنین گفتند تعهدات قطعنامههای شورای امنیت درباره تعلیق غنیسازی اورانیوم، بازفرآوری و پروژههای آب سنگین، باید اجرا و راستیآزمایی شوند.
آنها تاکید کردند اجرای توافق پادمان را نمیتوان یکجانبه متوقف کرد و از تهران خواستند اطلاعات و دسترسی لازم را بدون تاخیر فراهم کند.
به گفته این چهار کشور، مانع فنی برای بازگشت بازرسان وجود ندارد و آژانس آماده ازسرگیری فعالیتهای خود است.
در این بیانیه، راهحل پایدار در پرونده هستهای به همکاری تهران با آژانس و بازگشت شفافیت و اعتماد گره خورده است.
چهار کشور تاکید کردند اقدامهای درخواستی مشخص و قابل اجرا هستند و میتوانند زمینه توافقی را فراهم کنند که خطر اشاعه هستهای را بهطور قابل راستیآزمایی کاهش دهد.
