عراقچی خواستار توافق برای پایان وضعیت «نه جنگ، نه صلح» شد

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، می‌گوید تهران همچنان امیدوار است از راه دیپلماسی به توافقی با آمریکا دست یابد که مانع وقوع جنگی دیگر شود؛ همزمان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده است که شروط ایران برای دستیابی به توافق را قابل قبول نمی‌داند.عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در گفت‌وگو با شماره روز شنبه ۳۰ آبان روزنامه ایران اعلام کرد که «وضعیت نه جنگ، نه صلح به‌هیچ ‌وجه وضعیت مطلوبی نیست»، و افزود: «در سطوح عالی کشور نیز همین نگاه وجود دارد و معتقدیم که این وضعیت باید به پایان برسد.»

او اضافه کرد: «ما به دنبال یک توافق خوب، شرافت‌مندانه و عزت‌مندانه هستیم.»

وزیر خارجه جمهوی اسلامی همچنین گفت: «در هر بده‌ بستانی هم طبیعی است که هر دو طرف امتیازاتی بدهند و در مقابل، امتیازاتی به دست بیاورند»،‌ و «اگر قرار است از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» خارج شویم، باید به شرایطی برسیم که اطمینان داشته باشیم جنگ دوباره بازنمی‌ گردد و بار دیگر با وضعیت نه جنگ، نه صلح مواجه نخواهیم شد.»

عراقچی همچنین در مورد شرایط تهران برای گفت‌وگوها اشاره کرد: «نخستین خواسته ما این است» که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، «صریحا اعلام کند خواهان توافق است.»

او در مورد «مذاکرات احتمالی هسته‌ای و سرنوشت ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد» گفت: «ما در این زمینه چند خط قرمز مشخص داریم؛ نخست این‌که این مواد از کشور خارج نخواهد شد و دوم این‌که این ذخایر متناسب با نیازهای ما با هر تعریفی که از این نیازها داشته باشیم، مورد استفاده قرار خواهد گرفت.»

با این حال، عراقچی اشاره کرد که «ایده‌ها و فرمول‌های مختلفی» از سوی واسطه‌ها مطرح شده است، و افزود: «برخی از این پیشنهادها قابل بررسی هستند، بعضی نقاط مثبت بیشتری دارند و برخی دیگر با ملاحظات و نقاط منفی بیشتری همراه‌ هستند.»

وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت که «در موضوع مواد هسته‌ای می‌توان به یک راه‌حل منصفانه رسید که هم مبتنی بر منافع ملی ما باشد و هم نیازهای کشور را تامین کند.»

عراقچی در مورد دیدگاه‌‌های مختلف در مورد «بحث ضرورت بازنگری در دکترین هسته‌ای» و «تحول در رویکردهای هسته‌ای» ‌جمهوری اسلامی به ایران گفت: «هر دکترینی که در نهایت انتخاب کنیم، چه از منظر منافع و چه از منظر هزینه‌های احتمالی، تصمیمی با آثار و تبعات بسیار مهم خواهد بود.»

عباس عراقچی گفت حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران، استدلال موافقان بازنگری در دکترین هسته‌ای را تقویت کرده، اما تغییر این دکترین هزینه‌ها و پیامدهای مهمی دارد. او افزود روسیه و چین با چنین تغییری مخالف‌اند و موضع رسمی تهران همچنان پابرجاست.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در گفت‌وگو با روزنامه «ایران» گفت طرح دو‌روزه تهران برای بازگشایی تنگه هرمز همچنان روی میز است. او گفت ایران برای گفت‌وگو درباره اجرای طرح، از واشینگتن می‌خواهد صریحا اعلام کند که خواهان توافق است و اقداماتی برای اعتمادسازی انجام دهد.

عراقچی گفت یادداشت تفاهم اسلام‌آباد دیگر مبنای اجرایی ندارد، اما به گفته او، دو طرف همچنان قبول دارند که اجرای تعهدات پیشین آمریکا می‌تواند راه را برای توافق نهایی باز کند. او گفت تهران این تعهدات را همراه با خواسته‌های تازه، از جمله لغو تحریم‌هایی که پس از آن تفاهم وضع شدند، در قالب پیشنهادی جدید به واشینگتن منتقل کرده است.یادداشت تفاهم اسلام‌آباد در خرداد سال جاری با میانجی‌گری پاکستان امضا شد. به گزارش رویترز، متن ارسالی کاخ سفید به کنگره پایان عملیات نظامی در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، را پیش‌بینی می‌کرد. آمریکا متعهد شده بود ظرف ۳۰ روز محاصره دریایی بنادر ایران را پایان دهد و جمهوری اسلامی نیز عبور امن و بدون عوارض کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را برای ۶۰ روز تضمین کند. دو طرف همچنین متعهد شده بودند ظرف ۶۰ روز برای دستیابی به توافق نهایی مذاکره کنند. این تفاهم‌نامه با حملات سپاه به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز فروپاشید.

از طرح هفت‌روزه تا پیشنهاد بازگشایی در روز دوم
به گفته عراقچی، تهران طرح اولیه را اوایل مهر، در جریان سفر به نیویورک، از طریق قطر به آمریکا ارائه کرد. بر اساس آن طرح، واشینگتن باید در پنج یا شش روز نخست تعهدات مورد نظر تهران را اجرا می‌کرد، ایران در روز ششم تنگه را باز می‌کرد و مذاکرات برای توافق نهایی از روز هفتم آغاز می‌شد. عراقچی گفت در رفت‌وآمدهای بعدی، طرف آمریکایی از طریق واسطه‌ها اعلام کرد پذیرش خواسته‌های ایران را به گنجاندن چند مطالبه خود مشروط می‌داند. به گفته او، تهران در نظر داشت آن مطالبات را در مذاکرات توافق نهایی بررسی کند.

عراقچی گفت با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، میانجی‌ها پیشنهاد کردند زمان اجرای طرح کوتاه‌تر شود. در نسخه دو‌روزه، آمریکا در روز نخست به تعهدات مورد نظر تهران عمل می‌کند و ایران در روز دوم تنگه را باز می‌کند تا مذاکرات برای توافق نهایی آغاز شود. به گفته او، تهران این نسخه را حدود ۱۰ روز پیش از انتخابات ارائه کرد و پاسخ مساعدی نگرفت.وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت تهران بازگشایی تنگه را به اجرای هفت شرط خود گره زده، اما درباره نحوه اجرای آن‌ها حاضر به گفت‌وگوی کارشناسی است و حتی با کوتاه‌تر شدن زمان‌بندی موافقت می‌کند. او در مصاحبه پیشین خود با الجزیره، لغو تحریم‌های وضع‌شده پس از تفاهم اسلام‌آباد، کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه، احیای معافیت‌های نفتی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران، از جمله وجوه نگهداری‌شده در قطر، را از جمله خواسته‌های تهران برشمرده بود.

تماس‌های قطر و پاکستان ادامه دارد
عراقچی گفت قطر و پاکستان همچنان پیام‌ها و پیشنهادها را میان تهران و واشینگتن منتقل می‌کنند و ایران در حال حاضر دلیلی برای تغییر یا افزودن میانجی نمی‌بیند. او گفت پیش از ورود به گفت‌وگو درباره اجرای طرح، دونالد ترامپ باید به‌صراحت اعلام کند که خواهان توافق است و واشینگتن اقداماتی برای اعتمادسازی انجام دهد. عراقچی جزئیات این اقدامات را بیان نکرد و گفت درباره آن‌ها با واسطه‌ها گفت‌وگو شده است.

ترامپ ۱۲ نوامبر، برابر با ۲۱ آبان، گفت آمریکا به توافق با [حکومت] ایران نیازی ندارد و از جی‌دی ونس، معاونش که در تلاش‌ها برای حل‌وفصل جنگ نقش داشت، خواست بر مسائل داخلی آمریکا تمرکز کند. او جمعه ۲۹ آبان در کاخ سفید گفت تهران خواهان توافق است، اما توافقی را که برای او قابل‌قبول باشد نمی‌پذیرد. اکسیوس همان روز گزارش داد استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ، پنج‌شنبه در برلین با مقام‌های ارشد قطر درباره ازسرگیری مذاکرات رایزنی کردند. به گفته منابع اکسیوس، این تماس‌ها هنوز به پیشرفت قابل‌توجهی نینجامیده است.

عراقچی گفت ذخایر اورانیوم از ایران خارج نمی‌شود
عراقچی در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد گفت دستیابی به راه‌حل ممکن است، اما تهران دو خط قرمز دارد. این مواد از کشور خارج نمی‌شوند و ذخایر باید متناسب با نیازهایی که ایران تعیین می‌کند، مورد استفاده قرار گیرند. او گفت برخی پیشنهادهای میانجی‌ها قابل بررسی‌اند و تصمیم درباره ذخایر باید در چارچوب یک بسته توافقی و پس از بررسی و تصویب در شورای عالی امنیت ملی گرفته شود.برآورد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از ذخیره ایران پیش از حملات آمریکا و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴، ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای حداکثر ۶۰ درصد بود. میزان و وضعیت کنونی این ذخایر روشن نیست. به گزارش رویترز، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ۱۹ نوامبر، برابر با ۲۸ آبان، در نشست شورای حکام آژانس از تهران خواستند به بازرسان اجازه دهد به تاسیسات آسیب‌دیده بازگردند. جمهوری اسلامی از زمان حملات به آژانس اجازه دسترسی به این تاسیسات را نداده است.

عراقچی همچنین گفت دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی تغییری نکرده است. به گفته او، موافقان بازنگری استدلال می‌کنند که عضویت در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و نظارت آژانس مانع حمله به تاسیسات ایران نشد. او در عین حال گفت تغییر دکترین پیامدهای مهمی دارد و روسیه و چین نیز با چنین تغییری مخالف‌اند.

تهران خواهان توافقی است که مانع بازگشت جنگ شود
عراقچی وضعیت «نه جنگ، نه صلح» را نامطلوب خواند و گفت در سطوح عالی جمهوری اسلامی نیز بر ضرورت پایان دادن به آن اتفاق‌نظر وجود دارد. او گفت تهران در یک توافق، دادن و گرفتن امتیاز را طبیعی می‌داند و به‌دنبال ترتیبی است که مانع بازگشت جنگ شود. عراقچی همچنین گفت کشورهای منطقه با جنگ مخالف‌اند و روایت واشینگتن درباره همراهی برخی کشورهای عربی با ادامه محاصره و فشار اقتصادی بر ایران را رد کرد. او در پایان گفت: «همچنان به دیپلماسی امید داریم.»

اخبار مهم روزایران