خانه / دادخواهي / راه‌آهن سراسری در خدمت چه کسی؟!: مهدی تدینی

راه‌آهن سراسری در خدمت چه کسی؟!: مهدی تدینی

ما کشوری هستیم که درش عجیب‌ترین حرف‌های مفت رو زده‌ند و شنیدیم.

از مفت‌ترین‌ها این بود که برخی می‌گفتن که این خط‌آهن سراسری رو رضاشاه اصلاً برای انگلیسی‌ها ساخت که در روز مبادا به دردشون بخوره.

این حرف به حدی یاوه‌ست که ارزش پاسخ نداره (گرچه چون ما ملت بداقبالی هستیم، حتی چنین یاوه‌ای رو باید بشنویم و جواب بدیم).

انگلستان چند سال قبل از ظهور هیتلر، از کجا می‌دونست هیتلر قراره به قدرت برسه و از قضا قراره همزمان به روسیه و فرانسه حمله کنه؟ تنها چیزی که به مخیله اروپایی‌ها نمی‌رسید، این بود که در آلمان کسی مثل هیتلر ظهور کنه. ظهور هیتلر مثل شهاب‌سنگ ناگهانی بود. دو سال قبل از اینکه به قدرت برسه، فکر اینکه کسی به اسم هیتلر به قدرت برسه شبیه شوخی بود! هیتلر کسی نمی‌شناخت!

بهترین مثال: موسولینی، رهبر فاشیست ایتالیا که خودش مردی از جنس هیتلر بود، هشت نُه ماه قبل از به قدرت رسیدن هیتلر گفتگوی مفصلی داره با امیل لودویگ دربارهٔ اروپا. اصلاً مطلقاً از هیتلر اسم هم نمی‌بره! یعنی موسولینی تا چند ماه قبل از به قدرت رسیدن هیتلر مطمئن بود آلمان فاشیستی نمی‌شه، هیچ اسمی هم از هیتلر نمی‌برد!

خود بریتانیا حتی بعد از به قدرت رسیدن هیتلر امتیازات زیادی به هیتلر می‌داد. امتیاز می‌داد تا به فرانسه و روسیه حمله کنه؟ علیه خودش عمل می‌کرد؟

حالا بگذریم که اون‌ موقع هم که هیتلر به قدرت رسید، هیچ‌کس چه در داخل و چه در خارج آلمان فکرش رو نمی‌کرد چنین جنگ‌های بزرگی پدید بیاد. حالا! متفکر ایرانی، می‌گه رضاشاه خط‌آهن رو واسه انگلیسی‌ها ساخت! برای گفتن چنین حرفی، فقدان عقل و وجدان، توأمان لازمه. اصلاً وقتی احداث خط‌آهن ایران شد، هیتلری وجود نداشت.

بعد می‌گن: چرا خط‌آهن رو جنوب به شمال ساخت؟

خب دریا در جنوب بود! دریا و بندر، به عنوان نقطه اتصال ایران به جهان، در جنوب بود. ضروری‌ترین خط‌آهن برای ایران خطیه که دریای جنوب رو به دریای شمال وصل کنه تا ایران هم خط ترانزیت بشه و هم ضروری‌ترین خط رو اول بکشه.

سمت شرق ایران که بن‌بست بود. مگه کسی جاده می‌کشه تا پای کوه؟ یعنی تا یک نقطه بن‌بست؟ در ضمن! انگلیسی‌ها که فقط در جنوب نبودند! در شرق و غرب هم مستقر بودند. عراق و شام کامل در سیطره‌شون بود. مطلوب‌ترین خط‌آهن برای انگلیسی‌ها شرق به غرب بود؛ گرچه اونم معقول نبود، چون مسیر دریایی سریع‌تر بود؛ از بصره به هند.

برنامهٔ خط‌آهن ایران این بود که خطوط به شرق و غرب رو هم تکمیل کنه که خورد به پایان دوران رضاشاه. در نیمهٔ دوم دههٔ ۱۳۳۰ خط‌آهن تبریز و مشهد به‌بهره‌برداری رسید.

احداث راه‌آهن سراسری از شاهکارهای ایران در عصر جدید بود و برای توسعهٔ ایران از نون شب واجب‌تر بود.

کانال را با دیگران به اشتراک بگذارید.
@AftabkaranAzadi