تأیید حکم اعدام احسان حسینی پور، متین محمدی و عرفان امیری؛ سه معترض نوجوان در آستانه اجرای حکم
دو تن از متهمان در زمان بازداشت زیر ۱۸ سال سن داشتند
حکم اعدام احسان حسینیپور حصارلو، متین محمدی و عرفان امیری، سه شهروند بازداشتشده در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، از سوی دیوان عالی کشور تأیید و برای اجرا به واحد اجرای احکام ارسال شده است؛ موضوعی که نگرانیها درباره اجرای قریبالوقوع این احکام را افزایش داده است.
بر اساس گزارش کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان، این سه متهم که در زمان بازداشت ۱۷ و ۱۸ ساله بودهاند، پس از طی روند قضایی، اکنون در معرض خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند.
پرونده این افراد به آتشسوزی مسجد «سیدالشهدا» در شهرستان پاکدشت مربوط است؛ حادثهای که در ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ همزمان با اعتراضات سراسری رخ داد و به جانباختن دو نفر انجامید. رسانههای وابسته به قوه قضائیه این سه نفر را «عوامل اصلی» این واقعه معرفی کرده و اتهاماتی از جمله اقدام علیه امنیت داخلی، اجتماع و تبانی، مشارکت در قتل، تحریق عمدی و تخریب اموال عمومی را به آنان نسبت دادهاند.
با این حال، منابع مستقل و نزدیکان متهمان روایت متفاوتی ارائه کردهاند. این منابع از وجود فشارهای امنیتی، نقض حقوق اولیه متهمان و اخذ اعترافات تحت اجبار خبر دادهاند. بهگفته آنان، احسان حسینیپور در دوران بازجویی تحت فشار شدید، تهدید و خشونت قرار داشته و از دسترسی مؤثر به وکیل و حق دفاع محروم بوده است.
در همین زمینه، امیر رئیسیان، وکیل دادگستری، به نکات قابل توجهی در این پرونده اشاره کرده است. به گفته او، زمان ثبت بازداشت احسان حسینیپور پیش از وقوع حادثه بوده و دادههای مکانی تلفن همراه نیز حضور او در محل را تأیید نمیکند. همچنین در تصاویر منتشرشده از صحنه، نشانهای از حضور وی دیده نمیشود. با وجود این ابهامات، روند رسیدگی به پرونده با سرعتی غیرمعمول و همراه با پوشش گسترده رسانهای پیش رفته است.
نزدیکان احسان حسینیپور نیز اعلام کردهاند که او تمامی اتهامات را رد کرده و گفته است در زمان وقوع حادثه در محل حضور نداشته است. به گفته این منابع، او در نهایت تحت فشار مجبور به امضای اظهاراتی شده که صحت آنها را نمیپذیرد. وی هماکنون در زندان خورین ورامین نگهداری میشود.
گفتنی است دو تن از متهمان در زمان بازداشت زیر ۱۸ سال سن داشتهاند؛ موضوعی که بر اساس موازین بینالمللی حقوق بشر، صدور و اجرای حکم اعدام برای چنین افرادی را نقض جدی حقوق بشر محسوب میکند.
با ارسال این پرونده به اجرای احکام، نگرانیها نسبت به احتمال اجرای قریبالوقوع احکام اعدام این سه جوان بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.
محرومیت از وکیل انتخابی؛ محدود شدن حق دفاع
در روند رسیدگی به پرونده احسان حسینی پور، یکی از مهمترین ایرادات، محرومیت وی از دسترسی به وکیل انتخابی بوده است. بر اساس گزارشها، وکیل او به دستور قاضی از ادامه فعالیت در پرونده منع شده است.
این اقدام، حق دفاع مؤثر را بهشدت محدود کرده و در پروندهای با مجازات سنگین، بر نگرانیها درباره عدم رعایت اصول دادرسی عادلانه افزوده است.
اعترافات تحت فشار؛ مبنای اصلی حکم
بخش قابل توجهی از مستندات پرونده علیه احسان حسینی پور، متین محمدی و عرفان امیری بر پایه اعترافاتی است که گفته میشود تحت فشار و در شرایط غیرعادی اخذ شدهاند.
بر اساس گزارشها، احسان حسینی پور اعلام کرده که این اعترافات تحت تهدید و فشار شدید گرفته شده است. در یکی از روایتها آمده که مأموران با تهدید مستقیم، وی را وادار به پذیرش اتهامات کردهاند.
با وجود این ادعاها، اطلاعاتی درباره بررسی دقیق این موضوع در روند رسمی دادگاه منتشر نشده است.
تناقضات زمانی و ابهام در حضور در صحنه حادثه
در این پرونده، تناقضاتی در زمان وقوع رویدادها نیز مطرح شده است. بر اساس اظهارات وکیل، احسان حسینی پور پیش از زمان وقوع حادثه بازداشت شده بوده است؛ موضوعی که پرسشهایی درباره امکان حضور وی در محل حادثه ایجاد میکند.
همچنین تصاویر دوربینهای مداربسته نیز، به گفته وکیل، حضور وی را در صحنه تأیید نمیکند. با این حال، این موارد در روند رسیدگی قضایی مورد توجه قرار نگرفته است.
دادگاههای شتابزده؛ روندی نگرانکننده
پرونده احسان حسینی پور، متین محمدی و عرفان امیری در شرایطی بررسی شده که روند رسیدگی به پروندههای مرتبط با اعتراضات با سرعت بالا انجام میشود.
ناظران حقوقی معتقدند که این شتاب در رسیدگی، میتواند به کاهش دقت در بررسی پروندهها و صدور احکام ناعادلانه منجر شود.
الگوی مشابه در پروندههای دیگر
این پرونده در کنار موارد مشابهی قرار دارد که در آنها نیز گزارشهایی از اعترافات تحت فشار و محدودیت در دسترسی به وکیل منتشر شده است.
وجود این شباهتها، نگرانیها درباره تکرار یک الگوی مشخص در رسیدگی به پروندههای مرتبط با اعتراضات را افزایش داده است.
نگرانیها درباره اجرای حکم و درخواست بازنگری
با توجه به ارسال پرونده به اجرای احکام، خطر اجرای حکم اعدام برای احسان حسینی پور، متین محمدی و عرفان امیری بسیار جدی است.
ابهامات موجود در روند رسیدگی، ضرورت بازنگری در این پرونده را برجسته کرده و توجه نهادهای حقوق بشری را به خود جلب کرده است.
به خانوادههای بازداشتشدگان توصیه میشود خبر بازداشت عزیزان خود را رسانهای کنید. اطلاعرسانی ابزار دفاع شما در مقابل حکومت سرکوبگر است.
