کریستوفر یاو انتخاب ایران بهعنوان نایبرئیس کنفرانس بازبینی اجرای اِنپیتی را «فراتر از شرمآور و مایۀ خجالت برای اعتبار کنفرانس» توصیف کرد
نمایندگان ایالات متحدۀ آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد بر سر برنامۀ هستهای تهران و همینطور انتخاب ایران بهعنوان یکی از چندین نایبرئیس کنفرانس بازبینی اجرای پیمان عدم اشاعۀ تسلیحات هستهای، اِنپیتی درگیر جدال لفظی شدند.
یازدهمین کنفرانس یکماهۀ بازبینی اجرای انپیتی، که در سال ۱۹۷۰، ۵۶ سال پیش معرفی شد، از روز دوشنبه هفتم اردیبهشتماه در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک آغاز شد. گروههای مختلفی از کشورهای عضو هم، ۳۴ نایب رئیس کنفرانس را برگزیدند.
به گفتۀ «دو هونگ وییِت» نماینده ویتنام در سازمان ملل متحد و رئیس این کنفرانس، گروه «کشورهای عضو پیمان عدم تعهد و کشورهایی دیگر، ایران را برگزیدهاند».
کریستوفر یاو، دستیار رئیسدفتر ایالات متحده در امور کنترل تسلیحات و عدم اشاعه، در جلسۀ افتتاحیه کنفرانس، انتخاب ایران را «توهینی آشکار به پیمان عدم اشاعه» خواند.
این مقام آمریکایی گفت «تردیدی نیست که ایران از مدتها پیش بیاعتناییاش به تعهدات مربوط به انپیتی را به وضوح نشان داده و از همکاری با بازوی نظارتی سازمان ملل متحد، برای تعیین تکلیف سوالاتی که دربارۀ برنامۀ هستهایاش مطرح است، سر باز زده است.
رافائل گروسی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی
او انتخاب ایران را «فراتر از شرمآور و مایۀ خجالت برای اعتبار کنفرانس» توصیف کرد.
از سوی دیگر رضا نجفی نمایندۀ جمهوری اسلامی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، بیانیۀ ایالات متحده را، «بیاساس و دارای انگیزههای سیاسی» خوانده و رد کرد.
او در این جلسه گفت: «اینکه ایالات متحده به عنوان تنها کشوری که تاکنون از تسلیحات هستهای استفاده کرده و همچنان هم در حال توسعه و بهروز رسانی زرادخانۀ هستهای خود است، بخواهد خود را در جایگاه داوری میزان تعهد دیگران بنشاند، مطلقاً غیر قابل دفاع است».
ایران سالهاست که خواهان بهرسمیت شناختهشدن «حق» تهران برای غنیسازی اورانیوم از سوی ایالات متحده بوده است؛ اقدامی که به ادعای تهران، تنها برای مصارف مسالمتآمیز انجام میشود. قدرتهای غربی اما میگویند اورانیوم غنیسازیشده با خلوص بالا میتواند در تولید جنگافزار هستهای هم بهکار گرفته شود.
تهران همواره مصرانه گفته که هرگز بهدنبال سلاح هستهای نبوده و نخواهد بود؛ اما آژانس بینالمللی انرژی اتمی و جامعۀ اطلاعاتی آمریکا در ارزیابیهای جداگانه به این نتیجه رسیدهاند که ایران در گذشته برنامهای برای توسعۀ تسلیحات هستهای داشته، اما ۲۳ سال پیش آنرا کنار گذاشته است.
موضوع هستهای در مرکز ۵۱ روز جنگ اسرائیل و ایالات متحده با ایران بوده است. دونالد ترامپ همواره تأکید کرده که ایران نمیتواند و نباید سلاح هستهای داشته باشد.
روز دوشنبه منابع ایرانی جزئیاتی را از تازهترین پیشنهاد تهران برای پایاندادن به جنگ افشا کردند؛ طرحی که خواستار به تعویقافتادن گفتوگوهای هستهای تا پس از پایان جنگ و برطرفشدن مشکلات فعلی کشتیرانی در خلیج فارس شده است.
دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده و مشاوران ارشد امنیت ملیاش در همین روز پیشنهاد ایران را بررسی کردند.
یک مقام آمریکایی دوشنبهشب به وقت واشینگتن از «نارضایتی» دونالد ترامپ از این طرح خبر داد؛ امری که با توجه به تکرار مداوم «تعطیلی برنامۀ هستهای ایران» بهعنوان خواستۀ اصلی رئیسجمهور ایالات متحده از تهران، موضوع غیر منتظرهای نیست.
