ترامپ: ایران بهتر است خیلی زود سر عقل بیاید؛ احتمال محاصره «چندماهۀ» ایران
یک مقام کاخ سفید روز چهارشنبه نهم اردیبهشت اعلام کرد که دونالد ترامپ با مدیران شرکتهای نفتی آمریکا دربارهٔ نحوه کاهش اثرات احتمالی یک محاصره دریایی چندماهه بنادر ایران توسط ایالات متحده گفتوگو کرده است.
به گفته یک مقام کاخ سفید، گفتوگوهای ترامپ با مدیران بخش انرژی بر گامهای احتمالی برای آرامسازی بازارهای نفت در صورت لزوم ادامه محاصره بنادر ایران برای چند ماه تمرکز داشت و شامل موضوعاتی مانند تولید نفت آمریکا، معاملات آتی نفت، کشتیرانی و گاز طبیعی بود.
همزمان، رئیسجمهور آمریکا در همین روز از تهران خواست «هرچه زودتر عاقلانه عمل کند» و توافقی را امضا کند.
گفتوگو با مدیران صنعت نفت در روز سهشنبه، پس از چند روز بنبست در تلاشها برای پایان دادن به جنگ آمریکا با ایران انجام شد. این جنگ باعث شد که تهران تنگه هرمز را مسدود کند و در مقابل ارتش ایالات متحده نیز محاصره دریایی علیه ایران اعمال کرده تا صادرات نفت این کشور را تحت تاثیر قرار دهد.
دونالد ترامپ ساعتی پیش در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت که ایران توانایی رسیدن به یک توافق غیرهستهای را ندارد.
او گفت: «ایران نمیتواند کارهایش را سامان بدهد. آنها نمیدانند چگونه یک توافق غیرهستهای امضا کنند. بهتر است خیلی زود سر عقل بیایند!»
او در پیام خود توضیح بیشتری در مورد «توافق غیرهستهای» نداد.
این اظهارنظر جدید رئیسجمهور آمریکا در حالی مطرح میشود که مذاکرات ایران و آمریکا پس از آتشبس برای پایان گرفتن جنگ، پس از یک دور مذاکره در اسلامآباد همچنان در بنبست قرار دارد.
دونالد ترامپ از ۲۴ فروردین و پس از شکست مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد، در واکنش به مسدود ماندن تنگه هرمز توسط ایران، دستور اجرای محاصرهٔ دریایی بنادر و کشتیرانی ایران را صادر کرد.
«محاصره تا حدی از بمباران مؤثرتر است»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه در یک گفتوگوی تلفنی با وبسایت اکسیوس هم اعلام کرد که قصد دارد ایران را تحت محاصره دریایی نگه دارد تا زمانی که حکومت تهران با توافقی برای برطرف کردن نگرانیهای آمریکا دربارهٔ برنامه هستهای خود موافقت کند.
او گفت: «محاصره تا حدی از بمباران مؤثرتر است. آنها مثل یک خوکِ پرخور در حال خفه شدن هستند. و اوضاع برایشان بدتر هم خواهد شد. آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند.»
ترامپ پیشنهاد مطرح شده توسط ایران را رد کرده است؛ پیشنهادی که بر اساس آن ابتدا تنگه هرمز بازگشایی و محاصره لغو شود و گفتوگوهای هستهای به مرحلهای بعد موکول گردد.
رئیسجمهور ایالات متحده گفت که ایران برای لغو محاصره خواهان دستیابی به یک توافق است و افزود: «آنها میخواهند به توافق برسند. نمیخواهند من محاصره را ادامه دهم. من هم نمیخواهم [محاصره را بردارم]، چون نمیخواهم آنها سلاح هستهای داشته باشند.»
روزنامه والاستریت جورنال نیز در گزارشی به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت دونالد ترامپ به دستیارانش گفته برای تمدید محاصرۀ بنادر ایران آماده شوند.
این روزنامه به نقل از منابع خود گفته است رئیسجمهور آمریکا به این نتیجه رسیده که گزینههای دیگر شامل آغاز مجدد بمباران ایران، یا خارجشدن از درگیری، در مقایسه با حفظ و ادامۀ محاصره، از ریسک بیشتری برخوردار هستند.
قیمت نفت روز چهارشنبه نزدیک به ۴ درصد افزایش یافت و شاخص برنت پس از گزارش روزنامه والاستریت جورنال مبنی بر احتمال تمدید محاصره توسط آمریکا، به بالاترین سطح یکماهه رسید.
از سوی دیگر، پرس تیوی، شبکه انگلیسیزبان سیمای جمهوری اسلامی، به نقل از یک منبع امنیتی ایران هشدار داد که ادامه محاصره دریایی آمریکا علیه ایران به زودی با «اقدام نظامی بیسابقهای» روبهرو خواهد شد.
این تهدید در حالی ابراز شده که ابتدای این هفته گزارش شد ایران پیشنهادی برای باز شدن تنگه هرمز بهازای رفع محاصره دریایی توسط ارتش آمریکا ارائه داده، اما گزارشها حاکی است مقامات دولت آمریکا این پیشنهاد را نپذیرفتهاند؛ از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا صریحاً این پیشنهاد را غیر قابل قبول خواند.
افزایش تعداد کشتیهای ایرانی در چابهار
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، شامگاه سهشنبه اعلام کرد پیش از اعمال محاصرهٔ دریایی بر بنادر و کشتیهای ایران، بهطور متوسط روزانه پنج کشتی در بندر چابهار پهلو میگرفتند، اما اکنون بیش از ۲۰ کشتی در چابهار باقی ماندهاند.
سنتکام در بیانیه خود تأکید کرد که «نیروهای آمریکایی در طول محاصره، تجارت اقتصادی ورودی و خروجی از ایران را قطع کردهاند.»
ساعتی قبل از این بیانیه، فرماندهی مرکزی آمریکا در بیانیهٔ دیگری خبر داده بود که تفنگداران دریایی ایالات متحده صبح سهشنبه با ظنین شدن به کشتی تجاری «اموی بلو استار ۳» وارد آن شدند و پس از جستوجو در آن و اطمینان از اینکه سفر آن شامل توقف در بنادر ایران نمیشود، اجازهٔ ادامهٔ حرکت به این کشتی دادند.
سنتکام با تأکید بر ادامهٔ عملیات اجرای محاصرهٔ دریایی ایران «در سراسر خاورمیانه» گفته است که «تاکنون ۳۹ کشتی برای اطمینان از رعایت مقررات، تغییر مسیر داده شدهاند.»
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا (چپ) در کنار ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا
ب
از سوی دیگر وزیر خزانهداری آمریکا بامداد چهارشنبه اعلام کرد این وزارتخانه با اِعمال فشار شدید اقتصادی «زیرساختهای بانکداری سایهٔ بینالمللی ایران، دسترسی به رمزارزها، ناوگان سایه، شبکههای تهیهٔ سلاح، تأمین مالی گروههای نیابتی تروریستی در منطقه و پالایشگاههای مستقل چینی (تیپات) را که از تجارت نفت ایران حمایت میکنند، هدف قرار داده است.»
اسکات بسنت در پیامی در شبکهٔ ایکس همچنین نوشت: «این اقدامات مانع از دستیابی به دهها میلیارد دلار درآمدی شده که میتوانست صرف تأمین مالی تروریسم شود.»
اشارهٔ وزیر خزانهداری آمریکا به «تیپات» به پالایشگاههای کوچکی در چین مربوط میشود که در روند دور زدن تحریمها علیه ایران، خریدار و مصرفکنندهٔ اصلی نفت ایران محسوب میشوند.
وزیر خزانهداری آمریکا در پیام خود نوشت که «تحت فشار حداکثری رئیسجمهور آمریکا، تورم در تهران دو برابر شده و ارزش پول ایران نیز بهسرعت کاهش یافته است.»
ساعاتی بعد رسانههای ایران گفتند که قیمت دلار رکورد جدیدی در ایران ثبت کرده و به ۱۸۰ هزار تومان رسیده است.
قیمت دلار در بازار آزاد ایران پیش از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴ در کانال ۸۲ هزار تومان قرار داشت. با رکورد جدید ۱۸۰ هزار تومان، نرخ دلار طی ۱۰ ماه، با ۱۲۰ درصد رشد، بیش از دو برابر شده است.
اکسیوس: سنتکام طرحی را برای «حملات کوتاه و پرقدرت» علیه ایران آماده کرده است
وبسایت خبری اکسیوس روز چهارشنبه نوشت که «سه منبع آگاه اعلام کردهاند» ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) طرحی را برای موجی از «حملات کوتاه و پرقدرت» علیه ایران آماده کرده است؛ «با این امید که بنبست ایجادشده در گفتوگوها شکسته شود.»
به نوشته این گزارش، «پس از این حملات، که احتمالاً شامل اهداف زیرساختی خواهد بود، ایالات متحده حکومت را برای بازگشت به میز گفتوگو و نشان دادن انعطاف بیشتر تحت فشار قرار خواهد داد.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه در یک گفتوگوی تلفنی با وبسایت اکسیوس گفت که محاصره را تا حدی مؤثرتر از بمباران میبیند.
اکسیوس مینویسد که «منابع آگاه نیز گفتهاند که او تا سهشنبهشب هنوز فرمانی برای اقدام نظامی صادر نکرده بود.»
دونالد ترامپ البته تصویری طنزآمیز (میم) ساختهشده با هوش مصنوعی از خود منتشر کرد که در آن سلاحی به دست داشت و هشداری به ایران با این مضمون داده بود: «دیگر از خوشاخلاقی خبری نیست».
به گفتهٔ منابع گزارش اکسیوس، ترامپ در حال حاضر ادامهٔ محاصره را اصلیترین اهرم فشار خود میداند، اما اگر ایران همچنان کوتاه نیاید، «اقدام نظامی را مد نظر قرار خواهد داد.»
رئیس جمهوری آمریکا در گفتوگوی تلفنی روز چهارشنبه خود با اکسیوس که حدود پانزده دقیقه به درازا کشید، از بحث دربارهٔ هرگونه نقشهٔ نظامی خودداری کرد.
کرملین از گفتوگوی تلفنی ترامپ و پوتین درباره ایران و اوکراین خبر داد
دستیار ولادیمیر پوتین در حوزه سیاست خارجی به خبرنگاران گفت که رئیسجمهور روسیه با دونالد ترامپ، همتای آمریکایی خود، روز چهارشنبه تلفنی گفتوگو کرده و افزود که تمرکز اصلی دو رهبر بر جنگ در خاورمیانه بوده است.
یوری اوشاکوف گفت: «رؤسایجمهور توجه ویژهای به وضعیت مربوط به ایران و خلیج فارس داشتند.»
او افزود: «ولادیمیر پوتین تصمیم دونالد ترامپ برای تمدید آتشبس با ایران را تصمیمی درست میداند، زیرا این امر باید به مذاکرات فرصت بدهد و در مجموع به تثبیت اوضاع کمک کند.»
یوری اوشاکوف، دستیار پوتین، جزئیاتی از پیشنهادهای پوتین درباره ایران ارائه نکرد.
روسیه که متحد کلیدی جمهوری اسلامی است، پیشتر پیشنهاد انتقال اورانیوم غنیشده ایران به خاک خود را مطرح کرده بود اما ایالات متحده با این پیشنهاد مخالفت کرد.
این تماس تلفنی نخستین گفتوگوی علنی اعلامشده میان دو رهبر از ۹ مارس، یعنی ۹ روز پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، بهشمار میرود.
