هشدار درباره تشدید حملات نیابتی وابسته به ایران در اروپا

پیتر نئومان، کارشناس تروریسم، هشدار داد حملات منتسب به یک گروه حامی ایران در اروپا می‌تواند تشدید شود و حتی به آلمان هم گسترش یابد. او گفت تهران از “عوامل یک‌بارمصرف” وابسته به محافل تبهکار استفاده می‌کند.

پیتر نئومان، استاد مطالعات امنیتی در کالج کینگ لندن، پس از هشدار نهادهای امنیتی اروپا درباره حملات منتسب به گروه “حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه” گفت الگوی این حملات با روش‌های شناخته‌شده سپاه پاسداران هم‌خوانی دارد و در صورت تشدید فشار بر تهران، امکان گسترش آن به کشورهای دیگری مانند آلمان هم وجود دارد.

هم‌زمان، تحقیقات در بریتانیا و فرانسه نشان می‌دهد حملات اخیر به اهداف یهودی، اسرائیلی، آمریکایی و ایرانیان مخالف جمهوری اسلامی در چند کشور اروپایی، در حال بررسی در چارچوب تهدیدهای وابسته به ایران است.

هشدار درباره الگوی تازه حملات
به گفته نئومان، حملات اخیر به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که لزوما در مرحله اول تلفات گسترده بر جا نگذارند، بلکه با ایجاد ترس در جوامع هدف، پیام سیاسی تهرانرا منتقل کنند. او معتقد استنرسیدن این حملات به کشتار مستقیم تا اینجا “تصادفی” نبوده و هدف فعلی، ایجاد وحشت در جامعه یهودیان اروپا و نشان دادن ظرفیت تشدید بعدی است.

الگوی انتخاب هدف‌هانیز معنادار است: کنیسه‌ها، جامعه یهودیان، اهداف اسرائیلی و آمریکایی و همچنین مخالفان جمهوری اسلامی. در گزارش‌های رویترز هم این الگو دیده می‌شود؛ از حملات آتش‌زا به اماکن یهودی در لندن تا حمله نافرجام به بانک آمریکا در پاریس و اقدام علیه دفتر یک رسانه فارسی‌زبان در لندن.

“عوامل یک‌بارمصرف” و امکان انکار
نئومان می‌گوید ویژگی مهم این مدل، استفاده از افرادی است که نه سابقه آشکار اسلام‌گرایی دارند و نه لزوما به‌عنوان حامی ایران شناخته می‌شوند. تحقیقات فرانسه و بریتانیا هم نشان می‌دهد در برخی پرونده‌ها، افراد کم‌سن، خلافکاران خرد یا عاملانی با انگیزه مالی به‌کار گرفته شده‌اند؛ مدلی که نسبت دادن مستقیم عملیات به تهران را دشوارتر می‌کند و برای حکومت ایران امکان “انکارپذیری معقول” ایجاد می‌کند.

اروپا با موجی از پرونده‌ها روبه‌رو است
در هفته‌های اخیر، پلیس بریتانیا چند پرونده را در چارچوب بررسی احتمال ارتباط با ایران دنبال کرده است: آتش‌سوزی‌های پیاپی علیه اهداف یهودی در لندن، حمله نافرجام به یک کنیسه، و تلاش برای آتش‌زدن دفتر یک رسانه فارسی‌زبان. در فرانسه هم دادستانی ضدتروریسم، حمله نافرجام به دفتر بانک آمریکا در پاریس را در پیوند احتمالی با همین گروه بررسی می‌کند.

جمع‌بندی نئومان این است که اگر تهران احساس کند بیش از پیش “به دیوار چسبیده”، ممکن است به تشدید این نوع عملیات روی بیاورد. هم‌زمان، دولت بریتانیا هم از تدوین قوانین سخت‌گیرانه‌تر علیه شبکه‌های نیابتی وابسته به دولت‌های خارجی خبر داده و صراحتا به نقش کشورهایی مانند ایران در استفاده از عوامل نیابتی اشاره کرده است.

حمله با چاقو در محله یهودی‌نشین لندن دو زخمی بر جا گذاشت
مردی در محله “گولدرز گرین” لندن، که به عنوان محله‌ای یهودی‌نشین شناخته می‌شود، با چاقو به رهگذران یهودی حمله کرد. در این حمله دو نفر زخمی شدند. نخست‌وزیر بریتانیا این حمله را “عمیقاً نگران‌کننده” خواند.

در حمله با چاقو در محله یهودی‌نشین لندن دو نفر زخمی شدند. سازمان یهودی “شومریم” (Shomrim) اعلام کرد که پلیس یک مظنون را بازداشت کرده است.

بر اساس این گزارش، امروز چهارشنبه ۲۹ آوریل (۹ اردیبهشت) مردی در محله “گولدرز گرین” در شمال پایتخت بریتانیا تلاش کرده با چاقو به رهگذران یهودی حمله کند.

طبق این گزارش، پیش از آنکه پلیس با شوکر برقی مهاجم را خنثی کند، گشت‌های “شومریم” که به شکلی داوطلبانه به امنیت محله کمک می‌کنند، توانسته‌اند او را مهار کنند. دو قربانی این حمله تحت مراقبت پزشکی قرار گرفته‌اند.

اندک‌زمانی پس از آنکه دو مرد در این محله شمالی لندن با چاقو زخمی شدند، پلیس بریتانیا تأیید کرد که مردی به ظن تلاش برای قتل بازداشت شده است. پلیس متروپولیتن اعلام کرده است که دو مرد زخمی به بیمارستان منتقل شده‌اند و وضعیتشان باثبات است.

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، این حمله را “عمیقاً نگران‌کننده” خواند. استارمر در مجلس عوام بریتانیا در لندن گفت، باید تمامی اقدامات برای حمایت از تحقیقات پلیس و مبارزه قاطع با چنین جرایمی انجام شود.

این حمله در پی مجموعه‌ای از حملات یهودستیزانه در لندن رخ داده است. پلیس بریتانیا ماه گذشته در ارتباط با حمله به مراکز یهودی، چندین نفر را بازداشت کرده بود.

ارتباط با ایران؟
در این پرونده‌ها، از جمله حوادثی مانند آتش زدن آمبولانس‌ها و تلاش برای ایجاد حریق در کنیسه‌ها مطرح شده بود. بازرسان در حال بررسی ارتباط احتمالی این حوادث با ایران هستند.

گروه اسلام‌گرای شیعه “حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه” که حامی جمهوری اسلامی است، مسئولیت برخی از حملات اخیر را در شبکه‌های اجتماعی بر عهده گرفته بود.

مقام‌های بریتانیایی اخیراً هشدار داده بودند که ایران در تلاش است از عوامل تبهکار برای فعالیت‌های خصمانه خود در بریتانیا استفاده کند.

از زمان حمله حماس به اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۳ و جنگی که در واکنش به آن از سوی اسرائیل در نوار غزه آغاز شد، شمار جرایم یهودستیزانه در بریتانیا به‌شدت افزایش یافته است.

شدیدترین حمله در سال گذشته، حمله‌ای در منچستر بود که در آن، در مهم‌ترین عید یهودیان “یوم کیپور”، دو یهودی کشته شدند. این وضعیت پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران وخیم‌تر شده است.

به صدا درآمدن “زنگ خطر” در اروپا
به گفته کن مک‌کالوم، رئیس “ام‌آی۵” (MI5)، سرویس امنیت داخلی بریتانیا طی یک سال “بیش از ۲۰ طرح بالقوه مرگبار تحت حمایت ایران” را دنبال کرده است.

مأموران تحقیق همچنین در حال بررسی این موضوع هستند که آیا برای چنین حملاتی، مجرمان به شکل هدفمند به کار گرفته می‌شوند یا نه.

رخدادهای مشابهی در فرانسه، هلند و بلژیک نیز نشانگر الگویی هماهنگ است. در پاریس، حمله به دفاتر “بانک آمریکا” پس از آن خنثی شد که یک گروه حامی جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی از شناسایی یک هدف خبر داد. کارشناسان استفاده از عاملان محلی برای پنهان کردن طراحان اصلی را بخشی از یک الگوی واحد می‌دانند.

سازمان امنیت داخلی آلمان، موسوم به “اداره حفاظت از قانون اساسی” نیز زنگ خطر را به صدا درآورده و اعلام کرده که تهدیدها از سوی افراط‌گرایان طرفدار جمهوری اسلامی در اروپا به شکل محسوسی تشدید شده است.