هشدار بانک مرکزی اروپا درباره اثرات جنگ ایران در حوزه یورو
تحقیقات بانک مرکزی اروپا نشان میدهد که پیامدهای جنگ ایران میتواند مصرفکنندگان منطقه یورو را دچار “زخمی مضاعف” کرده و با تنشهای تجاری طولانیمدت به رشد اقتصادی این منطقه آسیب بزند.
تحقیقات بانک مرکزی اروپا که روز جمعه هشتم خرداد (۲۹ مه) منتشر شد نشان میدهد که مصرفکنندگان منطقه یورو که پیش از این نیز از جنگ اوکراین آسیب دیده بودند ممکن است بر اثر بحران و تنشهای حاصل از جنگ ایران باز هم آسیب ببینند.
طبق گزارش خبرگزاری رویترز، بر اثر پیامدهای جنگ ایران مصرفکنندگان منطقه یورو رفتار و نگرش خود را با سرعت بیشتری تغییر دادهاند؛ امری که به این معناست که ضربه اقتصادی میتواند عمیقتر و سریعتر باشد.
حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ باعث ایجاد بحران انرژی و تورمی شد که اروپا تا حد زیادی از آن بهبود یافته بود، اما پس از آن، حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه علیه جمهوری اسلامی جنگی را آغاز کرد که منجر به اختلال بیسابقهای در تأمین انرژی شده است.
بیشتر بخوانید: آیا جنگ ایران میتواند بحرانی بزرگتر از کرونا در تجارت جهانی ایجاد کند؟
پژوهشگران بانک مرکزی اروپا (ECB) این موضوع را بررسی کردهاند که آیا مصرفکنندگان منطقه یورو نسبت به تأثیرات اقتصادی چنین تنشهای ژئوپلیتیکی حساستر و واکنشپذیرتر شدهاند یا خیر.
آنها بعد از تحقیقات خود به این نتیجه رسیدهاند که طبق شواهد، چنین اتفاقی رخ داده است.
توجه مصرفکنندگان به افزایش قیمتها
اقتصاددانان بانک مرکزی اروپا، از جمله اولیویه کویبیون، با تکیه بر “نظرسنجی انتظارات مصرفکننده” که خود این بانک انجام داده، دریافتهاند که با شروع درگیریهای نظامی ایران، مصرفکنندگان بلافاصله توجه خود را به تغییرات قیمتها افزایش دادند.
این در حالی است که نرخ تورم همچنان در حدود ۲ درصد، یعنی سطح هدف بانک مرکزی اروپا، باقی مانده بود.
نزدیک به نیمی از پاسخدهندگان در این نظرسنجی میگویند که در مارس ۲۰۲۶ به تغییرات قیمتها توجه داشتهاند؛ نسبتی که مشابه ژانویه ۲۰۲۳ است، یعنی زمانی که تورم منطقه یورو در سطح ۸.۶ درصد بود و به لحاظ نظری نگرانی بسیار بیشتری را برمیانگیخت.
خبرگزاری رویترز جمعه هشتم خرداد با استناد به پژوهش جدید بانک مرکزی اروپا، نوشت جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ بحران انرژی و موج تورمی گستردهای در اروپا ایجاد کرد که اقتصاد منطقه تا حد زیادی از آن عبور کرده بود و حالا حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و جنگ متعاقب آن، اختلال کمسابقهای در عرضه انرژی به وجود آورده است.
اقتصاددانان بانک مرکزی اروپا با استفاده از دادههای نظرسنجی انتظارات مصرفکنندگان این نهاد، دریافتند شهروندان منطقه یورو از همان آغاز «جنگ ایران» توجه بیشتری به تغییر قیمتها نشان دادهاند. این در حالی است که نرخ تورم در آن زمان حدود دو درصد و نزدیک به هدف بانک مرکزی اروپا بود.نتایج این پژوهش نشان میدهد نزدیک به نیمی از پاسخدهندگان در ماه مارس ۲۰۲۶ اعلام کردهاند تغییرات قیمتها را بهطور ویژه دنبال میکنند. رقمی مشابه ژانویه ۲۰۲۳ که تورم منطقه یورو به ۸.۶ درصد رسیده بود.
نتایج نظرسنجی موسسه اساندپی گلوبال که پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت منتشر شد نشان میدهد اقتصاد اروپا در ماه جاری به ضعیفترین سطح خود از اکتبر ۲۰۲۳ رسیده است.
در آلمان، بزرگترین اقتصاد اروپا، فعالیت بخش خصوصی برای دومین ماه پیاپی کاهش یافته است.
در فرانسه نیز شاخص اقتصادی به پایینترین سطح در پنجونیم سال گذشته سقوط کرده است.
پژوهشگران بانک مرکزی اروپا این وضعیت را «زخم دوگانه» توصیف کردهاند. به این معنا که خاطره فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ اوکراین با نگرانیهای ناشی از «جنگ ایران» ترکیب شده و بر انتظارات و رفتار مصرفکنندگان تاثیر میگذارد.به گفته آنها، این شرایط میتواند سناریوی «رکود تورمی» را تقویت کند. وضعیتی که در آن رشد اقتصادی کاهش مییابد اما قیمتها همچنان افزایش پیدا میکنند.
پژوهشگران هشدار دادند این موضوع ممکن است نامطمئن بودن شرایط اقتصادی را افزایش داده و به کاهش مصرف خانوارها منجر شود.
بر اساس این گزارش، قیمت نفت که نقش مهمی در تورم اروپا دارد و در اوج «جنگ ایران» به بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسیده بود، حالا در پی امیدها به توافق صلح کاهش یافته است.
رویترز نوشت همزمان، بانک مرکزی اروپا در حال بررسی پیامدهای اقتصادی این تحولات است و انتظار میرود در نشست آینده خود نرخ بهره را افزایش دهد.
