بلومبرگ: خطر هستهای ایران از زمان پیش از جنگ بیشتر است
بلومبرگ در گزارشی به نقل از مقامهای غربی و با تکیه بر دادههای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، خطر هستهای ایران در حال حاضر را بیشتر از زمان قبل از آغاز حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به این کشور ارزیابی کرده است.
خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی تازه به خطر هستهای ایران بعد از دو دور جنگ اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی پرداخته است.
بلومبرگ در گزارشی که چهارشنبه ۱۳ خرداد (سوم ژوئن) انتشار یافت با اتکا به اظهارات مقامهای غربی و دادههای جدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی نوشت، خطر این که جمهوری اسلامی مخفیانه در پی ساخت سلاح هستهای باشد، اکنون نسبت به قبل از آغاز حملات نظامی آمریکا و اسرائیل در یک سال پیش، افزایش یافته است.
طبق سند محرمانهای که به رؤیت بلومبرگ رسیده، آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره خطرات تازه اشاعه تسلیحات هستهای ناشی از ذخایر گسترده اورانیوم بسیار غنیشده ایران هشدار داده است؛ ذخایری که دیگر تحت بازرسیهای هفتگی این نهاد قرار ندارند.
بیشتر بخوانید: ایران تزریق گاز به سانتریفیوژهای پیشرفته را آغاز کرده است
پیش از حمله هوایی ژوئن ۲۰۲۵ که آغازگر جنگی ۱۲روزه بود، این مواد تحت بازرسیهای هفتگی آژانس قرار داشتند تا اطمینان حاصل شود که ایران به سمت تولید سلاح منحرف نمیشود؛ اما اکنون دیگر چنین نظارتی وجود ندارد.
به گفته دو دیپلمات ارشد مطلع از این موضوع، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران مسائل و چالشهای هستهای جدیدی ایجاد کرده که پیشتر وجود نداشته است؛ از جمله این که در حال حاضر، به دلیل نبود امکان راستیآزمایی، آژانس قادر نیست درباره این مواد هستهای به نتیجهگیری مشخصی برسد.
این منابع که به دلیل حساسیت موضوع خواستهند نامشان فاش نشود گفتهاند که هر چه این مواد برای مدت طولانیتری خارج از نظارتهای آژانس باقی بماند، خطر استفاده از آنها برای مقاصد غیرصلحآمیز نیز افزایش مییابد.
در این سند محرمانه ۱۱۹ صفحهای که ماه گذشته در وین منتشر شد، آمده است: «آژانس در حال حاضر نمیتواند درباره این مواد هستهای به نتیجهگیری برسد.»
در ادامه این سند آمده است: «این موضوع موجب نگرانی درباره اشاعه [تسلیحات هستهای] میشود، زیرا این مواد اتمی که آژانس قادر به راستیآزمایی آنها نبوده، شامل مقدار زیادی اورانیوم با غنای بالاست.»
بازرسیهای هستهای در ایران
بعد از جنگ ۱۲روزه ایران در ژوئن سال گذشته بازرسیهای آژانس در مورد برنامه هستهای ایران که از بین بردنش از اهداف اصلی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکاست تا حد زیادی متوقف شد.
هشدار آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد افزایش خطر برنامه هستهای ایران نشان میدهد، حتی در صورت برقراری آتشبسی طولانیمدت، مسیر رسیدن به یک توافق هستهای پایدار با ایران همچنان طولانی، پیچیده و مستعد شکست است. و این موضوع امیدها برای تثبیت سریع جریان انرژی از تنگه هرمز از طریق دیپلماسی را کاهش میدهد.
پس از آن که ایران در پی جنگ ۱۲روزه محدودیتهای جدیدی اعمال کرد، میزان بازرسیها در سال گذشته بیش از نصف کاهش یافت.
بازرسان هنوز به سایتهای آسیبدیده اتمی در فردو، اصفهان و نطنز بازنگشتهاند؛ مکانهایی که آخرین بار در آنها حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و نزدیک به هشتهزار و ۶۰۰ کیلوگرم مواد با غنای پایینتر مشاهده شده بود.
در حالی که کاخ سفید همچنان اصرار دارد که برنامه هستهای ایران نابود شده، تلاشهایش برای مذاکره درباره دسترسی به این ذخایر ادامه دارد. دونالد ترامپ پیشنهاد داده که این مواد یا از ایران خارج یا تحت نظارت آژانس در داخل کشور بیاثر شوند.
با این حال، مقامها نگران این هستند که مشارکت ندادن آژانس از سوی دولت آمریکا در دورهای اخیر مذاکره با ایران، ممکن است خطرات تازهای ایجاد کند و انتظارات غیر واقعبینانهای به وجود بیاورد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه ۱۲ خرداد در گفتوگو با شبکه الجزیره گفت: «ما طرف این مذاکرات نیستیم. ما تا دور آخر که در فوریه به پایان رسید شرکت داشتیم. چیزی که قابل راستیآزمایی نباشد، به یک توافق بد منجر خواهد شد.»
با توجه به این که نشست کلیدی شورای حکام آژانس قرار است دوشنبه هفته آینده هشتم ژوئن در پایتخت اتریش برگزار شود، بازارها به دقت در انتظار اطلاعات جدید درباره برنامه هستهای ایران هستند.
دور دوم حملات آمریکا و اسرائیل به ایران که جرقه جنگ فعلی را زد کمتر از ۲۴ ساعت پس از گزارش ۲۷ فوریه آژانس درباره فعالیتهای مشکوک نزدیک سایتهای هستهای بمبارانشده ایران انجام شد و همین واقعیت، اهمیت گزارش این نهاد بینالمللی را دوچندان میکند.
