پیروزی حزب متمایل به غرب در انتخابات ارمنستان؛ مسکو به مداخله آشکار متهم شد
حزب حاکم «پیمان مدنی» ارمنستان، به رهبری نخستوزیر نیکول پاشینیان، که حامی گسترش رابطه با غرب و فاصله گرفتن تدریجی از روسیه است، در انتخابات پارلمانی این کشور پیروز شد. این پیروزی در حالی حاصل شد که ناظران بینالمللی انتخابات از «مداخله و فشار آشکار روسیه» خبر دادند.
کمیسیون مرکزی انتخابات ارمنستان دوشنبه ۱۸ خرداد اعلام کرد حزب نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، پس از شمارش آرای همه حوزههای رایگیری در انتخابات روز یکشنبه، ۴۹.۸ درصد آرا را به دست آورد. این رقم که بر اساس نظام انتخاباتی ارمنستان برای کسب اکثریت پارلمانی کافی است.
این کمیسیون افزود حزب مخالف «ارمنستان قدرتمند» نیز ۲۳.۲۹ درصد و «ائتلاف ارمنستان» ۹.۹ درصد آرا را به دست آوردند. حزب چهارم، «ارمنستان شکوفا»، نیز نتوانست حد نصاب چهار درصدی لازم برای ورود به پارلمان را کسب کند.
ناظران بینالمللی انتخابات گفتند فضای پیش از رایگیری با تلاشهای روسیه، حامی سنتی ارمنستان، برای اثرگذاری بر نتیجه انتخابات همراه بود.
پاشینیان و حزب پیمان مدنی در کارزار انتخاباتی خود در پی کسب پشتوانهای قوی برای مسیر ژئوپلیتیکی تازهای بودند که از جمله شامل فاصله گرفتن ارمنستان از مسکو و تعمیق همکاری با غرب میشود.
پاشینیان یکشنبه هنگام انداختن رای خود به صندوق گفت: «اتحادیه اروپا شریک اصلی ما در اجرای اصلاحات دموکراتیک است و ما این مسیر را ادامه خواهیم داد.»رقیب اصلی او، سامول کاراپتیان، میلیاردر ارمنی از حزب ارمنستان قدرتمند، بود که ثروت خود را در روسیه به دست آورده است و اکنون در بازداشت خانگی به سر میبرد. او متهم به تلاش برای سرنگونی دولت است. کاراپتیان این اتهام را رد میکند و آن را دارای انگیزه سیاسی میداند.
بازرسان ارمنستان اعلام کردند که یک روز پیش از انتخابات، برای شش عضو ائتلاف «ارمنستان نیرومند» نیز حکم بازداشت صادر کردهاند و آنان را به خرید رای متهم کردهاند. این حزب خواستار گسترش روابط نزدیک تجاری با مسکو است و پاشینیان را متهم کرده که در تلاش برای ایجاد جنگ با روسیه است.
ادیتا استرلا، از هیات ناظران مجمع پارلمانی شورای اروپا، به رویترز گفت: «روسیه با استفاده از تهدیدهای علنی و اقدامات تجاری، فشار بیسابقهای اعمال کرد و کوشید نتایج انتخابات را بهطور چشمگیری تغییر دهد.»او افزود: «ما بهعنوان اعضای پارلمان اروپا، این مداخله آشکار در امور داخلی یک کشور مستقل را بهشدت محکوم میکنیم.»
در مقابل، روسیه غرب را به مداخله در این رایگیری متهم کرد و همساز با مخالفان نتایج این انتخابات در ارمنستان، مدعی وقوع تخلفات انتخاباتی شد.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، گفت: «واضح است که تقاضای گستردهای در جامعه ارمنستان برای توسعه پایدار روابط روسیه و ارمنستان وجود دارد.»
این انتخابات نخستین انتخابات پارلمانی ارمنستان از زمان جنگ سال ۲۰۲۳ بود؛ جنگی که در آن جمهوری آذربایجان قرهباغ، منطقهای جداییطلب با جمعیت ارمنیتبار، را بازپس گرفت.
پیروزی پاشینیان تلاشهای او را برای متنوعسازی متحدان و شرکای تجاری ارمنستان، دور شدن از روسیه و نزدیکتر شدن به کشورهای غربی تقویت خواهد کرد. محور اصلی این تلاش، دستیابی به توافق صلح با جمهوری آذربایجان و عادیسازی روابط با ترکیه، متحد جمهوری آذربایجان، است.
در حالی که برخی گروههای مخالف نتیجه انتخابات را زیر سوال بردند، پاشینیان از یک «پیروزی تاریخی» سخن گفت و وعده داد به ایجاد روابط با غرب و روسیه ادامه دهد.
او گفت: «مردم ارمنستان به شکوفایی و همکاری منطقهای رای دادند و امیدوارم این رای با واکنشی مثبت از سوی ترکیه و جمهوری آذربایجان روبهرو شود.»
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، پیروزی پاشینیان را به او تبریک گفت و اعلام کرد ارمنستان میتواند روی حمایت اروپا حساب کند. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما برای شراکت خود با ارمنستانی دموکراتیک که هرچه بیشتر به اروپا نزدیک میشود، ارزش فراوان قائلیم.»
با این حال، پاشینیان نتوانسته است اکثریت دوسوم پارلمان را که برای برگزاری همهپرسی قانون اساسی لازم است، به دست آورد؛ همهپرسیای که جمهوری آذربایجان آن را بهعنوان بخشی از توافق صلح و نیز برای بازگشایی مرز و ازسرگیری تجارت با ترکیه مطالبه کرده است.
جمهوری آذربایجان از ارمنستان میخواهد قانون اساسی خود را اصلاح کند تا آنچه باکو «ادعای ضمنی» بر ناگورنو-قرهباغ میخواند، از آن حذف شود.
هنوز روشن نیست که اگر ارمنستان نتواند همهپرسی اصلاح قانون اساسی را برگزار کند، آیا جمهوری آذربایجان همچنان به پیش بردن روند صلح متمایل خواهد بود یا نه.
ناظران انتخاباتی سازمان امنیت و همکاری اروپا گفتند رایگیری در بیشتر مناطق بهآرامی برگزار شد، اما پیگرد قضایی چهرههای مخالف پیش از انتخابات به شکلگیری این برداشت کمک کرد که عدالت بهصورت گزینشی اعمال شده است.
بازداشتهای پیش از انتخابات مخالفان دولت از جمله نامزدهای پارلمانی حزب «ارمنستان قدرتمند» را هدف قرار داد. کاراپتیان، بنیانگذار این حزب که در حصر خانگی به سر میبرد و کارزار انتخاباتی خود را با شعار روابط نزدیک با مسکو پیش برد، گفت بیش از ۷۰۰ نفر از افراد مرتبط با این گروه بازداشت شدهاند.
خبرگزاری روسی اینترفکس گزارش داد «ائتلاف ارمنستان»، به رهبری روبرت کوچاریان، رییسجمهوری پیشین و هوادار روسیه، اعلام کرده است ادعای زودهنگام پاشینیان درباره پیروزی، «فشار بر کمیسیون مرکزی انتخابات و غصب قدرت» محسوب میشود.
