رویترز: بازگشت احتمالی شرکتهای غربی به ایران میتواند آنها را ناگزیر به همکاری با نهادهای سپاه کند
منابع ایرانی «رویترز»: درآمد سپاه پاسداران در پی لغو تحریمها افزایش چشمگیری خواهد داشت
به نظر میرسد دستیابی احتمالی به توافق نهایی ایران و آمریکا ممکن است منابع مالی بزرگی را در اختیار سپاه پاسداران قرار دهد. نهادی که از سوی آمریکا و متحدان غربیاش یک «سازمان تروریستی» شناخته میشود.
تهران و واشینگتن برای مذاکره درباره پایان پایدار جنگ آماده میشوند. توافقی که میتواند راه را برای ورود میلیاردها دلار و بازگشت سرمایهگذاریهای جهانی به ایران هموار کند.
خبرگزاری «رویترز» گزارش داد سپاه آماده میشود یکی از بزرگترین بهرهمندان از این فرصت بزرگ مالی شود. این نهاد طی سالهای گذشته تحت شرایط تحریم رشد کرده و یک امپراتوری اقتصادی گسترده ایجاد کرده است. فعالیتهایی که بخشهای مختلفی از جمله نفت، ساختوساز، حملونقل دریایی، مخابرات و بنادر را در بر میگیرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد چهار منبع بلندپایه ایرانی معتقدند سپاه در موقعیتی «منحصربهفرد» قرار دارد تا سهم بزرگی از منافع مالی لغو تحریمها، ازسرگیری صادرات نفت و سرمایهگذاری خارجی به دست آورد.
با این وجود، نقش محوری سپاه ممکن است خود به یکی از موانع اصلی دستیابی به توافق تبدیل شود. چرا که حضور گسترده این نهاد در فعالیتهای اقتصادی ایران و قرار داشتنش در فهرست سازمانهای تروریستی، تلاشها برای آزادسازی اقتصاد ایران از تحریمها را پیچیدهتر میکند.
این منابع خاطرنشان کردند حتی اگر توافق فراگیری حاصل نشود و تحریمها همچنان برقرار بماند، سپاه از معافیتهای موقت صادرات نفت بهرهمند خواهد شد و با استفاده از تجربه خود در دور زدن تحریمها، همچنان کنترل خود بر اقتصاد ایران را حفظ میکند.
«برنده واقعی»
یک منبع ارشد، سپاه پاسداران را «برنده واقعی جنگ» توصیف کرد و گفت پس از تضمین بقای نظام حاکم بر ایران، سپاه اکنون در بهترین موقعیت بهرهبرداری از هرگونه لغو تحریم قرار دارد. چرا که طی دهههای گذشته مدیریت بخش عمده تلاشهای تهران برای دور زدن تحریمها را بر عهده داشته است.
منبع بلندپایه دیگری نیز گفت سپاه اطلاعات مالی خود را منتشر نمیکند، اما هرگونه برنامه برای احیای اقتصاد ایران، دامنه نفوذ مالی گسترده این نهاد را افزایش خواهد داد. این منبع ایرانی به شبکههای تجاری چند میلیارد دلاری، فعالیتهای نفتی، عملیات حملونقل و پروژههای ساختمانی وابسته به سپاه اشاره کرد.
صدها شرکت وابسته به سپاه
بر اساس دادههای رسمی و اسناد عمومی، بازوی اقتصادی سپاه پاسداران یعنی «قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا» بر صدها شرکت نظارت دارد که در پروژههای بزرگ زیرساختی و انرژی فعالیت میکنند و در حوزههای مخابرات، خودروسازی، گردشگری و لجستیک نیز حضور دارند.
از جایی که قانون سرمایهگذاری ایران شرکتهای خارجی را ملزم میکند با شرکتهای داخلی شراکت داشته باشند، شمار زیاد شرکتهای وابسته به سپاه باعث میشود این نهاد به دروازه ورود احتمالی سرمایهگذاران خارجی به سودآورترین بخشهای اقتصاد ایران تبدیل شود.
خبرگزاری رویترز گزارش داد بازگشت احتمالی شرکتهای غربی به بازار ایران بهمعنای همکاری غیرمستقیم با نهادهای مرتبط با سپاه پاسداران است. موضوعی که میتواند آنها را در معرض تحریمهای مرتبط با سپاه قرار دهد.
امپراتوری بزرگ اقتصادی
سپاه پاسداران به دستور روح الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران تأسیس شد و در دوران علی خامنهای، جانشین او، این نهاد گسترش چشمگیری داشت.
سپاه پاسداران در دوران علی خامنهای ضمن افزایش نفوذ سیاسی خود، نقش مهمی در گسترش نفوذ منطقهای در خاورمیانه و همچنین سرکوب مخالفان داخلی ایفا کرد.
طبق این گزارش، سپاه پس از آغاز جنگ و تحولات اخیر، نفوذ داخلی خود را بیش از پیش تقویت کرده و در روند انتقال قدرت به مجتبی خامنهای نقش داشته است.
سپاه از توافق پایان جنگ و یادداشت تفاهم امضاشده دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، و مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران نیز حمایت کرده است.
بر اساس این یادداشت تفاهم، معافیتهایی برای فروش نفت ایران در نظر گرفته خواهد شد و در صورت دستیابی به توافقی جامعتر در آینده، ممکن است سایر تحریمها نیز لغو شده و ایران به یک صندوق بازسازی 300 میلیارد دلاری دسترسی پیدا کند.
