تشدید فشار بر اقلیتهای مذهبی در ایران؛ گزارش نقض حقوق بشر در ایران ژوئن ۲۰۲۶
رسانههای حقوق بشری یکشنبه ۱۴ تیر، در پوشش اخبار اقدامات ضد حقوق بشری جمهوری اسلامی، از تداوم حبس و بلاتکلیفی بازداشتشدگان اعتراضات دیماه و ادامه فشار بر اقلیتهای دینی در ایران گزارش دادند.
کانون حقوق بشر ایران، در همین رابطه اعلام کرد: «نهادهای حکومتی جمهوری اسلامی در ادامه اعمال فشار و برخورد سیستماتیک با طلاب و فعالان مذهبی اهل سنت ایران، محمدرفیع رودینی، طلبه علوم دینی ۲۶ ساله اهل شهرستان سرخس، را بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل کردند. این بازداشت صبح روز چهارشنبه ۱۰ تیر، در یورش به منزل این فعال مذهبی اهل سنت و بدون ارائه هرگونه حکم قضایی رخ داد.»
کانون حقوق بشر ایران، در خبر دیگری گزارش داد: «احسان مشکسار، زندانی سیاسی ۳۰ ساله محبوس در زندان عادلآباد شیراز، با وجود گذراندن بیش از دو سال و نیم از دوران محکومیت خود، همچنان از آزادی با پابند الکترونیکی محروم است. گزارشها حاکی از آن است که وی به بیماری معده مبتلا شده، و به علت محدودیتهای درمانی در زندان، وضعیت جسمانی او رو به وخامت گذاشته است.»
همزمان، خبرگزاری حقوق بشری ههنگاو، یکشنبه ۱۴ اعلام کرد: «نیما شیری، اهل آشخانه از توابع استان خراسان شمالی و از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به تحمل یک سال حبس، یک سال تبعید به زاهدان، و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شده است. او ۱۴ دی ۱۴۰۴ توسط نیروهای حکومتی در بجنورد بازداشت شده بود.»
گروه حقوقی دادبان نیز، گزارش داد: «شهاب مشاری، ۴۳ ساله و ساکن تهران، صبح روز دهم تیر توسط نیروهای حکومتی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است. بنابر اعلام این نهاد حقوق بشری، مأموران امنیتی همزمان با تفتیش منزل وی، وسایل الکترونیکی از جمله لپتاپ، تلفن همراه، فلشمموری، و همچنین گذرنامه این شهروند را ضبط کرده و با خود بردهاند، اما درباره نهاد بازداشتکننده، دلیل بازداشت، و اتهامات آقای مشاری توضیحی ندادهاند.»
منابع خبری دانشجویی نیز، از تداوم فشار بر دانشجویان دانشگاه خواجه نصیر تهران و تایید احکام محرومیت از تحصیل سه دانشجوی این دانشگاه در کمیته تجدیدنظر خبر دادند.
بر اساس اعلام انجمن دانشجویان دانشگاه خواجه نصیر، علیرضا جعفریآثار، دانشجوی کارشناسی فیزیک ورودی ۱۴۰۰، سیدمحمد سیدعبودی، دانشجوی کارشناسی مهندسی برق ورودی ۱۴۰۱، و حسین محمدی، دانشجوی کارشناسی ریاضی ورودی ۱۴۰۱، هر کدام به دو ترم محرومیت از تحصیل محکوم شدهاند.
منابع خبری میگویند اتهام این دانشجویان «ادامه فعالیتهای صنفی ـ دانشجویی» و حضور در اعتراضات سالیان اخیر بوده است.بنا به گزارش کانون حقوق بشر ایران گزارش ماهانه وضعیت حقوق بشر در ایران طی ژوئن ۲۰۲۶ نشان میدهد که روند نقض حقوق بنیادین شهروندان همچنان ادامه داشته است. بر اساس اطلاعات گردآوریشده، دستکم ۱۰۸ زندانی در زندانهای مختلف اعدام شدند، ۹۶ نفر بازداشت شدند و دستکم پنج شهروند نیز در نتیجه تیراندازی مأموران جان خود را از دست دادند. بخش قابل توجهی از این موارد به بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و اقلیتهای قومی و مذهبی مربوط میشود.
باکس اطلاعات کلیدی
اعدامها: ۱۰۸نفر
زندانیان سیاسی اعدام شده: ۵ نفر
زنان اعدام شده: ۲ نفر
شهروندان بلوچ اعدام شده: ۱۶ نفر
شهروندان کرد اعدام شده: ۱۴ نفر
شهروندان افغانستانی اعدام شده: ۵ نفر
بازداشتها: ۹۶ نفر
بازداشتهای سیاسی: ۸۸ نفر
بازداشت شهروندان بهایی: ۸ نفر
قتل بر اثر تیراندازی ماموران: ۵ نفر
چرا گزارش ژوئن ۲۰۲۶ درباره حقوق بشر اهمیت دارد؟
بررسی آمارهای منتشرشده نشان میدهد که ژوئن ۲۰۲۶ یکی از ماههای پرتنش از منظر وضعیت حقوق بشر بوده است. افزایش شمار اعدامها، ادامه بازداشت فعالان و شهروندان، صدور و اجرای احکام علیه بازداشتشدگان اعتراضات و همچنین گزارشهای مربوط به قتل شهروندان در اثر تیراندازی مأموران، از مهمترین محورهای این گزارش به شمار میرود.
آمار اعدامها در ژوئن ۲۰۲۶ چه تصویری ارائه میدهد؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده، دستکم ۱۰۸ زندانی در زندانهای مختلف اعدام شدند.
از این تعداد:
۱۶ نفر بلوچ
۱۴ نفر کرد
۵ نفر از اتباع افغانستان
۲ زن
۱۰۱ مرد
۵ زندانی سیاسی
اعدام این تعداد زندانی در یک ماه، همچنان نگرانیها درباره روند اجرای مجازات اعدام را افزایش داده است.
اعدام دو زن در زندان مرکزی قزوین
در میان اعدامشدگان، دو زن نیز حضور داشتند.
آسیه فرهمند، ۲۸ ساله، در ۷ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۷ خرداد ۱۴۰۵) به اتهام قتل در زندان مرکزی قزوین اعدام شد.
همچنین زینب زرینی، ۳۲ ساله، در همان روز و در همان زندان با اتهام مشابه اعدام شد.
اعدام پنج زندانی سیاسی
یکی از مهمترین بخشهای این گزارش به اجرای حکم اعدام پنج زندانی سیاسی اختصاص دارد.
اشکان مالکی و مهرداد محمدینیا، دو زندانی سیاسی کرد، روز اول ژوئن ۲۰۲۶ در زندان قزلحصار اعدام شدند.
بر اساس اطلاعات موجود، این دو نفر به همراه آرمان معرفتی در پروندهای مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ محاکمه شده بودند. این پرونده به حوادث کوی نصر تهران و حوزه علمیه امام هادی ارتباط داده شده و اتهامهایی از جمله اقدام علیه امنیت کشور، تخریب اموال عمومی و مشارکت در آتشسوزی به آنان نسبت داده شده بود.
همچنین فتحالله آوری، ۴۲ ساله، در دوم ژوئن در زندان مرکزی همدان اعدام شد.
در ادامه این روند، جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی، ۲۴ ساله، نیز در ۱۶ ژوئن در زندان شاهرود اعدام شدند.
بر اساس گزارشها، هر سه نفر نیز از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ بودند.
وضعیت بازداشتها چگونه بود؟
بر اساس آمار منتشرشده، دستکم ۹۶ نفر طی ژوئن ۲۰۲۶ بازداشت شدند.
از این تعداد:
۸۸ نفر در پروندههای سیاسی، مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، اجرای احکام یا پروندههای مرتبط با جنگ بازداشت شدند.
۸ نفر از شهروندان بهائی نیز یا برای اجرای حکم زندان یا بدون اعلام دلیل مشخص بازداشت شدند.
این آمار نشان میدهد که بازداشت فعالان سیاسی و اقلیتهای مذهبی همچنان ادامه دارد.
گزارش قتلهای ناشی از تیراندازی مأموران
بخش دیگری از این گزارش به جانباختن شهروندان در نتیجه تیراندازی مأموران اختصاص دارد.
طبق اطلاعات منتشرشده، دستکم:
۴ شهروند
و یک سوختبر
در شهرها و جادههای مختلف بر اثر تیراندازی مأموران جان خود را از دست دادند.
در عین حال، گزارش تأکید میکند که با توجه به شرایط پس از جنگ و محدودیتهای اطلاعرسانی، احتمال میرود آمار واقعی بیش از ارقام منتشرشده باشد.
آمارهای ژوئن ۲۰۲۶ نشان میدهد که روند اعدام، بازداشت و استفاده از خشونت مرگبار علیه شهروندان همچنان ادامه داشته است. اجرای حکم اعدام برای پنج زندانی سیاسی، افزایش بازداشتهای مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و بازداشت شهروندان بهائی، در کنار گزارشهای مربوط به تیراندازی مأموران، تصویری از استمرار نگرانیها درباره وضعیت حقوق بشر در ایران ارائه میدهد.
احسان مشکسار؛ تداوم حبس در زندان عادلآباد شیراز و محرومیت از آزادی با پابند
احسان مشکسار، زندانی سیاسی ۴۰ ساله محبوس در زندان عادلآباد شیراز، با وجود گذراندن بیش از دو سال و نیم از دوران محکومیت خود، همچنان از آزادی با پابند الکترونیکی محروم است. گزارشها حاکی از آن است که وی علاوه بر محرومیت از این امکان قانونی، به بیماری معده مبتلا بوده و به دلیل محدودیتهای درمانی در زندان، وضعیت جسمانی او رو به وخامت گذاشته است.
چرا احسان مشکسار همچنان در زندان عادلآباد شیراز نگهداری میشود؟
احسان مشکسار، زندانی سیاسی محبوس در زندان عادلآباد شیراز، با وجود سپری کردن بیش از دو سال و نیم از دوران محکومیت خود، همچنان در زندان نگهداری میشود. بر اساس اطلاعات منتشرشده، قرار بود وی پس از گذراندن بخشی از محکومیت، مشمول آزادی با پابند الکترونیکی شود، اما این اقدام تاکنون عملی نشده و از اجرای آن جلوگیری شده است.
تداوم بازداشت این زندانی سیاسی در شرایطی صورت میگیرد که خانواده او نیز با مشکلات معیشتی روبهرو هستند. احسان مشکسار سرپرست خانواده، متأهل و دارای یک فرزند است و نبود وی فشار اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی بر خانوادهاش وارد کرده است.
وضعیت جسمانی احسان مشکسار چگونه است؟
گزارشها حاکی از آن است که احسان مشکسار به بیماری معده مبتلاست و امکانات درمانی موجود در زندان پاسخگوی نیازهای پزشکی او نیست. منابع مطلع اعلام کردهاند که به دلیل محدودیت دسترسی به خدمات درمانی تخصصی، بیماری وی در طول دوران حبس تشدید شده است.
محرومیت یا تأخیر در دسترسی زندانیان به خدمات درمانی مناسب، همواره یکی از موضوعات مورد توجه نهادهای حقوق بشری بوده و در موارد مختلف نسبت به پیامدهای آن هشدار داده شده است.
احسان مشکسار چه زمانی و چگونه بازداشت شد؟
احسان مشکسار، متولد شیراز و ساکن شهر صدرا، دارای مدرک کارشناسی تربیت بدنی است. وی پیش از بازداشت، فروشگاه شیرآلات داشت و از این طریق امرار معاش میکرد.
او در تاریخ ۶ آبان ۱۴۰۲ توسط مأموران اطلاعات سپاه در منزل شخصی خود در شهر صدرا بازداشت شد. پس از بازداشت، وی برای مدتی تحت بازجویی قرار گرفت و سپس به زندان عادلآباد شیراز منتقل شد.
حکم صادرشده علیه احسان مشکسار چه بود؟
پرونده احسان مشکسار در خرداد ۱۴۰۳ در دادگاه انقلاب شیراز مورد رسیدگی قرار گرفت. بر اساس حکم صادرشده توسط قاضی ساداتی، وی از بابت اتهام «عضویت در جمعیتهای معارض کشور (مجاهدین خلق)» و «اجتماع و تبانی» به ۱۰ سال حبس محکوم شد.
بر اساس اطلاعات موجود، این حکم در مرحله تجدیدنظر نیز بدون تغییر تأیید شده و قطعی شده است.
محرومیت از آزادی با پابند چه پیامدهایی برای خانواده دارد؟
ادامه حبس احسان مشکسار، علاوه بر پیامدهای فردی، بر وضعیت خانواده او نیز تأثیر گذاشته است. وی به عنوان سرپرست خانواده، مسئول تأمین هزینههای زندگی همسر و فرزند خود بوده و ادامه بازداشت او موجب افزایش مشکلات اقتصادی خانواده شده است.
در عین حال، خانواده این زندانی سیاسی همچنان امیدوارند امکان استفاده وی از آزادی با پابند الکترونیکی یا سایر ظرفیتهای قانونی فراهم شود تا بخشی از مشکلات معیشتی و خانوادگی آنان کاهش یابد.
پرونده احسان مشکسار یکی از پروندههای مربوط به بازداشتشدگان سال ۱۴۰۲ است که همچنان با ادامه حبس، محرومیت از آزادی با پابند و نگرانی درباره وضعیت درمانی وی همراه است. تداوم نگهداری این زندانی سیاسی در زندان عادلآباد شیراز و گزارشهای مربوط به تشدید بیماری معده او، بار دیگر موضوع دسترسی زندانیان به خدمات درمانی و بهرهمندی از حقوق قانونی را مورد توجه قرار داده است.
