دو نفتکش دیگر در تنگه هرمز هدف حملات هوایی قرار گرفتند

عملیات تجارت دریایی بریتانیا حدود ۱۴ ساعت پس از هدف قرار گرفتن دست‌کم یک کشتی در تنگه هرمز از سوی سپاه، از اصابت پرتابه‌هایی به دو نفتکش دیگر در این آبراه خبر داد. این نهاد همچنین اعلام کرد یکی از کشتی‌ها احتمالا دچار «خسارت ساختاری» شده و نفتکش دیگر آسیب جزئی دیده است.

این سازمان حوالی پنج عصر سه‌شنبه ۱۶ تیر در اطلاعیه‌ای اعلام کرد گزارشی از یک حادثه مربوط به عبور یک نفتکش از تنگه هرمز دریافت کرده است. در ادامه این اطلاعیه آمده است: «این نفتکش مورد اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفته و گمان می‌رود که خسارت ساختاری داشته باشد. هیچ تلفات جانی یا تاثیر زیست‌محیطی گزارش نشده است.»

این نهاد وابسته به نیروی دریایی بریتانیا در اطلاعیه دیگری که حدود ۳۰ دقیقه بعد از اطلاعیه اول منتشر شد، نوشت گزارشی از یک حادثه دیگر مربوط به یک نفتکش در حال عبور از تنگه هرمز دریافت کرده است. بر اساس این گزارش این نفتکش مورد اصابت یک پهپاد ناشناس قرار گرفت و خسارت جزئی به آن وارد شد.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا تاکید کرد کشتی دوم در حال حرکت به سمت مقصد بعدی خود است.

بامداد سه‌شنبه ۱۶ تیر مقام‌های آمریکایی در گفت‌وگو با وال‌استریت ژورنال و اکسیوس از حمله موشکی سپاه به دو کشتی تجاری خبر دادند. اندکی پس از انتشار این گزارش‌ها، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک نفت‌کش در فاصله هشت مایل دریایی شرق لیما در عمان، در حالی که به سمت جنوب حرکت می‌کرد از سمت چپ بدنه هدف پرتابه‌ای ناشناس قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی شد.

وال‌استریت ژورنال نوشت به نظر می‌رسد یکی از کشتی‌هایی که هدف حمله قرار گرفته، الرِکیات (Al Rekayyat)، یک نفت‌کش حامل گاز طبیعی مایع (LNG) باشد که متعلق به شرکت ناقلات (Nakilat)، بازوی کشتیرانی صنعت گاز طبیعی مایع قطر، است.

هویت یکی از سه کشتی هدف گرفته از سوی خبرگزاری رویترز «ابرنفتکش ودیان» حامل نفت خام با پرچم عربستان سعودی اعلام شد.

روزهای گذشته، در پی افزایش عبور کشتی‌ها از آب‌های عمان، سپاه پاسداران بر شدت تهدیدهای خود افزوده و به کشتی‌ها هشدار داده بود از مسیر دریایی مورد تایید ارتش آمریکا در نزدیکی سواحل عمان برای عبور از تنگه هرمز استفاده نکنند.

گستردگی حملات دریایی

خبرگزاری رویترز ظهر سه‌شنبه ۱۶ تیر به نقل از چهار منبع آگاه گزارش داد الرکیات هنگام عبور از بخش عمانی تنگه هرمز هدف قرار گرفته و آسیب جدی دیده است. بر اساس این گزارش، پس از اصابت پرتابه به سمت چپ کشتی، موتورخانه آن دچار آتش‌سوزی شد و دود غلیظ امکان ارزیابی بیشتر خسارت را از خدمه گرفت، اما همه اعضای خدمه سالم هستند.

این نخستین بار از زمان آغاز جنگ در اسفند ۱۴۰۴ است که یک کشتی حامل ال‌ان‌جی قطر هدف قرار می‌گیرد.

به گزارش رویترز موقعیت این کشتی با هشداری که بامداد سه‌شنبه از سوی سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا منتشر شد، مطابقت دارد. در آن اطلاعیه ذکر شده بود که یک نفتکش در شرق سواحل عمان با پرتابه‌ای ناشناس هدف قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی شد.

رویترز در گزارشی دیگر، تصاویری ماهواره‌ای را منتشر کرد که گروهی از قایق‌های کوچک را نشان می‌داد که روز دوشنبه ۱۵ تیر در نزدیکی تنگه هرمز حرکت می‌کردند. هویت شناورهای حاضر در این تصویر قابل تایید نیست اما پیش‌تر گزارش شده بود سپاه پاسداران برای توقیف کشتی‌ها در تنگه هرمز از قایق‌های تندروی کوچک استفاده کرده است.

بر اساس توضیحات همراه این تصاویر، شناورها در فاصله حدود ۲۰ کیلومتری از سواحل ایران قرار دارند.

رویترز همچنین عصر سه‌شنبه ۱۶ تیر به نقل از منابع آگاه نوشت نفتکش الرکیات به دلیل آتش‌سوزی در اتاق موتور، در معرض خطر انفجار قرار دارد.

تهران به‌طور تلویحی مسئولیت حمله به دو کشتی اول را بر عهده گرفت

صداوسیمای جمهوری اسلامی به نقل از منابع ناشناس گزارش داد نفتکشی که در تنگه هرمز هدف قرار گرفت، با حمایت آمریکا در حال استفاده از مسیر دریایی عمان بود و پس از «نادیده گرفتن هشدارهای مکرر ایران» هدف قرار گرفت.

صداوسیما افزود مقام‌های رسمی تاکنون این گزارش را تایید یا رد نکرده‌اند.

همزمان، رضا طلایی‌نیک، سخنگوی وزارت دفاع گفت: «جمهوری اسلامی مسیر دیپلماسی را دنبال می‌کند، اما در برابر هرگونه تجاوز یا عبور از خطوط قرمز، پاسخ قاطع، موثر و متناسب خواهد داد.»

از سوی دیگر، ماجد محمد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، با محکوم کردن حمله به نفتکش الرکیات در نزدیکی تنگه هرمز، جمهوری اسلامی را مسئول این حمله دانست و اعلام کرد این اقدام، امنیت کشتیرانی بین‌المللی و عرضه جهانی انرژی را به خطر انداخته است.

دوحه در بیانیه‌ای اعلام کرد هدف قرار گرفتن این نفتکش هنگام عبور از نزدیکی تنگه هرمز، حمله‌ای غیرقابل قبول علیه امنیت و ایمنی کشتیرانی بین‌المللی و آزادی تردد در آبراه‌های بین‌المللی به شمار می‌رود.

قطر همچنین از جمهوری اسلامی خواست فورا به اقداماتی که امنیت منطقه، ایمنی کشتیرانی بین‌المللی و عرضه جهانی انرژی را تهدید می‌کند، پایان دهد و از به خطر انداختن منافع کشورهای منطقه خودداری کند.

دوحه در پایان تاکید کرد جمهوری اسلامی را از نظر حقوقی مسئول کامل این حمله و هرگونه خسارت و پیامد ناشی از آن می‌داند.

با وجود مخالفت‌های جهانی با تمایل جمهوری اسلامی به کنترل تنگه هرمز، تهران همچنان بر عملی کردن این خواسته پس از مهلت ۶۰ روزه مذاکرات با واشینگتن اصرار دارد.

علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، سه‌شنبه ۱۶ تیر در گفت‌وگو با وب‌سایت خانه ملت، هرگونه اقدام درباره تنگه هرمز بدون هماهنگی با جمهوری اسلامی و نیروهای مسلح را «آب در هاون کوبیدن» دانست و افزود: «کشورهای دیگر نباید اقداماتی انجام دهند که از ابتدا روشن است نتیجه‌ای نخواهد داشت.»

بروجردی تصمیم درباره «تغییر نظام حاکم» بر تنگه هرمز را تصمیمی «ملی» و متاثر از جنگ ۴۰ روزه خواند که در بالاترین سطوح نظام اتخاذ شده است، این تصمیم قطعا اجرایی و نهایی خواهد شد و همه دستگاه‌های ذی‌ربط در چارچوب آن عمل خواهند کرد.

طرح مساله تنگه هرمز در نشست ناتو

این حملات، همزمان با برگزاری نشست کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، در ترکیه و افزوده شدن موضوع امنیت تنگه هرمز به دستور کار این نشست، می‌تواند مذاکرات برای پایان دائمی جنگ ایران را با دشواری بیشتری روبه‌رو کند.

رسانه اماراتی ارم‌نیوز عصر سه‌شنبه ۱۶ تیر به نقل از یک مقام آمریکایی در در دفتر امور اروپا و اوراسیا در وزارت خارجه آمریکا گزارش داد که موضوع امنیت تنگه هرمز در روزهای اخیر و پس از رایزنی‌های واشینگتن با شماری از کشورهای اروپایی، به دستور کار نشست ناتو در آنکارا افزوده شده است.

به گفته این منبع، پیشنهاد آمریکا بر حفاظت از کشتی‌های تجاری، تبادل هشدارهای دریایی، هماهنگی در مقابله با تهدیدهای احتمالی و اشتراک‌گذاری اطلاعات متمرکز است.

این منبع افزود طرح پیشنهادی شامل استقرار دائمی نیروهای ناتو در خلیج فارس نیست و واشینگتن ترجیح می‌دهد ماموریت‌های دریایی کشورهای اروپایی با پشتیبانی ناتو در حوزه فرماندهی، نظارت و تبادل اطلاعات انجام شود تا احتمال رویارویی مستقیم با سپاه پاسداران در تنگه هرمز کاهش یابد.

اندکی پس از انتشار این خبر، الجزیره به نقل از یک مقام ناتو نوشت که کشورهای عضو این پیمان استقرار تجهیزات نظامی در نزدیکی تنگه هرمز را آغاز کرده‌اند. این منبع تاکید کرد ناتو هنوز در این باره تصمیمی نگرفته است اما برخی کشورها به‌طور مجزا از ناتو برای کمک به آزادی دریانوردی در خلیج فارس پیشقدم شده‌اند.

هرچند واشینگتن و تهران در آخرین روزهای خرداد یک یادداشت تفاهم امضا کردند و قرار شد حملات متقابل را به‌مدت ۶۰ روز متوقف کنند تا مذاکرات صلح پایدار ادامه یابد، اما حملات پراکنده پس از آن ادامه یافت. در شدیدترین دور حملات، پس از اینکه سپاه چند کشتی را در تنگه هرمز هدف قرار داد، آمریکا به اهدافی در سواحل ایران حمله کرد. سپاه نیز در حملاتی تلافی‌جویانه، پایگاه‌های آمریکا در بحرین و کویت را هدف گرفت.