فیگارو: در ایران، جناح تندرو ارادۀ خود را برای ادامۀ جنگ تحمیل میکند
روزنامۀ فرانسوی فیگارو مینویسد در پی حملات آمریکا به زیرساختهای غیرنظامی، بهویژه در جنوب ایران، شمار فزایندهای از صداها در داخل کشور خواستار واکنشی گسترده و قاطع شدهاند. در عمل ازسرگیری حملات، جایگاه جناح تندرو را تقویت کرده است.
ژرژ مالبرونو، گزارشگر فیگارو یادآوری میکند که امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا از همان آغاز هدف انتقادهای محافظهکاران رژیم قرار گرفت.
فؤاد ایزدی، دانشیار دانشگاه تهران که تحلیلهایش مطابق میل محافل محافظهکار تهران است به فیگارو میگوید: «بزرگترین توهم این است که تصور کنیم آمریکا توافقی را که به نفع ایران باشد امضا کند و در بلندمدت نیز به آن پایبند بماند.»
به نوشتۀ فیگارو، با گسترش حملات آمریکا به پلها و فرودگاهها، انتقادهای جناح محافظهکار اکنون شدت گرفته است.
آرش رئیسینژاد، پژوهشگر مسائل ایران در مدرسۀ اقتصاد لندن میگوید: «این حملات صرفاً مجموعهای از عملیات تاکتیکی و پراکنده نیست. به نظر میرسد بخشی از تلاشی گستردهتر برای تضعیف تدریجی آن بخش از ساختار دفاعی ایران باشد که مسئول کنترل تنگۀ هرمز و دیگر نقاط راهبردی، از جمله جزیره خارک است.»
حملۀ نظامی، محاصرۀ اقتصادی
از نگاه تندروهای تهران، حملات اخیر آمریکا نشاندهندۀ «شروع یک طرح عملیاتی گستردهتر با هدف تسلط بر مواضع راهبردی در جنوب ایران» است.
فرید وحید، پژوهشگر بنیاد فرانسوی ژان ژورس نیز معتقد است که «آمریکا راهبردی را برای خفه کردن اقتصاد ایران دنبال میکند، هرچند این اقتصاد اکنون هم بسیار آسیب دیده…» در این استراتژی «محاصرۀ اقتصادی و ضربههای نظامی به زیرساختهای حیاتی، باهم آمیخته است».
فرید وحید میافزاید: «این روند برای تهران بسیار نگرانکننده است. بنابراین جریانهای محافظهکار بهطور جدی خواهان واکنشی گستردهاند که نهتنها تنگۀ هرمز، بلکه تنگۀ بابالمندب و همچنین خطوط لولۀ نفت عربستان سعودی و امارات متحد عرب را نیز هدف قرار دهد.»
ولی نصر، پژوهشگر ایرانیتبار مقیم آمریکا میگوید: «رهبران کنونی ایران بر این باورند که هرگونه خویشتنداری، آمریکا را به اعمال فشار بیشتر تشویق خواهد کرد. از دید آنها، برای بازداشتن آمریکا و وادار کردن آن به مذاکرۀ جدی دربارۀ پایان جنگ، باید رویکردی تهاجمی پیش گرفت و سطح درگیری را آنقدر افزایش داد که خارج از تحمل آمریکا باشد.»به گفته نصر، «رهبران ایران به این جمعبندی رسیدهاند که چیرگی بر تنگۀ هرمز برای تضمین موفقیت در مذاکرات آینده ضروری است و میتواند آمریکا را به اجرای توافق وادار کند.»
امنیتیها دست بالا را دارند
ژرژ مالبرونو سپس شرح میدهد که چگونه اخیراً «رسانههای نزدیک به نهادهای امنیتی ایران حملۀ هماهنگی را علیه جریان اصلاحطلب» آغاز کردهاند.
ماجرا از این قرار است که چند روز قبل، محمد خاتمی خود حکایت کرد که بعد از جنگ ۱۲ روزه نامهای به علی خامنهای نوشته و در آن «با اشاره به کتاب “پرشکوهترین نرمش قهرمانانۀ تاریخ” که ایشان (خامنهای) ترجمه کردهاند، پیشنهاد کردم برای حفظ اقتدار کشور و نظام، گام در مسیر صلح برداشته شود.»
مالبرونو میافزاید: «اما محافل امنیتی استدلال خاتمی را رد میکنند. آنها بر این باورند که صلح نخستین گام در مسیر اصلاحات، بازنگری قانون اساسی و در نهایت بازتعریف نظم سیاسی پس از جنگ خواهد بود، به کلام دیگر خواستههای امثال خاتمی که هدایتکنندگان کنونی جنگ بهشدت با آن مخالفاند».
بابک وهداد (اسم مستعار؟) که از سوی روزنامۀ فیگارو با عنوان دیپلمات و کارشناس مسائل ایران معرفی شده در جمعبندی اوضاع کنونی میگوید: «بدون تردید، درگیریهای اخیر اقتدارگراترین و امنیتمحورترین جناح نظام را تقویت کرده و در مقابل، نیروهای اصلاحطلبی را که بیشتر به گفتگو، مذاکره و مصالحۀ سیاسی گرایش دارند، به حاشیه رانده است».
در جنگ با ایران، ترامپ هیچ راهبرد مشخصی ندارد
به عقیدۀ روزنامۀ فرانسوی لوموند، از سرگیری جنگ میان آمریکا و ایران هر روز بیش از پیش توافقی را که دو طرف امضا کرده بودند، بیاعتبار میسازد. رئیسجمهور آمریکا که همچنان در جستجوی راهبردی برای مدیریت این بحران است، در برابر طولانی شدن جنگ و نبود چشماندازی روشن، سردرگم به نظر میرسد.
الیویه فای، فرستادۀ ویژۀ روزنامۀ لوموند به واشنگتن مینویسد: «به نظر میرسد دونالد ترامپ بیش از پیش در دام تشدید درگیری نظامی با ایران گرفتار شده است. کشته شدن دو نظامی آمریکایی در اردن را میتوان پیامد مستقیم تصمیم دونالد ترامپ برای ادامۀ حملات گسترده علیه ایران دانست.»
روز یکشنبه ٢۸ تیر / ۱۹ ژوئیه، دوازدهمین روزی است که آمریکا و ایران با تبادل حملات موشکی و پهپادی و همچنین تهدیدهای لفظی، عملاً توافقی را که در هفدهم ژوئن / ٢۷ خرداد امضا شده بود، زیر پا میگذارند.
خبر کشته شدن دو نظامی آمریکایی در اردن اندکی پس از آن منتشر شد که پیام جدید منسوب به مجتبی خامنهای قول «درسهای فراموشنشدنی» را به آمریکاییها داد. در این پیام همچنین آمده است «نقض عهدهای مکرّر شیطان بزرگ نسبت به تفاهمنامه» نشان میدهد که «امضای رئیسجمهور امریکا چقدر بیارزش و نامعتبر است». در مقابل، واشنگتن نیز تهران را به نقض تعهد خود در باره تضمین عبور آزاد کشتیهای تجاری از تنگه هرمز متهم میکند.
ترامپ کشته شدن این دو نظامی را «بسیار غمانگیز» توصیف کرد. این نخستین تلفات نیروهای آمریکایی در این جنگ از بهار گذشته تاکنون است. یک نظامی دیگر آمریکایی نیز مفقود و چهار نفر زخمی شدهاند. از آغاز حملۀ مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) تا امروز، مجموعاً ۱۶ نظامی آمریکایی کشته شدهاند. ایران نیز اعلام کرده است که در دور اخیر جنگ، یعنی طی سه هفتۀ گذشته، ۵۰ نفر در کشور جان باختهاند، اما معلوم نیست این افراد نظامی بودهاند یا غیرنظامی.
به نوشتۀ گزارشگر لوموند، اکنون فضای سیاسی آمریکا بیش از هر چیز تحت تأثیر انگیزۀ انتقام قرار گرفته است. شماری از امرا و افسران بازنشستۀ ارتش آمریکا که در تلویزیون فاکسنیوز در بارۀ جنگ با ایران نظر میدادند خواستار «تمام کردن کار» شدند. این عبارت معمولاً از سوی جناحهای تندرو آمریکایی برای توجیه ادامۀ مداخله نظامی به کار میرود.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا نیز گفته است: «ایثار سربازان ما فقط عزم ما را راسختر میکند.» همزمان برخی جمهوریخواهان، از جمله ریک اسکات، سناتور ایالت فلوریدا، در روزهای اخیر بار دیگر از «تغییر رژیم» در ایران سخن گفتهاند.
این در حالی است که ارتش آمریکا اعلام کرده بیش از ۵۰ هزار نفر از نیروهایش در سراسر خاورمیانه مستقر، و «آمادۀ انجام مأموریتهای رزمی» هستند.
بدون راهبرد، فقط بداههپردازی
آصلی آیدینتاشباش، پژوهشگر مسائل خاورمیانه در اندیشکدۀ بروکینگز واشنگتن، به روزنامۀ لوموند میگوید: «زمانی که امکان خروج از این بحران از طریق توافق وجود داشت، ترامپ فرصت را از دست داد و حالا خود را در موقعیتی میبیند که تشدید جنگ تنها گزینۀ باقیمانده به نظر میرسد. اما اینهم انتخاب درستی نیست. در واقع هیچ راهبرد مشخصی وجود ندارد و آنچه دیده میشود صرفاً تصمیمهای مقطعی و بداهه است. این جنگ پیروزی نظامی به دنبال نخواهد داشت و تنها به بیثباتی بیشتر منطقه منجر میشود.»
در حالی که ایران حملات خود را به متحدان آمریکا در خلیج فارس ادامه میدهد، ترامپ همچنان تصمیمهای متناقض میگیرد و
بیش از گذشته در برابر بنبست جنگ ناتوان به نظر میرسد. همانند تجربههای قبلی آمریکا در عراق و افغانستان، برتری نظامی این کشور تاکنون نتوانسته راهی برای پایان موفق درگیری با ایران بیابد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا اذعان کرده است که وضعیت «واقعاً آشفته» است و به این زودیها بهبود نخواهد یافت.او در گفتگو با جو روگن، پادکستساز آمریکایی، گفت: «این جنگ بارها متوقف و دوباره از سر گرفته خواهد شد.» ونس که پیشتر نیز نسبت به شروع این جنگ ابراز تردید کرده بود، از کسانی انتقاد کرد که در داخل آمریکا «تلاش میکنند توافق با ایران را به شکست بکشانند.»
جیدی ونس همچنین از اسرائیل انتقاد کرد و گفت برخی مقامهای ارشد این کشور «در تلاشاند افکار عمومی آمریکا را تحت تأثیر قرار دهند تا جنگ برای مدت نامحدود ادامه یابد». در آمریکا، اسرائیل بارها متهم شده که واشنگتن را به ورود به این جنگ سوق داده است.
به عقیدۀ خبرنگار لوموند، بروز همۀ این اختلافها، نشانۀ افزایش تنش و سردرگمی در ساختار قدرت آمریکا تلقی میشود. نمایندگان حزب دموکرات که از ادامۀ جنگ بدون مجوز کنگره خشمگیناند، قصد دارند قطعنامهای برای پایان دادن به این درگیری ارائه کنند. آنها همچنین امیدوارند بررسی بودجۀ دفاعی دولت را که بزودی در مجلس سنا آغاز شود، با مانع روبرو کنند.
آقای کوری بوکر، سناتور دموکرات ایالت نیوجرسی، میگوید: «دونالد ترامپ بر ادامۀ جنگی اصرار میورزد که سرانجامی جز شکست ندارد. این جنگ اقتصاد جهان را دچار آشفتگی کرده و شهروندان آمریکایی اکنون بهای آن را با افزایش قیمت سوخت و کالاهای مصرفی میپردازند.»
در حالی که انتخابات میاندورهای آمریکا نزدیک میشود (۱٢ آبان ۱۴۰۵)، هنوز هیچکس نمیتواند پیشبینی کند این جنگ چه زمانی و در چه شرایطی پایان خواهد یافت.
