تاسیسات مرموز در دل زاگرس؛ اسرائیل میگوید ایران هزاران سانتریفیوژ را به «کوه کلنگ» منتقل کرده است
به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی و اسرائیلی، دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل بر این باورند که ایران پاییز سال گذشته هزاران سانتریفیوژ غنیسازی اورانیوم را به تونلهایی در اعماق «کوه کلنگ» منتقل کرده است. چنین تحولی، نگرانیها درباره احتمال احیای برنامه هستهای ایران را افزایش میدهد.
بنابر این گزارش، اسرائیل یافتههای اطلاعاتی خود را در اختیار آمریکا قرار داده و گفته است سانتریفیوژها پاییز گذشته و پس از جنگ ۱۲روزه به تاسیسات «کوه کلنگ» منتقل شدهاند.
به گزارش والاستریت ژورنال، در حالی که اهداف جنگی اسرائیل و آمریکا در قبال ایران بیشازپیش از یکدیگر فاصله گرفته، بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل کوشیده است با هدف عقبراندن تلاشهای تهران برای بازسازی توان نظامی و هستهای، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا را برای ازسرگیری حملات تمامعیار علیه ایران متقاعد کند.
ایالات متحده در ۱۰ روز گذشته حملات خود را تشدید کرده و آقای ترامپ نیز گفته است ایالات متحده آماده حمله به کوه کلنگ است.
دونالد ترامپ روز ۱۳ ژوئیه در گفتگو با هیو هویت، مجری محافظهکار گفت کوه کلنگ «میتواند هدف احتمالی یک حمله بزرگ و سنگین باشد.»این نخستین بار بود که رئیسجمهوری آمریکا بهصراحت «کوه کلنگ» را بهعنوان هدف احتمالی حملات آمریکا مطرح کرد. او با این حال پیشتر نیز به یک مکان زیرزمینی مدفون زیر سنگهای گرانیت در ایران اشاره کرده بود.
کوه کلنگ سالهاست زیر نظر آمریکا و اسرائیل قرار دارد. اطلاعات اندکی که درباره فعالیتهای ایران در آن موجود است، نشان میدهد هرگونه حمله هوایی به این تاسیسات با چالشهایی روبرو خواهد بود.
این تاسیسات که در نزدیکی مجموعه هستهای نطنز واقع شده، قرار بود جایگزین مرکز مونتاژ سانتریفیوژی شود که در سال ۲۰۲۰ بر اثر انفجاری، احتمالا ناشی از خرابکاری، بهشدت آسیب دید.
به گفته موسسه علوم و امنیت بینالمللی، طی ۱۵ ماه گذشته فعالیتها در «کوه کلنگ» پیوسته ادامه داشته و رفتوآمد کامیونها، تقویت تونلها و ایجاد محدوده امنیتی در اطراف آن مشاهده شده است.
به گفته این موسسه، همچنین فعالیتهایی در اطراف شبکه قدیمیتر تونلها که ایران پیشتر آنها را مسدود کرده بود، مشاهده شده است.
دیوید آلبرایت، رئیس موسسه علوم و امنیت بینالمللی گفت: «این احتمال وجود دارد که ایران سانتریفیوژها را به تونلهای کوه کلنگ منتقل کرده باشد.»بنابر تخمین کارشناسان، مجموعه «کوه کلنگ» در عمق حدود ۹۰ تا ۱۴۰ متری زیر لایههایی از سنگ سخت واقع است و فضای کافی برای استقرار چندین تاسیسات مرتبط با فعالیتهای هستهای در آن وجود دارد.
به گفته نیت سوانسون، مدیر امور ایران در شورای امنیت ملی آمریکا در دولت جو بایدن، رئیسجمهوری پیشین آمریکا، سابقه فعالیتهای هستهای مخفیانه تهران سبب میشود هرگونه فعالیت اعلامنشده در تاسیسات زیرزمینی مستحکم نگرانکننده باشد.
آقای سوانسون گفت: «دستیابی مخفیانه و ناگهانی به توانایی ساخت سلاح هستهای بدترین سناریوی ممکن است. ما نمیدانیم قصد ایران چیست، اما این واقعیت که نمیتوانیم این تاسیسات را راستیآزمایی کنیم، نشان میدهد وضعیت موجود تا چه اندازه مشکلساز است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید برای بازرسی از این فعالیتها به این محل دسترسی داشته باشد.»
بمباران «کوه کلنگ» چه در جریان جنگ ۱۲ روزه و چه در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران که در ۲۸ فوریه آغاز شد، در اولویت قرار نداشت. با این حال مقامات و کارشناسان مدتهاست درباره احتمال استفاده ایران از تونلهای این مجموعه برای نگهداری یا ساخت تجهیزات هستهای و راهاندازی یک مرکز کوچک غنیسازی اورانیوم ابراز نگرانی میکنند.
یک مقام نظامی اسرائیلی که با روند انتخاب اهداف در حملات نظامی آشنایی دارد، ابراز نگرانی کرد که حملات هوایی در جنگ اخیر بهاندازه کافی فعالیتهای مرتبط با ساخت سلاح هستهای را هدف قرار نداده است. او گفت هنوز اقدامات بیشتری باید انجام شود که کوه کلنگ را نیز شامل میشود.استقرار سانتریفیوژها در کوه کلنگ لزوما به این معنا نیست که ایران در حال ساخت مرکز غنیسازی در آنجاست. تهران ممکن است پس از جنگ ۱۲ روزه و حملات آمریکا به تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان، در تلاش برای حفاظت از سانتریفیوژهای باقیمانده، آنها را به این محل منتقل کرده باشد.
مشخص نیست سانتریفیوژهایی که به گفته اسرائیل به کوه کلنگ منتقل شدهاند، از کجا آمدهاند. ممکن است سانتریفیوژهای ذخیره در تاسیسات اصلی هستهای ایران نگهداری شده باشند.
با این حال، به گفته آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران هیچگونه دسترسی به این محل در اختیار آژانس قرار نداده و اطلاعاتی نیز درباره فعالیتها یا برنامههای خود در آن ارائه نکرده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ماه مارس گفت که ایران در سال ۲۰۲۱ «قصد خود را برای انجام فعالیت هستهای» در این محل اعلام کرده بود.
