آیا روسیه در حملات ایران به تأسیسات سیا در منطقه دست داشته است؟
حملات پهپادی ایران به چندین پایگاه حساس سیا در خلیج فارس، تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا را بر آن داشته تا احتمال همکاری فنی و هدفیابی روسیه با تهران را بررسی کنند؛ هرچند هنوز نتیجه قطعی درباره نقش مسکو اعلام نشده است، اما دقت و کارآمدی ظاهری این حملات و حمایتهای فنی گسترده مسکو از تهران، این ظن را تقویت کرده که روسیه اطلاعات هدفگیری یا فناوری پیشرفتهای در اختیار ایران قرار داده باشد.
حملات ایران به تأسیسات سیا ظن نقش روسیه در جنگ را ایجاد کرده است. تحلیلگران آمریکایی در حال بررسیاند که آیا میان حملات ایران به تأسیسات سیا رابطهای وجود دارد یا نه. هرچند که تحلیلگران هنوز به نتیجهای نرسیدهاند، اما احتمال میدهند که روسیه در طول جنگ، از ایران پشتیبانی فنی کرده است. جاناتان لندی، گرام اسلاتری و تیمور اظهاری در رویترز گزارش کردهاند که حملات پهپادی ایران به تاسیسات سیا در خلیج فارس، باعث شده است که تحلیلگران اطلاعاتی ایالات متحده دچار این ظن شوند که آیا روسیه به ایران اطلاعات ارائه داده تا هدفگیری یا فناوری پیشرفته ایران به این تاسیسات راه یابد یا خیر.
چهار نفر از تحلیلگران که نخواستند نامشان افشا شود، درباره مسائل امنیتی ایالات متحده گفتند که هنوز به نتیجهگیری قطعی درباره دخالت احتمالی روسیه در حمله به تاسیسات سیا نرسیدهاند، اما با این حال، کارآمد بودن و دقت ظاهری این حملات، و همچنین حمایتهای فنی گسترده روسیه از ایران، باعث شده که این ظن ایجاد شود.
رویترز و سایر رسانهها گزارش دادهاند که روسیه در جریان حملات ایران به اهداف ایالات متحده در خلیج فارس، اطلاعات مربوط به تعیین اهداف و سایر حمایتها را در اختیار ایران قرار داده است. در فروردینماه، ایران دستکم به دو تاسیسات سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا حمله کرد؛ یکی از این تاسیسات، پایگاه سیا در عربستان سعودی بود که در سفارت آمریکا در ریاض واقع شده بود و دیگری پایگاهی در شرق عراق بود. برخی منابع هم گفتهاند که تاسیسات دیگری هم هستند که مورد حمله قرار گرفتهاند، اما جزئیاتی در این خصوص فاش نشده است.
بر اساس یادداشت داخلی یک نهاد اطلاعاتی غربی، روسیه احتمالاً نقش داشته است. دو مقام غربی در خلیج فارس گفتهاند که تصور میکنند حمله به عربستان سعودی با دو نسخه روسی از پهپادهای شاهد انجام شده است. آنها گفتند یکی از این پهپادها سوراخی در قسمت آسیبپذیر نمای بیرونی سفارت ایجاد کرد و دومی از طریق دهانهای منفجر شد. هیچ کشته یا زخمی گزارش نشده است.
در حالی که کمک روسیه به ایران سابقه طولانی دارد، با توجه به روابط نزدیک این دو کشور، هدف قرار دادن خاص سایتهای حساس سیا نشان میدهد که مسکو مایل است در حالی که واشنگتن برای پایان دادن به جنگ ایران تلاش میکند، برای ایجاد اختلال در عملیات ایالات متحده بیشتر تلاش کند. پس از حملات به یک پایگاه هوایی آمریکا در اردن، که طی آن ایران با استفاده از موشکهای بالستیک به محل استقرار نیروها حمله کرد و موجب کشته شدن دو سرباز شد، نگرانیها مبنی بر اینکه روسیه ممکن است اطلاعات مربوط به اهداف را در اختیار ایران قرار دهد، در پایان هفته گذشته شدت گرفت.
کاخ سفید درخواست برای اظهار نظر در این باره را به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا ارجاع داد، اما از ارائه توضیحات خودداری کرد. نمایندگی ایران در سازمان ملل، وزارت دفاع روسیه و دولت عربستان سعودی به درخواستها برای اظهار نظر در این زمینه پاسخی ندادند.
دو مقام غربی مستقر در منطقه اظهار داشتند که روسیه به ایران کمک کرده است تا توانایی پهپادهای «شاهد» خود را برای رسیدن به اهداف ارتقا دهد؛ این مقامات همچنین گفتند که تحلیلگران گمان میبرند ایران در حمله خود به ریاض از همین نسخههای پهپاد استفاده کرده است. یک منبع جداگانه گفت روسیه با ارائه یک سیستم ناوبری ماهوارهای به نام کومتا-ام که به گفته کارشناسان بسیار دقیقتر و دشوارتر از سیستم تولید شده توسط ایران است، به تهران در بهبود دقت شاهد۱۳۶های خود کمک کرده است. وال استریت ژورنال برای اولین بار در فروردینماه گزارش داد که روسیه کومتا-ام را به ایران ارائه کرده است؛ کرملین این گزارش را رد کرد و آن را «خبر جعلی» خواند.تاسیسات سیا در خارج از کشور شامل دفاتر اصلی این آژانس در کشورهای مختلف است که به طور سنتی در سفارتخانهها مستقر هستند و «ایستگاه» نامیده میشوند. علاوه بر این، سیا دفاتر، خانههای امن، مراکز لجستیکی و سایتهایی را که در عملیات نظارتی یا سایر عملیاتها دخیل هستند، حفظ میکند. موقعیت مکانی آن تاسیسات، اسراری بهشدت محافظتشده هستند.این منابع از افشای تعداد دقیق یا موقعیت مکانی تاسیسات سیا که هدف پهپادهای ایرانی قرار گرفتهاند، خودداری کردند. یک منبع، تعداد آنها را «بیش از یک و کمتر از دوازده مورد» برآورد کرد. منبع دوم نیز گفت که چندین تاسیسات هدف قرار گرفتهاند.
آیا ایران از دادههای هدفگیری روسیه استفاده کرده است؟
به گفته این منابع، تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا در حال بررسی این موضوع هستند که آیا ایران برای حمله به سفارت، به دادههای هدفگیری روسیه متکی بوده است یا خیر. با این حال، همچنان تردیدهایی وجود دارد. برخی از این منابع هشدار دادند که ممکن است هدف کلی ایران سفارت آمریکا بوده و آنها بهطور تصادفی ایستگاه سیا را هدف گرفته باشند. به گفته این منابع، برخی تحلیلگران نیز میگویند که کشورهای کمی جز روسیه، ابزار لازم برای دستیابی به چنین اطلاعات حساس هدفگیری علیه ایالات متحده را دارند.
دنیل هافمن، رئیس سابق ایستگاه سیا و افسر عملیات مخفی، گفت که با توجه به همکاری راهبردی نزدیک ایران و روسیه، تعجبآور نخواهد بود که مسکو به تهران در هدف قرار دادن تاسیسات سیا کمک کند. او گفت: «آنها در تلاش برای کاهش یا حذف کامل نفوذ ایالات متحده در حوزههای نفوذ خودخواندهشان، منافع مشترکی دارند.»
