غریبآبادی: ضمن مخالفت با کریدور جنوبی تنگه هرمز را دوباره بستیم
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه با اشاره به تحولات مربوط به تنگه هرمز، گفت که اقدام به بستن تنگه هرمز راساَ از سوی ایران تصمیم گرفته و اجرا شده است.
کاظم غریبآبادی که روز دوشنبه (۵ مرداد) در همایش “حقوقدانان جان فدا” سخن میگفت، با اشاره به روند مذاکرات اخیر، گفت: « پس از آنکه جمهوری اسلامی ایران در پی جنایات آمریکا و حدود بیش از دو هفته پیش، بار دیگر تنگه هرمز را بست، گفتوگوهایی در عمان برگزار شد.»
ظاهراَ منظور غریبآبادی از “جنایات آمریکا” همراهی و هماهنگی این کشور با عمان در راهاندازی کریدور جنوبی بوده است.
به گفته او اصرار طرف مقابل (آمریکا) این بود که مسیر جنوبی که برای تردد کشتیها باز شده بود، تا زمان رسیدن مذاکرات ایران و عمان به نتیجه، همچنان باز بماند و پس از آن بسته شود، اما هیات ایرانی این پیشنهاد را نپذیرفت.
غریبآبادی در این رابطه افزود: «ما بهصراحت اعلام کردیم که … اینگونه طرحها مورد پذیرش قرار نخواهد گرفت. پس از آن نیز سیاست تداوم انسداد تنگه هرمز و اعمال دور شدید دریایی ادامه یافت که این نیز جلوهای از دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران است.»
برقراری کریدور جنوبی
برقراری “کریدور جنوبی” (در مسیر آبهای سرزمینی عمان در جنوب تنگه هرمز) در اواخر ژوئن ۲۰۲۶ (اوایل تیر ۱۴۰۵) کلید خورد.
عمان با هماهنگی سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) و با استناد به حقوق بینالمللی اعلام کرد که برای تضمین امنیت عبور و مرور تجاری و کاهش بحران در تنگه هرمز، یک کریدور دریایی موقت جدید در آبهای جنوبی ایجاد میکند.
ارتش آمریکا و نیروهای ائتلاف سنتکام هم پس از آن رسماً اعلام کردند مسیر جدید تجاری گسترشیافتهای در جنوب تنگه هرمز و نزدیک سواحل عمان ایجاد شده و اقدام به هدایت کاروانها و کشتیهای تجاری از این مسیر کردند.
ایران راهاندازی کریدور جنوبی را “یک اقدام یکجانبه از سوی آمریکا و خارج از چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد” (توافق موقت مدیریت تنگه هرمز) دانست. به گفته کارشناسان بیم جمهوری اسلامی این بود که کریدور جنوبی نیاز به مسیرهای ایران در تنگه هرمز را بلاموضوع کند و این تنگه به عنوان اهرم فشار در مذاکرات با آمریکا بلاموضوع و خنثی شود.
پس از تردد برخی کشتیها بدون هماهنگی تهران از این کریدور جنوبی، ایران اعلام کرد این مسیر امن نخواهد بود که در نتیجه آن چندین نفتکش مورد اصابت قرار گرفتند و دور جدیدی از حملات هوایی آمریکا به مواضع ساحلی رخ داد، که نزدیک به دو هفته ادامه یافت و حملات متقابل ایران به پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه وکشتیهای عبوری در تنگه هرمز را در پی داشت.
در حال حاضر مذاکراتی میان عمان و ایران بر دستیابی به تفاهم و درکی مشترک از تفاهمنامه و ایجاد سازوکارهای مدیریت مشترک تنگه هرمز در جریان است، ولی ایران از زبان سخنگوی وزارت خارجهاش اعلام کرده است که این مذاکرات، به رغم پیشرفهای آن، به معنای رفع انسداد تنگه هرمز نیست و این تنگه همچنان بسته است. این در حالی است که سی ان ان گزارش داده است که تردد در تنگه هرمز همچنان از مسیرهای ایران انجام میشود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس روز دوشنبه، به نقل از “یکی از مقامات منطقهای” گزارش داد که “پیشرفت حاصل شده در تلاشهای میانجیگری” قابل توجه” است و میانجیگران (پاکستان و قطر) با ایران و عمان بر روی مکانیسمی برای مدیریت تردد شناورها از تنگه هرمز کار میکنند.
سپاه پاسداران مانع عبور ۶ کشتی از تنگه هرمز شد و تهران بر بسته بودن این گذرگاه تاکید کرد
بهدنبال اقدام سپاه پاسداران در جلوگیری از عبور شش کشتی از تنگه هرمز، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد این گذرگاه راهبردی همچنان بسته است و مذاکرات تهران و مسقط برای بازگشایی آن بدون نقشآفرینی واشینگتن، ادامه دارد.
صداوسیمای جمهوری اسلامی دوشنبه پنجم مرداد گزارش داد شش شناور که قصد داشتند شبانه از «مسیر غیرتعیینشده» در تنگه هرمز عبور کنند، با شلیک هشدار نیروی دریایی سپاه پاسداران «متوقف شدند».
پیشتر نیز خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک «مقام آگاه» گزارش داد شش کشتی «متخلف» بامداد پنجم مرداد پس از خاموش کردن سامانههای ناوبری و موقعیتیاب خود، به «تحریک» ارتش آمریکا قصد عبور از «مسیر غیرقانونی و ناایمن» در جنوب تنگه هرمز را داشتند.
بر اساس این گزارش، یکی از این شناورها «دچار حادثه» شد و سایر کشتیها تحت آنچه فارس «مدیریت قاطع» جمهوری اسلامی خواند، به خلیج فارس بازگردانده شدند.
این رسانه حکومتی افزود: «مسیر تردد در تنگه هرمز مسیر مشخصشده توسط ایران است و مابقی مسیرها آلوده است و راه به جایی ندارد.»در هفتههای اخیر، اقدام عمان در اعلام مسیر جایگزین برای تردد کشتیها در تنگه هرمز واکنش تهران را در پی داشته است.
جمهوری اسلامی این اقدام را مغایر با تفاهمنامه اسلامآباد میداند و به همین دلیل، برخی شناورها را در این گذرگاه راهبردی هدف قرار داده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
بقایی: در حال حاضر چیزی به نام آتشبس وجود ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی پنجم مرداد در نشست خبری خود گفت تهران «هیچ مذاکرهای» با آمریکا ندارد و گفتوگوها تنها با عمان و با هدف بررسی «تمهیدات لازم برای عبور از تنگه هرمز» در جریان است.
بقایی افزود: «گفتوگوهایی که این چند روز داشتیم، منحصرا با عمان درباره سازوکار مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز بوده است. مذاکرات ایران و عمان ارتباطی با آمریکا ندارد؛ موضوعی دوجانبه است و همچنان هم ادامه دارد.»
او با تاکید بر بسته بودن این آبراه گفت که آمریکا همزمان با مراسم تشییع جنازه علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، کشتیها را به سمت مسیر «ناامن» در جنوب تنگه هرمز منحرف کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین ایالات متحده را متهم کرد که از کشتیهای تجاری برای حمل تجهیزات نظامی استفاده میکند.
به گفته بقایی، در حال حاضر چیزی به نام آتشبس وجود ندارد و گزارشها درباره پذیرش آتشبس ۱۰ روزه از سوی تهران، نادرست است.شبکه خبری سیبیاس نیوز چهارم مرداد به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد مذاکرات تهران و مسقط درباره بازگشایی تنگه هرمز با پیشرفت همراه بوده، اما دستیابی به توافق نهایی مستلزم زمان بیشتری است.
مقامهای عمانی دوم مرداد برای رایزنی درباره بحران تنگه هرمز به تهران سفر کرده بودند. این سفر همزمان با تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای توقف حملات به مواضع جمهوری اسلامی پس از ۱۳ شب عملیات پیاپی انجام گرفت.
اظهارات بقایی درباره نبود هرگونه مذاکره با آمریکا در شرایطی مطرح شد که مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، چهارم مرداد اعلام کرد ترامپ کارزار نظامی را با هدف ایجاد فرصت برای پیشبرد مذاکرات متوقف کرده است.
خبرگزاری رویترز پنجم مرداد به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد تصمیم ترامپ برای توقف حملات بر پایه توصیه فرماندهان ارشد ارتش اتخاذ شده، زیرا آنان معتقد بودند این کارزار با هدف بر هم زدن کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز، به سقف اثربخشی خود رسیده و اهداف بالقوه برای ادامه عملیات رو به پایان است.
بر اساس این گزارش، دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نیز نسبت به کاهش ذخایر سامانههای پدافند هوایی مورد استفاده برای حفاظت از پایگاههای ایالات متحده در منطقه، ابراز نگرانی کرده بود.
