مقامهای آمریکایی به اکسیوس: تحریمها بیشتر از حملات نظامی به جمهوری اسلامی آسیب میزند
اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، معتقد است فشار اقتصادی و تحریمها در نهایت بیش از حملات نظامی به جمهوری اسلامی آسیب خواهد زد. به گفته این مقامها، بحران اقتصادی در ایران تشدید شده و کمبود بنزین در کنار فشارهای مالی، حکومت را تحت فشار قرار داده است.
این گزارش میافزاید گفتوگوهای غیرمستقیم با میانجیگری عمان، قطر و پاکستان برای تبدیل توقف درگیریها به آتشبسی پایدار ادامه دارد. به نوشته اکسیوس، جمهوری اسلامی خواهان تضمین برای جلوگیری از حملات دوباره آمریکا، دسترسی به داراییهای مسدودشده و کاهش تحریمها است، اما واشینگتن خواستار واگذاری مواد هستهای باقیمانده جمهوری اسلامی شده است.
اکسیوس همچنین به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت اطلاعات امنیتی نشان میدهد فشارهای اقتصادی توان مالی جمهوری اسلامی را کاهش داده و این حکومت حتی در تامین منابع مالی نیروهای همپیمان خود با مشکل روبهرو شده است. مقامهای کاخ سفید تاکید کردهاند ترامپ دیپلماسی را ترجیح میدهد، اما همه گزینهها، از جمله اقدام نظامی، همچنان روی میز است.
اکسیوس همچنین نوشت دسترسی به منابع مالی و کاهش تحریمها از خواستههای اصلی تهران در گفتوگوهای غیرمستقیم بوده است. در مقابل، ترامپ رفع فشارها را به توافق بر سر تنگه هرمز و تحویل مواد هستهای باقیمانده ایران مشروط کرده است.
یک مقام ارشد دولت آمریکا به اکسیوس گفت: «ایرانیها میخواهند بمباران متوقف شود و پول میخواهند؛ اما ترتیب اهمیت این دو تقریباً برعکس است. آنها در واقع اول از همه پول میخواهند.»
به نوشته این گزارش، به گفته مقامهای آمریکایی، ایرانیها در گفتوگوهای پیشین با جرد کوشنر و استیو ویتکاف، مذاکرهکنندگان آمریکایی، روشن کرده بودند که دسترسی به منابع مالی یکی از اولویتهای اصلی آنان است.
یکی از این مقامها اضافه کرد: «آنها از استیو و جرد برای پول التماس میکنند. بهشدت به آن نیاز دارند.»
یک مقام دیگر آمریکایی نیز در گفتوگو با اکسیوس اذعان کرد که تحریمها و محاصره دریایی آمریکا، در مقایسه با یک کارزار بمباران تمامعیار که ترامپ تاکنون از صدور مجوز آن خودداری کرده، برای وادار کردن تهران به مذاکره به زمان بیشتری نیاز دارند.
یک مقام دیگر آمریکایی نیز گفت: «رئیسجمهوری از هر دو مسیر امکان پیروزی دارد. ایالات متحده قادر است این جنگ را از نظر نظامی تا نهایت پیش ببرد و همچنین قادر است تحریمهای اقتصادی فلجکنندهای علیه ایران اعمال کند.»
موضوع میزان ذخیرهٔ مهمات
دونالد ترامپ گفته است بمباران علیه مواضع در ایران را متوقف کرده تا به دیپلماسی فرصت دهد. منابعی به اکسیوس گفتند این تصمیم پس از آن نیز اتخاذ شد که ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره فشار بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا در فرماندهی مرکزی، بهویژه ذخایر موشکهای رهگیر پدافند هوایی، هشدار داد.
یک مقام ارشد آمریکایی در گفتوگو با اکسیوس هشدار ژنرال دن کین را بخشی از روند عادی نظامی توصیف کرد.
او گفت: «ذخایر کلی تمام نشده و یا به صفر نرسیده است. وقتی باید برداشت از ذخایر نقاط مختلف جهان را بررسی کنید، این کار با خطرهایی همراه است و باید این خطرها را به فرمانده کل قوا ارائه دهید. او تصمیم میگیرد؛ تصمیمگیرنده اوست.»
مذاکرات از طریق میانجیها
این تحولات پس از آن رخ داد که ترامپ، در پی توقف حملات آمریکا پس از 13 روز عملیات نظامی، اعلام کرد ایران خواستار برگزاری نشستی برای بررسی یک توافق جدید شده است؛ ادعایی که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، آن را رد کرد.
با وجود تکذیب تهران، گزارش آکسیوس تأکید میکند که تماسها میان دو طرف همچنان از طریق میانجیهایی مانند عمان، قطر و پاکستان ادامه دارد و هدف آن تبدیل آتشبس کنونی به یک توقف درگیری پایدارتر است.بر اساس این گزارش، یکی از موضوعات اصلی مذاکرات، پیشنهادی است که بر اساس آن ایران و عمان نقش گستردهتری در مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز بر عهده بگیرند؛ اقدامی که میتواند درآمدهای بیشتری برای دو کشور ایجاد کند و از الگوی همکاری موجود در تنگه «مالاکا» و «سنگاپور» الهام گرفته شده است.
با این حال، یک مقام آمریکایی گفت که در داخل ایران درباره این پیشنهاد اختلافنظر وجود دارد. در مقابل، واشینگتن تأکید دارد که هر توافقی باید شامل کنار گذاشتن باقیمانده مواد هستهای ایران باشد و در عین حال، نباید در ازای تهدید امنیت کشتیرانی بینالمللی، امتیازات اقتصادی به تهران داده شود.
«فشار حداکثری»
در این گزارش آمده است که دولت ترامپ سیاست «فشار حداکثری» را دوباره فعال کرده و بیش از هزار فرد، کشتی و هواپیما را تحریم کرده است. این تحریمها تجارت نفت ایران، شبکههای مالی غیررسمی، خرید تسلیحات و بخش حملونقل دریایی را هدف قرار دادهاند.
در مقابل، برخی تحلیلگران که آکسیوس از آنها نقل قول کرده است، معتقدند جنگ اقتصادی برای دستیابی به اهداف خود نسبت به گزینه نظامی به زمان بیشتری نیاز دارد و ادامه این تقابل ممکن است هزینههای سیاسی و اقتصادی برای دولت آمریکا، بهویژه در صورت افزایش قیمت انرژی، به همراه داشته باشد.
با این حال، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، تأکید کرد که رئیسجمهوری آمریکا ترجیح میدهد راهحل دیپلماتیک حاصل شود، اما اگر ایران به فعالیتهایی که واشینگتن آنها را تهدیدی برای امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز یا متحدان آمریکا میداند ادامه دهد، «همه گزینهها همچنان روی میز خواهد بود.»
در پایان، این گزارش تصریح میکند که این ارزیابیها بازتابدهنده دیدگاه مقامهای آمریکایی و منابع داخل دولت آمریکا است؛ در حالی که ایران همچنان تأکید دارد تحریمها مانع ادامه صادرات نفت این کشور نشدهاند و روایت آمریکا درباره تأثیر فشارهای اقتصادی بر مواضع سیاسی یا نظامی ایران را رد میکند.
نتانیاهو وارد واشینگتن شد
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای دیدار روز سهشنبه با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، وارد واشینگتن شد؛ دیداری که گفته میشود نتیجه آن میتواند بر تصمیم واشینگتن درباره طرح تازه میانجیها برای احیای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا تأثیر بگذارد.
این دیدار هشتمین ملاقات بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ از آغاز دور دوم ریاستجمهوری ترامپ خواهد بود، اما نخستین دیدار آنها در پنج ماه گذشته است. پیش از این وقفه، دو رهبر طی یک سال و نیم معمولاً بیش از ۱۰ هفته بدون ملاقات حضوری نمیماندند. آخرین دیدار آنها ۱۱ فوریه انجام شد؛ حدود دو هفته پیش از آغاز کارزار مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران.
بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه هنگام سوار شدن به هواپیما برای سفر تازه خود به واشینگتن گفت: «ما درباره همه مسائل مطرح در دستور کار، و پیش از همه درباره ایران، گفتوگو خواهیم کرد. طبیعتاً هدف ما حفظ امنیت خود و همچنین گسترش دایره صلح در پیرامونمان است.»
روزنامه تایمز اسرائیل به نقل از یک مقام عرب و یک منبع آگاه گزارش داده است که میانجیهای پاکستانی، مصری و قطری معتقدند به دستیابی به راهحلی برای احیای تفاهمنامه امضاشده میان تهران و واشینگتن نزدیک شدهاند، اما «تصمیم نهایی ترامپ به پس از دیدار او با نتانیاهو موکول شده است.»
بر اساس این گزارش، طرح میانجیها با هدف رفع اختلاف ایران و آمریکا بر سر نحوه اداره و کنترل تنگه هرمز تهیه شده است. ایران میگوید تفاهمنامه به تهران سطحی از اختیار در این آبراه داده، اما ایالات متحده چنین برداشتی را رد میکند.
منابع تایمز اسرائیل گفتهاند ایران و عمان با پیشنهاد میانجیها موافقت کردهاند و اکنون تأیید ترامپ باقی مانده است. هدف این طرح فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات در چارچوب تفاهمنامه قبلی است که دوره ۶۰ روزه آن ماه آینده به پایان میرسید.
نتانیاهو پس از دیدار با ترامپ قرار است در مراسم یادبود لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه و حامی اسرائیل، شرکت کند.
دونالد ترامپ یک روز پیش از برنامهٔ دیدار با بنیامین نتانیاهو در کاخ سفید، مخالفت علنی نخستوزیر اسرائیل با فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه را رد کرد و گفت «هیچکس به من نمیگوید چه چیزی باید بفروشیم».
او ترکیه را متحدی مهم و کشوری قدرتمند با ارتشی بزرگ توصیف کرد، هرچند به تنشهای شدید میان آنکارا و اسرائیل اذعان داشت. با این حال، وزارت خارجه آمریکا هفته گذشته به کنگره اعلام کرد ترکیه هنوز شرایط لازم برای خرید اف-۳۵ را ندارد، زیرا سامانه پدافندی اس-۴۰۰ روسیه را در اختیار دارد؛ موضوعی که پیشتر موجب تحریم آنکارا و کنار گذاشته شدنش از برنامه اف-۳۵ شده بود.
