پس از هشدار و تهدید رژیم ایران؛ دو سوخترسان آمریکایی بلغارستان را ترک کردند
دیمیتار استویانوف، وزیر دفاع بلغارستان، شنبه ۳۱ مرداد اعلام کرد دو هواپیمای سوخترسان KC-135 آمریکا روز جمعه این کشور را به سوی مقصدی نامشخص ترک کردهاند. همزمان تهران ضمن تهدید به «پاسخ کوبنده»، تصاویری از یک مرکز زیرزمینی تولید موشک منتشر کرد.
اعلام خبر خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی پس از آن صورت میگیرد که گزارشهایی مبنی بر آن منتشر شد که جمهوری اسلامی حمله به اهداف آمریکایی در بلغارستان و قبرس را، در صورت تشدید دوباره تنشها با واشینگتن، بررسی کرده است.
این دو هواپیمای سوخترسان ۳۱ تیر ماه در پایگاه هوایی بزمر در بلغارستان مستقر شده بودند. هواپیمای سوخترسان KC-135 قابلیت سوخترسانی هوایی به جنگندهها را دارد و از این نوع هواپیما در عملیات مرتبط با حملات به جمهوری اسلامی استفاده شده است.
بلغارستان تاکید کرده بود که این هواپیماها صرفا برای ماموریتهای آموزشی در حریم هوایی متحدان در بلغارستان مستقر شدهاند و در حملات جاری علیه جمهوری اسلامی نقشی ندارند.
با این حال تهران به استقرار این هواپیماها واکنش تندی نشان داد و بلغارستان را به مشارکت در آنچه «تجاوز و جنایات جنگی» خواند متهم کرد؛ اتهامی که دولت بلغارستان آن را رد کرد.فایننشال تایمز اوایل این هفته گزارش داده بود که جمهوری اسلامی در صورت ازسرگیری تشدید درگیریهای نظامی با واشینگتن، حمله به پایگاهها یا نیروهای آمریکا در جنوب شرقی اروپا را بررسی کرده و بهطور مشخص از بلغارستان و قبرس نام برده است.
آمریکا هنوز به اظهارات وزیر دفاع بلغارستان درباره خروج هواپیماهای سوخترسان واکنشی نشان است.
استویانوف گفت صوفیه «هیچ اطلاعاتی درباره تهدید مستقیم علیه امنیت ملی» بلغارستان دریافت نکرده و دولت این کشور اقدامات خود را بهطور کامل با واشینگتن هماهنگ کرده است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که تنش میان جمهوری اسلامی و آمریکا همچنان بالاست و مذاکرات دو طرف عملا متوقف شده است.
دونالد ترامپ تاکنون از اجرای تهدیدهای خود برای حمله به زیرساختهای انرژی در ایران خودداری و در عوض به سمت راهبرد تشدید فشار اقتصادی حرکت کرده است.
ترامپ در کنار محاصره دریایی که صادرات نفت ایران را محدود کرده، وعده داده است اقدامات اقتصادی «بیسابقهای» را اعمال کند که انتظار میرود شامل تحریمهای ثانویه علیه کشورهایی باشد که به تجارت با ایران ادامه میدهند. قرار است اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه جزئیات این اقدامات را اعلام کند.ایران که اقتصادش پس از دو جنگ در فاصله یک سال بهشدت آسیب دیده، با وجود افزایش فشار اقتصادی همچنان هشدارهای تندی صادر میکند. در عین حال مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران که در ساختار جمهوری اسلامی چهرهای نسبتاً میانهرو محسوب میشود، بار دیگر خواستار پایان جنگ شد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، شنبه در واکنش به اعلام تحریمهای اقتصادی جدید آمریکا علیه جمهوری اسلامی گفت این اقدامات فراتر از ادامه «جنگ اقتصادی» تلاشی برای اعمال حاکمیت فراسرزمینی آمریکا بر دیگر کشورهای عضو سازمان ملل متحد است.
بقائی گفت هیچ کشوری حق ندارد بانکها، شرکتها یا فرودگاههای کشورهای دیگر را وادار کند از تجارت با کشوری ثالث خودداری کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین گفت همراه شدن تحریمهای اقتصادی با محاصره دریایی، حاکمیت دیگر کشورها را تحت تاثیر قرار میدهد.
او هشدار داد پذیرش چنین اقداماتی میتواند به «فرسایش کامل حاکمیت ملی» منجر شود.
با آنکه مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی تاکید کرده است که اکنون زمان پایان دادن به جنگ است، مقامهای نظامی جمهوری اسلامی بار دیگر بر رویکرد تهاجمی خود تاکید کردند.
ادامه تهدیدهای لفظی
حسین طائب، رییس سازمان بسیج مستضعفین، شنبه ۳۱ مرداد درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات هشدار داد و گفت: «ملت ایران فریب این بازگشت ظاهری به مذاکره را نخورد.»
طائب در مراسم «تکریم فعالان مساجد کشور» گفت: «دشمن در سند تفاهم متعهد شده بود در بازه ۶۰ روزه به تعهدات خود عمل کند، تهدید نکند، به محور مقاومت حمله نداشته باشد و مدیریت تنگه هرمز را به ایران بسپارد؛ اما هیچیک از این تعهدات را نپذیرفت و بار دیگر به نقض عهد و فشار روی آورد.»
علی عبداللهی، رییس جدید ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، جمعه هشدار داد تهران در برابر هرگونه «محاسبه اشتباه یا تهدید دشمن»، پاسخهایی «انقلابی، کوبنده، پشیمانکننده و ویرانگر» خواهد داد.
تلویزیون دولتی ایران شنبه تصاویری از بازدید عبداللهی از مکانی که «کارخانه زیرزمینی تولید موشکهای بالستیک» معرفی شد، پخش کرد.
رسانههای ایران گفتند او در این بازدید آخرین تحولات در زمینه تولید تسلیحات داخلی را بررسی کرده است. عبداللهی گفت این کارخانه اکنون تجهیزاتی با توانایی، کیفیت و کمیت بیشتر از گذشته تولید میکند.
مجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع جمهوری اسلامی، نیز ادعای مشابهی مطرح کرد و گفت صنایع دفاعی کشور با وجود حملات اسرائیل و آمریکا و تحریمها توانستهاند خطوط اصلی تولید را حفظ کنند.او گفت ایران در شرایط جنگی سامانههای تهاجمی و دفاعی جدیدی را به کار گرفته و در برابر فشارها تسلیم نخواهد شد.
یحیی رحیمصفوی، دستیار و مشاور عالی رهبر جمهوری اسلامی، در بیانیهای به مناسبت «روز صنعت دفاعی» نوشت در صورت وقوع هر تهدیدی، پاسخ جمهوری اسلامی «انفعالی» نخواهد بود و حملهای «پیشدستانه، مقتدرانه و محاسبهشده» انجام خواهد داد.
رحیمصفوی آمادگی رزمی نیروهای مسلح را وابسته به تامین بهموقع تجهیزات و سامانههای دفاعی مبتنی بر فناوریهای روز دانست.
او نوشت: «در لحظه وقوع هر تهدیدی، واکنش ایران مقتدر نه واکنشی انفعالی، بلکه پاسخی پیشدستانه، مقتدرانه و محاسبهشده باشد که دشمن را از هرگونه تصور تعرض، حتی در خیال خود، بازدارد.»
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، نیز شنبه گفت: «در راهبردهای دفاعی ما تکامل رخ داده و از زمان جنگ مدام در حال تکامل دفاعی-سیاسی هستیم و بعد از چندین بار مذاکره و بدعهدی آمریکا، باید در رفتار دیپلماتیک جمهوری اسلامی با دنیا اصلاحاتی انجام شود.»
رضایی ادامه داد: «ایران امروز، ایران قبل از جنگ نیست؛ این قضیه درباره آمریکای پرمدعا هم صدق میکند و تصویر آمریکای صلحخواه و بزککرده، در ذهن جوانان عوض شده است.»
او افزود: «هم در اداره جنگ هم در دیپلماسی و هم در مسائل سیاسی-اجتماعی تحول خواهیم داشت و توانهای جدیدی به صحنه خواهند آمد.»رضایی همچنین گفت: «همه تجارب یکسال گذشته را حتما در نبرد آینده به کار خواهیم گرفت و حتما جنگ آینده متفاوت از جنگ سوم خواهد شد.»
تلاش برای احیای دیپلماسی
در همین حال تلاشها برای احیای مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا ادامه دارد. بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، شنبه با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، درباره تلاشها برای کاهش تنش و بازگشت به مسیر دیپلماتیک گفتوگو کرد.
به گفته وزارت امور خارجه مصر، گفتوگوها همچنین شامل مذاکرات عمان و ایران درباره تردد در تنگه هرمز و تلاش برای احیای تفاهمنامه ایران و آمریکا بود که در ماه ژوئن امضا شد اما بعدا فروپاشید.
محمدباقر قالیباف نیز گفت تهران «پیامهای زیادی» از کشورهای همسایه درباره ترتیبات امنیتی جدید و همکاریهای اقتصادی دریافت کرده است.
او خواستار ایجاد آنچه «نظم منطقهای واقعی و مستقل» بدون حضور آمریکا توصیف کرد، شد.
ترامپ اما روز جمعه گفت هیچ پیشرفتی در مذاکرات حاصل نشده است. او به خبرنگاران گفت: «آنها خیلی مایلند توافق کنند، اما به نظر من هنوز آماده انجام توافق درست نیستند.»
