ونس: با عراقچی و پزشکیان گفتگو می‌کنیم؛ ایران برای پایان جنگ باید ظرفیت غنی‌سازی را کاهش دهد
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا گفت که آمریکا در حال مذاکره با پزشکیان و عراقچی است، اما نمی‌داند این دو در ساختار قدرت ایران تا چه حد اختیار دارند. او همچنین گفت که اگر ایران می‌خواهد تعهد خود به عدم تولید سلاح هسته‌ای را نشان دهد، باید اقدام معناداری در زمینه ظرفیت غنی‌سازی انجام دهد.
جی‌دی ونس در خلال سفر روز دوشنبه به آلاسکا در گفتگو با رویترز تاکید کرد که هدف اصلی آمریکا از جنگ با ایران، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است. او با اشاره به حملات ژوئن ۲۰۲۵ آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران گفت: «تاسیسات هسته‌ای و تاسیسات غنی‌سازی آنها نابود شده‌اند و ما اطمینان حاصل خواهیم کرد که نتوانند این تاسیسات و ظرفیت هسته‌ای خود را بازسازی کنند.»
او افزود: «هدف اصلی همین است و هر اتفاق دیگری، از مرعوب کردن کشتیرانی توسط آنها تا پاسخ ما به آن، در واقع موضوعی فرعی در چارچوب هدف بسیار بزرگ‌تر جلوگیری از دستیابی آنها به سلاح هسته‌ای است.»
مذاکره آمریکا با عراقچی و پزشکیان
آقای ونس در پاسخ به این پرسش که آمریکا در حال حاضر با چه کسانی در رهبری ایران مذاکره می‌کند، گفت: «ما با رهبران سیاسی مذاکره می‌کنیم. به‌طور مشخص، وزیر خارجه [ایران] این مذاکرات را هدایت کرده است، رئیس‌جمهوری کشور و عده‌ای که برای آنها کار می‌کنند هم مشارکت داشتند.»
او با اشاره به از هم پاشیدن تفاهم‌نامه ماه ژوئن ۲۰۲۶ در پی شلیک ایران به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز گفت: «متوجه شدیم که روشن نیست کشور آنها چگونه تصمیم می‌گیرد.»
آقای ونس افزود: «ارزیابی ما این است که بله، در این کشور افرادی هستند که می‌خواهند به توافق برسند و ما آماده‌ایم با آنها گفتگو کنیم. در عین حال، افرادی هم هستند که می‌کوشند توافق را به هم بزنند که به نظر من بسیار احمقانه است. اما در نهایت خودشان باید تصمیم بگیرند.»
اقدام معنادار در زمینه ظرفیت غنی‌سازی
جی‌دی ونس با تاکید بر اینکه هدف آمریکا از جنگ با ایران، جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای است، گفت که اگر ایران می‌خواهد نشان دهد که واقعا به‌دنبال این سلاح نیست، باید اقدامی معنادار در زمینه ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم انجام دهد.
او گفت: «اگر سلاح هسته‌ای نمی‌خواهید، پس چرا به سوخت غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد نیاز دارید؟ و اگر می‌خواهید تعهد خود را به عدم تولید سلاح هسته‌ای نشان دهید، سوخت با غنای بالا تولید نکنید. این یک شرط اولیه بسیار اساسی است.»
آقای ونس افزود: «من که دانشمند هسته‌ای نیستم، اما این را می‌دانم که برای تولید انرژی به اورانیوم با غنای ۶۰ درصد نیازی ندارید. این اورانیوم در آستانه غنای لازم برای تولید سلاح هسته‌ای است و به هیچ کار دیگری هم نمی‌آید.»
معاون رئیس‌جمهوری آمریکا گفت: «بنابراین، فکر می‌کنم اگر بخواهند تعهد خود را به عدم تولید سلاح هسته‌ای نشان دهند، باید اقدامی معنادار در زمینه ظرفیت غنی‌سازی خود انجام دهند. تا اینجا، تعهدی بلندمدت برای انجام این کار ندیده‌ایم.»
او همچنین تایید کرد که در مذاکرات با ایران نقش دارد و گفت: «ما از همان ابتدا آماده دستیابی به توافقی بوده‌ایم که در آن ایرانی‌ها متعهد شوند برنامه هسته‌ای خود را بازسازی نکنند و برای تحقق این تعهد، گام‌های واقعی بردارند. اما توافق به همراهی هر دو طرف نیاز دارد و قرار نیست در برابر حرف، عمل بدهیم.»
پرونده پایگاه «فرفورد»
آقای ونس در پاسخ به پرسشی درباره گزارش‌ها از اقدام احتمالی ایران برای حمله پهپادی به پایگاه «فرفورد»، گفت: «من درباره اطلاعات محرمانه صحبت نخواهم کرد. هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده است.»
او افزود: «کاملا آگاهیم که ایرانی‌ها تلاش می‌کنند به تاسیسات و تجهیزات آمریکا در سراسر جهان حمله کنند. ما هم در بخش نظامی و هم در بخش اطلاعاتی نیروهای فوق‌العاده توانمندی داریم. تا اینجا هیچ اتفاقی نیفتاده است.»
ونس در مصاحبه تازه خود تاکید کرد ایران برای برآورده کردن خواسته‌های آمریکا و پایان دادن به جنگ هفت‌ماهه دو کشور، باید ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای خود را به‌طور «معناداری» کاهش دهد. به گفته او، هر توافقی مستلزم کاهش عملی این ظرفیت است و اطمینان دادن درباره کاهش فعالیت‌های هسته‌ای در آینده کافی نیست.
او خطاب به جمهوری اسلامی گفت: «اگر سلاح هسته‌ای نمی‌خواهید، پس چرا به سوخت غنی‌شده با خلوص ۶۰ درصد نیاز دارید؟ و اگر می‌خواهید تعهد خود را به نساختن سلاح هسته‌ای نشان دهید، سوخت با غنای بالا تولید نکنید. این شرطی اولیه و بسیار اساسی است.»معاون رییس‌جمهوری آمریکا افزود اگر تهران بخواهد تعهد خود را به نساختن سلاح هسته‌ای نشان دهد، باید اقدامی معنادار برای کاهش ظرفیت غنی‌سازی انجام دهد.
ایران و آمریکا در هفته‌های اخیر پیشنهادهایی برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، از مسیرهای حیاتی انتقال انرژی در جهان، مبادله کرده‌اند. ترامپ تازه‌ترین پیشنهاد تهران را رد کرد و هشدار داد عملیات نظامی ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای تشدید شود.
ونس گفت آمریکا همچنان آماده دستیابی به توافق است، اما ایران باید در زمینه هسته‌ای امتیازهای عملی و مشخصی بدهد. او تاکید کرد: «قرار نیست ما عمل کنیم و در مقابل فقط حرف بشنویم.»
او همچنین گفت برای ارزیابی وضعیت میدان نبرد، شخصا با فرماندهان میدانی گفت‌وگو کرده است. ونس نگرانی‌ها درباره کمبود مهمات حیاتی را رد کرد و افزود نیروهای ایرانی، هرچند گاه می‌توانند کشتی‌های تجاری را در تنگه هرمز هدف قرار دهند، در مجموع قادر نیستند مانع صادرات انرژی از این آبراه شوند.
سایه هزینه‌های جنگ ایران بر کارزار انتخاباتی جمهوری‌خواهان
به نوشته رویترز، جنگ و هزینه ماهانه سه میلیارد دلاری آن به یکی از موضوعات اصلی کارزارهای انتخاباتی تبدیل شده است. افزایش قیمت انرژی، ترامپ و جمهوری‌خواهان را در ایالت‌های دارای رقابت نزدیک که نتیجه انتخاباتشان تعیین‌کننده کنترل کنگره است، در موضع دفاعی قرار داده است.
ونس تلاش کرده از شدت انتقادها به نحوه مدیریت جنگ از سوی ترامپ بکاهد و به رای‌دهندگان گفته است نباید اجازه دهند این مساله مانع حمایتشان از جمهوری‌خواهان در انتخابات آبان شود.
او در آلاسکا برای حمایت از دن سالیوان، سناتور جمهوری‌خواه، سخنرانی کرد که برای حفظ کرسی خود رقابتی تنگاتنگ با مری پلتولا، رقیب دموکراتش، دارد. ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ در این ایالت با اختلاف ۱۳ درصدی پیروز شد، اما افزایش هزینه‌های روزمره زندگی، نتیجه رقابت را نامطمئن کرده است.
ونس پیش از مصاحبه با رویترز، بخش عمده سخنرانی خود را به نگرانی‌ها درباره هزینه‌های زندگی، به‌ویژه انرژی، اختصاص داد. موقعیت جغرافیایی دورافتاده آلاسکا باعث گرانی کالاهای مصرفی شده و تولید انرژی نیز از صنایع اصلی این ایالت است.
هنگامی که سالیوان نزدیک بود ونس را به‌جای معاون رییس‌جمهوری، رییس‌جمهوری آمریکا معرفی کند، حاضران با صدای بلند به تشویق پرداختند. ونس یکی از گزینه‌های اصلی جمهوری‌خواهان برای جانشینی ترامپ در کاخ سفید به شمار می‌رود.
با این حال، او به رویترز گفت هنوز درباره نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۷ تصمیم نگرفته است: «من ذاتا آدمی هستم که کارها را به تعویق می‌اندازم. واقعا هنوز زیاد به این موضوع فکر نکرده‌ام.»
