انتخابات کنگره آمریکا؛ با پیروزی دموکراتها، ترامپ در جنگ ایران با محدودیت روبرو می‌شود؟
انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، روز سه‌شنبه سوم نوامبر، در شرایطی برگزار می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در دومین سال از دوره دوم ریاست‌جمهوری خود با مجموعه‌ای از چالش‌های اقتصادی، سیاسی و بین‌المللی روبروست. نظرسنجی‌ها از پیشتازی دموکراتها در سطح ملی حکایت دارند، وضعیتی که احتمال تغییر توازن قدرت در کنگره را افزایش داده است.
در آستانه روز برگزاری انتخابات کنگره آمریکا، در حالیکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده امریکا، با مجموعه‌ای از چالش‌ها روبروست، تحلیل‌ها نشان می‌دهد که در صورت تغییر توازن قدرت و تغییر موقعیت دو حزب در کنگره، توانایی دونالد ترامپ برای پیشبرد برنامه‌هایش در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری و چشم‌انداز سیاسی آمریکا تا انتخابات ۲۰۲۸ تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
وضعیت رقابت و نظرسنجی‌ها
نظرسنجی‌های منتشرشده در روزهای منتهی به انتخابات، از پیشتازی دموکراتها در رقابت برای کسب آرای عمومی کنگره حکایت دارند. بر اساس نظرسنجی مشترک شبکه‌های NPR و PBS و موسسه ماریست، دموکراتها با ۵۲ واحد درصد در برابر ۴۴ واحد درصد جمهوری‌خواهان، در برتری قرار دارند.
میانگین نظرسنجی‌های دیگر هم اختلافی ۱۲ واحد درصدی را به سود دموکراتها نشان می‌دهند. با این حال، این ارقام که بر اساس ترجیح رای‌دهندگان در سطح ملی محاسبه شده‌اند، بطور قاطع به معنای پیروزی دموکراتها در هر دو مجلس کنگره نیست؛ چرا که نتیجه نهایی به رقابت‌های جداگانه در حوزه‌های انتخاباتی و ایالات‌های مختلف این کشور بستگی دارد.
در عین حال، پیشتازی دموکراتها در انتخابات میان‌دوره‌ای، بر اساس نظرسنجی‌ها، به معنای کسب اکثریت کرسی‌‌ها نیست. در مجلس نمایندگان، رقابت در حوزه‌های انتخاباتی جداگانه و در سنا، رقابت در ایالت‌های مختلف تعیین‌کننده است.
ترکیب کنگره و آینده برنامه‌های ترامپ
دو مجلس نمایندگان و سنا، اختیارات یکسانی ندارند و از دست‌رفتن اکثریت در هرکدام از آن دو، پیامد متفاوتی برای رئیس‌جمهوریِ در قدرت در آمریکا دارند.
این دو مجلس از نظر اختیارات تفاوت‌هایی دارند: مجلس نمایندگان با ۴۳۵ کرسی، نقش مهمی در تصویب بودجه و تخصیص منابع مالی دارد و کمیته‌های آن می‌توانند عملکرد دولت و نهادهای اجرایی را بررسی کنند. برای کسب اکثریت، یک حزب باید دست‌کم ۲۱۸ کرسی را به دست آورد.
مجلس سنا، در کنار مشارکت در قانون‌گذاری، اختیار تایید یا رد بسیاری از انتصاب‌های رئیس‌جمهور، از جمله وزیران و قضات فدرال را دارد. همچنین در روند استیضاح، مجلس نمایندگان اتهام را مطرح می‌کند و سنا درباره محکومیت و برکناری تصمیم می‌گیرد. سنا، دارای ۱۰۰ کرسی است.
بنابراین، در صورتیکه دموکراتها کنترل مجلس نمایندگان را به‌دست آورند، می‌توانند با استفاده از اختیارات نظارتی و تحقیقاتی، فشار سیاسی بر دولت ترامپ را افزایش دهند و تصویب بودجه و طرح‌های مورد نظر کاخ سفید را دشوارتر کنند.
در مقابل، اگر اکثریت سنا نیز از دست جمهوری‌خواهان خارج شود، روند تایید انتصاب‌های کلیدی دولت و قضات فدرال هم می‌تواند با موانع جدی روبرو شود. به همین دلیل، نتیجه انتخابات فقط تعیین‌کننده ترکیب کنگره نیست، بلکه بر میزان آزادی عمل ترامپ در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری او اثر می‌گذارد.
جنگ ایران، عاملی تاثیرگذار بر معادلات انتخاباتی
در کنار مسائل اقتصادی و هزینه‌های زندگی، جنگ آمریکا با ایران نیز به یکی از موضوعات مهم و تاثیرگذار در ارزیابی دولت ترامپ و فضای انتخاباتی تبدیل شده است. ادامه این جنگ، افزایش هزینه‌های نظامی، نگرانی از تلفات نیروهای آمریکایی و پیامدهای اقتصادی آن، به‌ویژه افزایش قیمت سوخت، می‌تواند بر تصمیم رای‌دهندگان اثر بگذارد.
نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو (PEW) در اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که ۶۵ درصد آمریکا‌یی‌ها از نحوه مدیریت جنگ ایران توسط ترامپ ناراضی هستند. این نارضایتی می‌تواند برای نامزدهای جمهوری‌خواه، به‌ویژه در رقابت‌های نزدیک، به یک عامل منفی تبدیل شود.
تحلیل‌ها نشان می‌دهد که اگر دموکراتها، اکثریت مجلس نمایندگان یا سنا، یا هر دو را به‌دست‌آورند، دونالد ترامپ در ادامه جنگ ایران با فشار سیاسی و نظارتی بیشتری روبرو خواهد شد.
اما یک نکته مهم، قابل ذکر است که دموکراتها، با کسب اکثریت کنگره، نمی‌توانند به سادگی فرماندهی جنگ را از رئیس‌جمهور بگیرند یا دستور توقف عملیات نظامی را صادر کنند. با این حال، ابزارهایی در اختیار دارند که می‌تواند ادامه جنگ را برای دولت دشوارتر کند. این فشارها می‌تواند از طریق «محدودکردن اختیارات جنگی»، «فشار بر بودجه جنگ» و «افزایش نظارت و تحقیقات» اعمال شود.
در عین حال، رئیس‌جمهور، همچنان فرمانده کل نیروهای مسلح است و در عمل، پایان دادن به جنگ به موازانه اختیارات قانونی، تصمیم‌های کنگره و واکنش دولت بستگی دارد، هر چند که حضور اکثریت دموکرات در کنگره می‌تواند آزادی عمل دونالد ترامپ در ادامه جنگ را کاهش دهد.
