زلنسکی: آمریکا پیشنهاد واگذاری دونباس به روسیه در ازای عضویت اوکراین در ناتو را داد
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اعلام کرد مذاکره‌کنندگان آمریکایی برای نخستین‌بار از او پرسیده‌اند که آیا اوکراین در ازای عضویت در ناتو حاضر است نیروهای باقی‌مانده خود را از منطقه دونباس خارج کند یا نه.
زلنسکی روز شنبه ۲۳ آبان به خبرنگاران گفت: «آمریکایی‌ها پرسیدند: آیا اوکراین در صورت پیوستن به ناتو، دونباس را ترک خواهد کرد؟»
او افزود که کشورش به شکل اصولی با واگذاری سرزمین‌های خود مخالف است، اما در صورتی که آمریکا و دیگر شرکای ناتو تضمین‌های امنیتی مشخصی ارائه کنند، حاضر است یک بسته جامع امنیتی را برای بررسی به مردم اوکراین عرضه کند.
دونباس منطقه‌ای در شرق اوکراین است که استان‌های دونتسک و لوهانسک را در بر می‌گیرد. روسیه از سال ۲۰۱۴ بخش‌های گسترده‌ای از این منطقه را اشغال کرده و پس از تهاجم تمام‌عیار به اوکراین در سال ۲۰۲۲، رسماً ادعای الحاق هر دو استان را مطرح کرده است.
زلنسکی درباره واکنش خود به این پیشنهاد گفت که مزایا و معایب چنین توافق احتمالی را برای مردم اوکراین توضیح خواهد داد. او افزود: «اما ما به جزئیات مشخصی نیاز داریم که هنوز در دسترس نیست و همه این موارد همچنان در حال بررسی است.»
رئیس‌جمهور اوکراین تأکید کرد که نمی‌تواند به‌تنهایی و به‌صورت یک‌جانبه درباره چنین موضوعی تصمیم بگیرد.
با این حال، زلنسکی تصریح کرد که اوکراین مناطق تحت اشغال روسیه را به‌عنوان بخشی از خاک روسیه به رسمیت نخواهد شناخت.
او درباره شرایط دقیق طرح این پیشنهاد توضیحی نداد، اما گفت که این ایده از سوی ایالات متحده مطرح شده است.
واشینگتن تاکنون به اظهارات رئیس‌جمهوری اوکراین واکنشی نشان نداده است.
مقام‌های آمریکایی پیش‌تر گفته بودند عضویت اوکراین در ناتو از دستور کار خارج شده است، اما این کشور می‌تواند تضمین‌های امنیتی مشابه تضمین‌های اعضای این ائتلاف دریافت کند.
روسیه به‌شدت با عضویت اوکراین در ناتو مخالفت کرده است. در عین حال، واگذاری کنترل تمام منطقه دونتسک به روسیه یکی از خواسته‌های اصلی مسکو برای پایان دادن به جنگ بوده است.
اظهارات زلنسکی پس از پایان مذاکرات سه‌جانبه نمایندگان آمریکا، روسیه و اوکراین در ابوظبی در روزهای ۱۹ و ۲۰ آبان مطرح شد.
پس از این مذاکرات، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستادگان دیپلماتیک دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به‌طور جداگانه با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و زلنسکی دیدار کردند.بر اساس سخنان زلنسکی که شنبه ۲۳ آبان منتشر شد، این نخستین بار است که در این مذاکرات، عضویت در ناتو به امتیازدهی ارضی گره می‌خورد.
او گفت: «آمریکایی‌ها این پرسش را مطرح کردند: اگر اوکراین به ناتو بپیوندد، چه؟ آیا اوکراین از دونباس عقب‌نشینی خواهد کرد؟»
رییس‌جمهوری اوکراین افزود: «به همین دلیل معتقدم موضوع ناتو دوباره در دستور کار قرار گرفته است. البته شما پیام‌های ولادیمیر پوتین را هم شنیده‌اید و این گفت‌وگو بسیار دشوار است.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شوند که پوتین مدت‌هاست عضویت اوکراین در ناتو را خط قرمز مسکو می‌داند و آن را یکی از دلایل آغاز کارزار نظامی علیه این کشور عنوان کرده است.
زلنسکی بار دیگر تاکید کرد کی‌یف آماده واگذاری سرزمین نیست، اما در صورت دریافت بسته‌ای جامع شامل تضمین‌های امنیتی، حق برخورداری از ارتشی قدرتمند با منابع مالی کافی و بودجه بازسازی، این موضوع را به همه‌پرسی سراسری خواهد گذاشت.
مذاکرات دو روزه اوکراین و روسیه با میانجی‌گری آمریکا، ۲۰ آبان در ابوظبی پایان یافت. این نخستین گفت‌وگوی مستقیم کی‌یف و مسکو پس از ۹ ماه بود.
ولادیمیر مدینسکی، رییس هیات مذاکره‌کننده روسیه، پس از این نشست، بررسی چارچوب امنیتی آینده اروپا را از محورهای اصلی مذاکرات برشمرد.زلنسکی همسو با مواضع رهبران اروپایی در نشست ۲۲ آبان دوبلین، درخواست مسکو را برای دستیابی به توافقی گسترده درباره ساختار امنیتی اروپا پیش از حل‌وفصل جزییات پایان جنگ اوکراین رد کرد.
او گفت: «نمی‌توانیم همه‌چیز را وارونه کنیم و ابتدا درباره تغییر چارچوب امنیتی جهان یا کل قاره صحبت کنیم و تازه بعد از آن به پایان دادن به این جنگ بپردازیم. اول باید این جنگ پایان یابد.»
روسیه از اسفند ۱۴۰۰ تهاجم گسترده علیه اوکراین را آغاز کرد. این جنگ به خونین‌ترین رویارویی نظامی اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.
رییس‌جمهوری اوکراین همچنین پیشنهاد پوتین برای برقراری آتش‌بس بشردوستانه محلی در کوستیانتینیفکا در منطقه دونتسک را نپذیرفت و آن را نشانه ناتوانی مسکو در تصرف این شهر با توسل به زور دانست.
او با اشاره به اینکه غیرنظامیان این شهر پیش‌تر فرصت خروج داشته‌اند، افزود: «پوتین فقط می‌خواهد ما کوستیانتینیفکا را ترک کنیم تا نیروهایش وارد شوند و به این ترتیب، تمام شهر را اشغال کنند.»
کوستیانتینیفکا در شرق اوکراین صحنه نبردهای شدید میان نیروهای دو طرف است.
زلنسکی گفت کی‌یف برای برقراری آتش‌بس بشردوستانه، فهرستی از هفت یا هشت شهر و روستای دیگر در خط مقدم را ارائه کرده که غیرنظامیان، از جمله کودکان، در آن‌ها گرفتارند، اما روسیه ترجیح می‌دهد این مناطق را هدف قرار دهد.
در سوی دیگر این مناقشه، مسکو هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان را رد می‌کند.رییس‌جمهوری اوکراین در ادامه اعلام کرد مذاکرات ابوظبی بدون پیشرفت عمده پایان یافت، هرچند دو طرف بر سر تبادل بیش از هزار اسیر به توافق رسیدند.
زلنسکی خبر داد گفت‌وگوها درباره شمار نهایی اسیران همچنان ادامه دارد.
پس از پایان مذاکرات ابوظبی، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه آمریکا، ۲۱ آبان در کرملین با پوتین دیدار کردند و سپس برای ملاقات با زلنسکی به دوبلین رفتند.
رییس‌جمهوری اوکراین گفت هیات آمریکایی وعده داده بود موضوع توقف حملات به تاسیسات انرژی را با پوتین در میان بگذارد، اما پس از دیدار مسکو نشانه‌ای از پیشرفت در این زمینه دیده نشد.
او هشدار داد: «شخص پوتین از برقراری آتش‌بس حمایت نمی‌کند.»
زلنسکی افزود فرستادگان آمریکا در دیدار با او در ایرلند، از موافقت همه طرف‌ها با حضور اروپا در دور بعدی مذاکرات صلح خبر دادند.
اروپا اکنون بزرگ‌ترین حامی مالی و نظامی اوکراین به شمار می‌رود. با این حال، نمایندگان اروپایی در ابوظبی تنها با مقام‌های آمریکایی و اوکراینی گفت‌وگو کردند و در مذاکرات با روسیه حضور نداشتند.
رهبران اتحادیه اروپا در نشست ایرلند توافق کردند نمایندگان پنج قدرت بزرگ نظامی این قاره شامل فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان و بریتانیا، در کنار مقام‌های اتحادیه اروپا، هیات اروپایی مذاکرات صلح اوکراین را تشکیل دهند.
