
وزرای خارجه فرانسه، آلمان، بریتانیا و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در اولین تماس با مقامات ایران پس از جنگ دوازده روزه، هشدار دادند که در صورت نبود پیشرفت در مذاکرات هستهای، «عزم جدی» دارند که تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را تا پایان تابستان بازگردانند. تهران در واکنش، با رد این تهدید، تأکید کرد که اروپا «هیچ مبنای اخلاقی و حقوقی» برای چنین اقدامی ندارد و اگر میخواهد نقشی در این پرونده ایفا کند، باید «مسئولانه رفتار کند و سیاست تهدید و فشار را کنار بگذارد».
به گزارش وزارت خارجه فرانسه، این پیام طی تماس ویدیویی مشترک شب گذشته میان وزرای خارجه سه کشور اروپایی و کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، منتقل شده است. در این تماس، طرفهای اروپایی تأکید کردند در صورت نبود «پیشرفت» در مسیر توافق هستهای با ایران در هفتههای آینده، آمادهاند تا پایان تابستان از مکانیسم موسوم به «اسنپبک» یا ماشه برای بازگرداندن تمامی تحریمهای بینالمللی علیه تهران استفاده کنند.
مقامهای اروپایی همچنین از ایران خواستهاند که «فوراً مسیر دیپلماسی را از سر بگیرد» تا دستیابی به یک توافق «محکم، قابل راستیآزمایی و پایدار» درباره برنامه هستهای ایران ممکن شود. برنامهای که وضعیت آن پس از حملات نظامی اسرائیل و ایالات متحده به ایران در ماه ژوئن، بیش از پیش مبهم شده است.
مکانیسم «اسنپبک» در چارچوب توافق هستهای سال ۲۰۱۵ (برجام) پیشبینی شده است. با وجود خروج آمریکا از آن در سال ۲۰۱۸، برجام همچنان برای سایر طرفها شامل ایران، سه کشور اروپایی، چین و روسیه به لحاظ حقوقی معتبر باقی مانده است. با نزدیک شدن به موعد انقضای برخی مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که توافق برجام را تایید کرد، اروپا خواهان پیشرفت دیپلماتیک پیش از پایان ماه اوت (نهم شهریور) است.
«فعالسازی اسنپبک فاقد مبنای حقوقی و اخلاقی است»
در همین حال، وزیر خارجه ایران روز جمعه در واکنش به تهدید اروپا به بازگشت تحریمهای سازمان ملل، تأکید کرد که این کشورها «هیچ مبنای اخلاقی و حقوقی» برای چنین اقدامی ندارند. عباس عراقچی در پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر اتحادیه اروپا و سه کشور اروپایی میخواهند نقشی ایفا کنند، باید مسئولانه رفتار کرده و سیاستهای فرسوده تهدید و فشار، از جمله اسنپبک را کنار بگذارند». او همچنین یادآور شد که این ایالات متحده بوده که در سال ۲۰۱۸ از توافق خارج شده و نه ایران. او افزود که در ژوئن امسال نیز این آمریکا بود که میز مذاکره را ترک کرد و «گزینه نظامی را برگزید و نه ایران.»
ایران هفته گذشته هشدار داد که فعالسازی تحریمها به معنای «پایان نقش اروپا در پرونده هستهای ایران» خواهد بود. آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید ایران تنها کشور غیر دارنده سلاح هستهای است که اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنیسازی کرده، سطحی که بسیار بالاتر از سقف ۳.۶۷ درصدی تعیینشده در برجام است. آژانس تأکید دارد که چنین سطحی از غنیسازی «هیچ توجیه غیرنظامی» ندارد و به سطح نظامی ۹۰ درصدی مورد نیاز برای ساخت بمب بسیار نزدیک است.
درحالی که در هرگونه مذاکره احتمالی پیش رو، موضوع غنیسازی در ایران محور گفتگوها خواهد بود، عراقچی هفته گذشته با تاکید بر «حق غنیسازی» برای ایران، گفت: «ما هیچ توافقی را که در آن حق غنیسازی به رسمیت شناخته نشده باشد، نخواهیم پذیرفت».
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت