
برخی رسانههای ترکیه خبر دادند که در پی ممانعت مقامهای سوریه از عبور هواپیمای حامل علی لاریجانی از آسمان سوریه به مقصد بیروت، این هواپیما مجبور شد مسیر خود را تغیییر دهد و از آسمان ترکیه بگذرد.
روزنامهٔ «ترکیه تودی» نوشته است که در پی سرنگونی نظام بشار اسد در سوریه در آذرماه گذشته، حاکمان جدید دمشق، عبور هواپیماهای ایرانی از حریم هوایی سوریه را منع کردهاند.
این گزارش میافزاید: «تغییر مسیر اجباری هواپیمای علی لاریجانی نشان از میزان تغییر سیاستهای سوریه تحت حاکمیت احمد الشرع رئیسجمهور موقت این کشور دارد.»
علی لاریجانی، دبیر تازهمنصوبشدهٔ شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران که قرار بود عصر سهشنبه ۲۱ مرداد برای دیدار از لبنان وارد بیروت شود، با تأخیری که تهران هنوز در مورد آن توضیحی ارائه نداده است، بامداد چهارشنبه ۲۲ مرداد با پروازی از بغداد به بیروت رسید.
در گزارشی دیگر، پس از آنکه علی لاریجانی در نشست خبری خود در بیروت گفت دلیل ملاقات نکردن او با وزیر امور خارجه لبنان «زمان محدود» برنامههای سفرش بوده است، یوسف رجی، از عدم تمایلش برای ملاقات با آقای لاریجانی خبر داد.
وزیر خارجه لبنان در پاسخ به سؤال خبرنگار شبکه تلویزیونی امتیوی لبنان گفت: «حتی اگر وقت داشتم، با او دیدار نمیکردم.»
یوسف رَجّی، وزیر خارجه لبنان، شامگاه شنبه ۱۸ مرداد نیز در واکنش به اظهارات علیاکبر ولایتی، مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی، در مورد طرح خلعسلاح حزبالله لبنان، از تهران خواسته بود «به جای دخالت در امور بیروت، بر مسائل داخلی خود تمرکز کند».
سفر لاریجانی به لبنان را نبیه بری، رئیس پارلمان و رهبر گروه امل که همپیمان حزبالله محسوب میشود، هماهنگ کرده بود.
در این سفر، او با رئیسجمهور و نخستوزیر لبنان دیدار کرد و هر دو به فرستادهٔ جمهوری اسلامی گفتند که دخالت تهران در امور داخلی بیروت را بهخصوص در موضوع طرح خلعسلاح حزبالله برنمیتابند.
وزیر خارجه لبنان: اگر هم وقت داشتم، حاضر به دیدارش نبودم
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در جریان سفر به لبنان در روز چهارشنبه، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» واکنشهای گستردهای در فضای سیاسی و اجتماعی لبنان برانگیخت. این پیام، که با لحنی محاوره و به لهجه لبنانی نوشته شده بود، با انتقادات فراوانی در میان کاربران لبنانی روبهرو شد و برخی آن را حاوی لحنی طعنهآمیز دانستند.
لاریجانی در این پیام نوشت: «دخالت در امور لبنان؟! من مسئول امنیت ملی ایرانم و به صراحت میگم: ایران هیچ قصدی برای دخالت در امور هیچ کشوری نداره، از جمله لبنان… اونی که تو کار لبنان دخالت میکنه کسیه که از هزاران کیلومتر دورتر براتون برنامه و جدول زمانبندی میفرسته. ما هیچ برنامهای بهتون ندادیم!»
این اظهارات که اشارهای به سند ایالات متحده و توماس باراک، فرستاده ویژه آمریکا بود، از سوی برخی بهعنوان طعنه به «استقلال و حاکمیت لبنانی» تلقی شد.
یوسف رجی، وزیر خارجه لبنان، درباره دیدار با لاریجانی گفت: «حتی اگر وقت هم داشتم، او را نمیپذیرفتم.» این واکنش در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای داشت و نام وزیر خارجه در صدر ترندهای لبنان قرار گرفت.
ریشارد قیومجیان، وزیر پیشین امور اجتماعی لبنان، لاریجانی را «میهمانی ناخوانده» خواند. مارک ضو، نماینده پارلمان، نیز گفت «بهترین کاری که لاریجانی میتواند بکند، این است که تسلیحات ایرانی را با خود (به کشورش) ببرد.»
علی حماده، چهره فعال رسانهها و تحلیلگر سیاسی، این سفر را «ناکام» توصیف کرد و گفت لاریجانی با مواضعی جدی از سوی رئیسجمهور و نخستوزیر لبنان مواجه شده است.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، پس از دیدار با لاریجانی، اعلام کرده بود «برخی از اظهارات اخیر مسئولان ایرانی، از نظر شکل و محتوا، غیرقابل پذیرش است.»
دولت لبنان هفته گذشته تصویب کرد سلاح باید بهطور کامل در اختیار دولت باشد، و ارتش را موظف کرد تا پایان ماه جاری برنامهای در این خصوص ارائه کند. هدفی که طبق جدول زمانی مصوب، باید تا پایان سال جاری عملیاتی شود.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، بعد از ظهر چهارشنبه 22 مرداد در دیدار با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در کاخ «السرایا» در بیروت تاکید کرد که تصمیمات دولت لبنان ربطی به دیگر کشورها ندارد.
سلام در این دیدار با اشاره به اظهارات اخیر برخی مقامات ایران، بهویژه عباس عراقچی، وزیر خارجه این کشور، علیاکبر ولایتی مشاور رهبر و سرتیپ مسجدی از مسئولان سپاه قدس، گفت دولت لبنان این مواضع را دخالت در امور داخلی این کشور میداند.
او افزود: «این مواضع که شامل انتقاد مستقیم از تصمیمات اتخاذشده توسط نهادهای قانونی لبنان از جمله آنهایی که همراه با تهدیدهای صریح بودهاند، آشکارا از هنجارهای دیپلماتیک خارج شده و اصل احترام متقابل به حاکمیت را نقض میکند.»
نواف سلام همچنین گفت: «نه من و نه هیچ مقام لبنانی به خودمان اجازه دخالت در امور داخلی ایران، مانند حمایت از یک طرف در مقابل طرف دیگر یا مخالفت با تصمیمات حاکمیتی ایران را نمیدهیم. بر این اساس، لبنان به هیچ شکلی دخالت در امور داخلی خود را نمیپذیرد و مشتاقانه منتظر تعهد صریح و روشن طرف ایرانی به این قوانین است.»
نخستوزیر لبنان در ادامه گفتگو افزود: «تصمیمات دولت لبنان در هیچ کشور دیگری قابل بحث نیست. مرکز تصمیمگیری لبنان شورای وزیران است و تصمیمات این کشور فقط توسط لبنانیها گرفته میشود که قیمومیت یا دیکته از کسی را نمیپذیرند.»
سلام یادآوری کرد که «مسئله انحصار سلاح به نهادهای قانونی، تصمیمی است که لبنانیها از زمان تصویب توافقنامه طائف در سال 1989 اتخاذ کردهاند و در بیانیه وزارتی دولت فعلی و همچنین سخنرانی رئیس جمهوری این کشور هنگام سوگند خود در پارلمان بر تعهد به آن دوباره تاکید شد.»
او افزود: «لبنان که اولین کشوری بود که از آرمان فلسطین دفاع کرد و بیشترین هزینه را در نزاع با اسرائیل پرداخت کرد، نیازی به درس گرفتن از کسی ندارد. دولت لبنان همچنان از تمام ابزارهای سیاسی، دیپلماتیک و قانونی موجود برای وادار کردن اسرائیل به عقبنشینی فوری از سرزمینهای اشغالی لبنان و توقف حملات خود استفاده میکند.»
نخستوزیر لبنان، همچنین تاکید کرد که «هرگونه رابطهای با لبنان باید تنها از طریق نهادهای قانون اساسی آن و نه از طریق هیچ حزب سیاسی یا کانال موازی انجام شود.» او افزود: «هرگونه کمک خارجی، به شرطی که از طریق کانالهای رسمی انجام شود، مورد استقبال است.»
در پایان این دیدار، نواف سلام بر تعهد لبنان به حفظ روابط تاریخی خود با ایران و همه کشورهای دوست بر اساس احترام متقابل تاکید و یادآوری کرد که وحدت لبنانیها، حاکمیت کشورشان و تصمیمات دولتشان خطوط قرمز غیرقابل تغییر هستند.
از سوی دیگر، نخستوزیر لبنان در یک کنفرانس مطبوعاتی پس از این دیدار گفت: «لبنان کشور کوچکی است که مدتهاست از دخالت دیگران رنج میبرد و این صفحهای است که زمان تغییر آن فرا رسیده است.» تو افزود: «لبنان نمیپذیرد که به عنوان بستری برای تسویه حساب یا عرصهای برای پیامهای منطقهای مورد استفاده قرار گیرد. تصمیمات حاکمیتی ما، از جمله هرگونه برنامه یا جدول زمانی، از منافع ملی ما ناشی میشود.»
پیشتر، جوزف عون، رئیس جمهوری لبنان، به لاریجانی گفته بود که لبنان هرگونه دخالت در امور داخلی خود را از هر طرفی رد میکند. او در بیانیهای افزود: «ما هرگونه دخالت در امور داخلی خود را از هر طرفی رد میکنیم و میخواهیم لبنان برای همه لبنانیها بدون تبعیض، امن و پایدار بماند.»
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت