آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی هشدار داد که مذاکرات این نهاد با ایران نمیتواند ماهها ادامه پیدا کند. او روز چهارشنبه ۳ سپتامبر تأکید کرد که توافق باید “هرچه زودتر، حتی در همین هفته”، حاصل شود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز چهارشنبه ۳ سپتامبر (۱۲ شهریور) در گفتوگو با خبرگزاری رویترز هشدار داد که مذاکرات این نهاد با جمهوری اسلامی درباره نحوه ازسرگیری بازرسیها در سایتهایی که هدف بمباران ایالات متحده و اسرائیل قرار گرفتهاند، “نمیتواند ماهها ادامه پیدا کند.”
او در عین حال تأکید کرد که “توافق باید هرچه زودتر، حتی در همین هفته، حاصل شود.” گروسی تأیید کرد که این نهاد از زمان نخستین حمله اسرائیل به تأسیسات غنیسازی ایران در ۱۳ ژوئن هیچ اطلاعاتی از سوی تهران درباره وضعیت یا محل ذخایر اورانیوم با غنای بالا دریافت نکرده است.
طبق قانونی که تهران بهتازگی تصویب کرده است، همکاری با آژانس تعلیق شده و هرگونه بازرسی آتی نیز باید با مجوز شورای عالی امنیت ملی ایران انجام گیرد. در حال حاضر تهران و آژانس در حال گفتوگو هستند تا راهکاری برای ادامه بازرسیها بیابند.
گروسی گفت: «این موضوع چیزی نیست که بتواند ماهها ادامه یابد. من واقعاً امیدوارم که بتوانیم این روند را بهزودی نهایی کنیم. ما در تلاش هستیم ظرف چند روز آینده در وین نشست دیگری داشته باشیم تا موضوع را جمعبندی و بازرسیها را آغاز کنیم. بسیار خوب خواهد بود اگر بتوانیم تا پیش از هفته آینده به توافق برسیم.»
از نظر فنی، بازرسیها در ایران دوباره آغاز شدهاند، زیرا بازرسان آژانس اخیراً مأموریتی در نیروگاه بوشهر، تنها نیروگاه فعال هستهای ایران، انجام دادهاند. با این حال، این نیروگاه در برنامه بحثبرانگیز اتمی ایران از نظر غرب اهمیت چندانی ندارد و معمولاً در گزارشهای فصلی آژانس درباره ایران نیز ذکر نمیشود.
“مواد هستهای همچنان وجود دارد”
اگرچه سه سایت غنیسازی ایران در جریان حملات آمریکا و اسرائیل بهشدت آسیب دیدند یا نابود شدند، هنوز مشخص نیست ذخایر اورانیوم با غنای بالا چه وضعیتی دارند. این مواد تا سطح ۶۰ درصد غنی شده بودند، فاصلهای اندک تا حدود ۹۰ درصد که برای تولید سلاح هستهای لازم است.
بهگفته آژانس، پیش از حملات، ایران بهاندازه کافی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد ذخیره کرده بود که در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت شش سلاح هستهای کفایت میکرد.
گروسی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت این ذخایر گفت: «فکر میکنم یک برداشت کلی مبنی بر این وجود دارد که اصولا این مواد هنوز وجود دارند، اما البته لازم است وجود آنها تأیید شود. بخشی از آن نیز ممکن است از بین رفته باشد.» او افزود: «ما نشانهای نداریم که دلالت کند مواد به میزان زیادی جابهجا شدهاند.»
بر اساس اخبار منتشر شده، جمهوری اسلامی هنوز گزارشی از وضعیت این ذخایر به آژانس ارائه نکرده است، اما در صورت دستیابی به توافق، متعهد خواهد بود گزارشی رسمی در این زمینه به آژانس ارسال کند.
گروسی همچنین گفت مشخص نیست سیستم جدیدی که طبق قانون جمهوری اسلامی برای تأیید شورای عالی امنیت ملی در بازرسیها لازم است، چگونه کار خواهد کرد. او افزود تهران بر اهمیت محرمانه ماندن محل نگهداری اورانیوم غنیشده تأکید کرده است، در حالیکه تعهدات جمهوری اسلامی در برابر آژانس تغییری نکرده است.
گروسی تصریح کرد: «ما به طرف ایرانی یادآوری کردهایم که قوانین داخلی برای ایران تعهد ایجاد میکند، نه برای آژانس.»
او همچنین اعلام کرد که حملات آمریکا و اسرائیل توانایی ایران برای ساخت سانتریفیوژهای غنیسازی اورانیوم بیشتر را از بین نبرده است.
گزارش جدید آژانس انرژی اتمی درباره ایران
از سوی دیگر گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی که روز چهارشنبه در اختیار کشورهای عضو قرار گرفت و خبرگزاریهای بینالمللی بخشهایی از آن را بازتاب دادهاند، نشان میدهد ایران و آژانس هنوز برای ازسرگیری بازرسی از سایتهایی که در جریان جنگ ۱۲ روزه هدف بمباران آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند، به توافق نرسیدهاند.
به نوشته اسوشیتدپرس، رافائل گروسی در این گزارش تصریح کرده است که «باید بدون تأخیر، سازوکارهای فنی لازم برای ازسرگیری کامل بازرسیهای آژانس نهایی شود.»
بر اساس این گزارش محرمانه، ایران پیش از حمله نظامی اسرائیل، ذخایر اورانیوم غنیشده خود در سطح نزدیک به درجه تسلیحاتی را افزایش داده بود.
آژانس اعلام کرده که تا روز ۱۳ ژوئن (۲۳ خرداد)، ایران ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار داشت، که این رقم نسبت به گزارش قبلی آژانس در ماه مه، ۳۲.۳ کیلوگرم افزایش داشته است.
در این گزارش آمده است این رقم «بر اساس اطلاعات ارائهشده از سوی ایران، فعالیتهای راستیآزمایی آژانس بین ۱۷ مه ۲۰۲۵ تا ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ (یعنی روز پیش از آغاز حملات نظامی) و همچنین برآوردهای مبتنی بر عملکرد گذشته تأسیسات مربوطه» محاسبه شده است.
این سطح از غنیسازی تنها یک گام فنی کوتاه تا رسیدن به سطح ۹۰ درصدی مورد نیاز برای تولید سلاح هستهای فاصله دارد.
این گزارش محرمانه همچنین اعلام کرده که تا تاریخ ۱۳ ژوئن، کل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به ۹۸۷۴.۹ کیلوگرم رسیده که نسبت به گزارش قبلی در ماه مه، ۶۲۷.۳ کیلوگرم افزایش داشته است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد از تاریخ ۱۳ ژوئن تاکنون «نتوانسته فعالیتهای میدانی لازم برای جمعآوری و راستیآزمایی اطلاعات ارائهشده از سوی ایران را که برای برآورد تغییرات در ذخایر قبلاً گزارششده به کار میروند، انجام دهد.دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، چندین بار تصریح کرده که حملات هوایی بامداد اول تیر به سه سایت فردو، نطنز و اصفهان برنامهٔ هستهای ایران را «به طور کامل و مطلق نابود کرده است». ارزیابی برخی نهادهای اطلاعاتی درون آمریکا این برداشت را رد کرده است.
ارزیابی سازمان اطلاعات دفاعی پنتاگون که در تیرماه به رسانهها درز کرد، نشان میداد که حملات گستردهٔ آمریکا به این سه سایت تنها «چند ماه» برنامۀ هستهای جمهوری اسلامی را عقب انداخته و با اظهارات ترامپ مبنی بر «نابودی کامل» این تأسیسات در تضاد است.
روز اول شهریور رسانهها خبر دادند که پنتاگون ژنرال جفری کروز، رئیس این سازمان، را همراه با نانسی لاکور، معاون دریابان و رئیس ذخیره نیروی دریایی، و دریابان میلتون سندز، فرمانده نیروهای ویژه دریایی، از سمتهای خود کنار گذاشته است.
دولت آقای ترامپ از زمان روی کار آمدن بر موضع خود دربارهٔ توقف کامل غنیسازی توسط ایران تأکید کرده است. در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی غنیسازی اورانیوم را حق ایران میدانند.
این در حالی است که بریتانیا، فرانسه و آلمان روز ششم شهریور روند ۳۰ روزهای را برای اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل علیه ایران موسوم به «سازوکار ماشه» یا «اسنپبک»، بهدلیل برنامهٔ هستهای تهران، آغاز کردند.»
