خانه / اخبار مهم روز / کاوه مدنی برنده معتبرترین جایزه جهانی آب شد

کاوه مدنی برنده معتبرترین جایزه جهانی آب شد

کاوه مدنی، رییس موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد، در مراسمی در یونسکو در پاریس به‌عنوان برنده جایزه آب استکهلم ۲۰۲۶، که معتبرترین جایزه در حوزه آب به شمار می‌رود و به جایزه «نوبل آب» معروف است، معرفی شد.

خبر اهدای این جایزه چهارشنبه ۲۷ اسفند و پیش از روز جهانی آب اعلام شد و قرار است که در ماه اوت، در جریان هفته جهانی آب در استکهلم، از سوی کارل گوستاو شانزدهم، پادشاه سوئد، به کاوه مدنی اهدا شود.

مدنی ۴۴ ساله، جوان‌ترین دریافت‌کننده در تاریخ ۳۵ ساله این جایزه و نخستین مقام سازمان ملل است که آن را دریافت کرده است.

کمیته جایزه آب استکهلم اعلام کرد که مدنی به‌دلیل «ترکیب منحصربه‌فردی از پژوهش‌های پیشگامانه در مدیریت منابع آب با سیاست‌گذاری، دیپلماسی و ارتباطات جهانی، آن هم اغلب در شرایط ریسک شخصی و پیچیدگی‌های سیاسی» این جایزه را دریافت کرده است.

کارنامه حرفه‌ای او نه‌تنها با دستاوردهای علمی، بلکه با جنجال‌های سیاسی در کشورش ایران نیز همراه بوده است.

مدنی پس از بازگشت به ایران در سال ۲۰۱۷، در سمت معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست، تلاش کرد اصلاحاتی در حکمرانی آب و شفافیت در این زمینه ایجاد کند. این اقدامات با واکنش شدید گروه‌های تندرو مواجه شد و رسانه‌های نزدیک به حکومت او را به جاسوسی متهم کردند و لقب‌هایی چون «تروریست آب» و «بیوتروریست» به او دادند.

او چندین بار بازداشت و بازجویی شد و در نهایت در سال ۲۰۱۸ مجبور به ترک کشور و زندگی تبعید شد. کاوه مدنی پس از خروج از ایران به‌عنوان استاد در دانشگاه ییل فعالیت کرد و سپس به سازمان ملل پیوست و رییس موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد شد.

مدنی به‌خاطر معرفی مفهوم «ورشکستگی آبی» شناخته می‌شود؛ وضعیتی که در آن کمبود آب دیگر یک بحران موقت نیست، بلکه نشانه‌ای از شکست ساختاری بلندمدت است.

کاوه مدنی در یک گزارش اخیر سازمان ملل استدلال کرده که جهان در ژانویه ۲۰۲۶ وارد دوره‌ای از «ورشکستگی جهانی آب» شده است، به‌طوری که بسیاری از حوضه‌های آبریز و سفره‌های زیرزمینی دیگر قادر به بازگشت به سطح تاریخی خود نیستند. این چارچوب مفهومی باعث تغییر در سیاست‌گذاری‌ها شده و تمرکز را از مدیریت بحران کوتاه‌مدت به سازگاری بلندمدت معطوف کرده است.

پژوهش‌های او همچنین با به‌کارگیری نظریه بازی‌ها و تحلیل تصمیم‌گیری در مدیریت منابع آب، فرضیات سنتی درباره همکاری را به چالش کشیده و راهکارهای جدیدی برای حل منازعات و مدیریت منابع مشترک ارائه داده است.

مدنی در سال ۱۳۶۰ در تهران متولد شد. او ابتدا در رشته مهندسی عمران در دانشگاه تبریز تحصیل کرد و سپس تحصیلات خود را در سوئد و ایالات متحده ادامه داد. او بعدها در دانشگاه‌های آمریکا و بریتانیا، از جمله امپریال کالج لندن، به تدریس پرداخت.

مدنی فراتر از فعالیت‌های دانشگاهی، در دیپلماسی محیط‌زیست جهانی نیز نقش داشته و از جمله به‌عنوان معاون دفتر مجمع محیط‌زیست سازمان ملل فعالیت کرده است. او همچنین خواستار توجه بیشتر به مسائل آب در مذاکرات بین‌المللی اقلیمی بوده است.

مدنی همچنین به‌عنوان یک چهره عمومی شناخته می‌شود و از طریق شبکه‌های اجتماعی، کارزارهای دیجیتال و روایت‌گری تلاش کرده علم آب را برای مخاطبان گسترده‌تری قابل فهم کند.

او با داشتن دنبال‌کنندگان زیاد در فضای آنلاین، سعی کرده مشارکت عمومی و پاسخ‌گویی در مدیریت منابع آب را، به‌ویژه در میان نسل جوان، تقویت کند.