اقدام جمهوری اسلامی در «قطع اینترنت» باعث اخراج صدها نفر از کارکنان شرکتهای فناوری در ایران شده است
روزنامه «نیویورک تایمز» روز یکشنبه ۲۰ اردیبهشت در گزارشی نوشت که تشدید بحران اقتصادی در ایران، در پی عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل و همچنین محاصره دریایی تنگه هرمز، و قطعی اینترنت باعث اخراج گسترده کارکنان در بخشهای مختلف اقتصادی شده است.
این گزارش به نقل از منابع تجاری در ایران میگوید دهها شرکت بزرگ «فناوری» صدها نفر از کارکنان خود را اخراج کردهاند، و برخی رهبران کارگری هشدار دادهاند که میلیونها شغل ممکن است از دست برود.
بر اساس این گزارش، فشارهای اقتصادی ناشی از کاهش صادرات نفت، اختلال در تجارت، و حملات به زیرساختهای صنعتی، اقتصاد ایران را وارد مرحله عمیقتری از بحران کرده است.
نیویورک تایمز نوشت کاهش فعالیت شرکتها و تعطیلی کسبوکارها میتواند درآمدهای مالیاتی حکومت ایران را نیز بهشدت کاهش دهد. این روزنامه همچنین گزارش داده که قطع گسترده اینترنت در ایران روزانه دهها میلیون دلار به اقتصاد کشور خسارت وارد کرده است.
در گزارش آمده است که شرکت تجارت الکترونیک «دیجیکالا» حدود ۲۰۰ نفر از کارکنان خود را اخراج کرده، و شرکت «کاموا» نیز فعالیت خود را متوقف کرده است. بنیانگذار این شرکت گفته است: «پس از دو جنگ و چندین ماه قطع اینترنت دیگر نتوانستیم از بحران عبور کنیم.»
این گزارش که تایمز اسرائیل نیز آن را بازتاب داده است، میافزاید حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات نفت، گاز و مراکز صنعتی در ایران نیز به رکود تولید و کاهش فعالیت کارخانهها منجر شده است. برخی کارخانهها صدها کارگر را اخراج کردهاند، و بسیاری دیگر ساعات کاری را کاهش داده یا قراردادها را تمدید نکردهاند.
مخالفان جمهوری اسلامی و همچنین بسیاری از ناظران امور ایران، بخش عمده مشکلات اقتصادی ایران را وجود فساد گسترده در حاکمیت جمهوری اسلامی و منحرف کردن منابع مالی به سمت حمایت از گروههای تروریستی و نیابتی میدانند.
مقامها و دستگاههای حکومتی از ارائه گزارشهای دقیق درباره میزان خسارت مالی و اقتصادی قطع اینترنت امتناع میکنند با این حال ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، ششم بهمن ماه گذشته گفت که «خسارت روزانه قطع اینترنت به هسته اقتصاد دیجیتال حدود ۵۰۰ میلیارد تومان است». این خسارت متوجه اپراتورها و بخش فنی و زیرساخت شبکه است.
وزیر ارتباطات همچنین خسارت روزانه قطع اینترنت به اقتصاد کلان ایران را «حدود ۵ هزار میلیارد تومان» اعلام کرد و گفت این خسارت متوجه «لایههای دوم و سوم اقتصاد دیجیتال» است.
به استناد ارقام اعلامی وزیر ارتباطات، در عمل جمهوری اسلامی با «قطع اینترنت» در چهل و پنج روز گذشته، دستکم ۲۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته مرکزی اقتصاد دیجیتال ایران زیان وارد کرده است.
همچنین خسارت در «لایههای دوم و سوم اقتصاد دیجیتال» هم به استناد ارقام اعلامی وزیر ارتباطات به مراتب گستردهتر است و در همین مدت از ۲۲۵ هزار میلیارد تومان عبور کرده است.
«لایه دوم» اقتصاد دیجیتال شامل پلتفرمها و کسبوکارهای فناوری دیجیتال و «لایه سوم» شامل کسبوکارهای وابسته به قابلیتهای اینترنت و فناوری دیجیتال است.
به این ترتیب جمهوری اسلامی از نهم اسفند ماه تاکنون با «قطع اینترنت» بیش از ۲۴۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان به اقتصاد دیجیتال ایران زیان زده است.
این زیان با احتساب قیمت روزانه دلار، نزدیک به یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار است. یعنی تصمیم مقامهای حکومتی به ازای هر ساعت قطع اینترنت، نزدیک به یک میلیون و ۵۰۰ هزار دلار به اقتصاد دیجیتال ایران زیان وارد میکند.
گزارش رسانههای ایران هم این ارقام را تایید میکنند. از جمله روزنامه دنیای اقتصاد در شماره بیست و سوم فروردین حجم زیان وارده به «بنگاههای اکوسیستم دیجیتال» کشور بر اثر قطع اینترنت را بیش از «۲۰۰ هزار میلیارد تومان» اعلام کرد.
گروگان گرفتن کسبوکار و معیشت ۱۰ میلیون نفر
ارقام و آمارها هنگامی بیشتر ملموس میشوند که به نسبت آنها با جامعه اشاره شود. بنابر آمارهای رسمی تا زمستان گذشته حدود ۱۰ میلیون نفر بهصورت مستقیم و غیرمستقیم در حوزه اقتصاد دیجیتال در ایران فعالیت میکردند.
جمهوری اسلامی با «قطع اینترنت» به طور مستقیم زندگی و معیشت این ده میلیون نفر از جمله میلیونها نفر از فروشندگان خرد، رانندگان پلتفرمی، تولیدکنندگان محتوا، و شاغلان رسمی و غیر رسمی در پلتفرمها، شبکههای اجتماعی، شرکتهای خدمات آنلاین و استارتاپها را با بحران مواجه کرده است.
موج تعطیلی شرکتهای فعال در اقتصاد دیجیتال و اخراجهای گسترده ناشی از همین موضوع است، همانطور که بسیاری از مدیران فروشگاههای اینترنتی، برنامهنویسان، طراحان، تولیدکنندگان محتوا و کسبوکارهای آنلاین در ایران میگویند که قربانی قطع اینترنت شدهاند.
هزینههای انسانی: تخریب روان جمعی
در حال حاضر بخش عمدهای از جمعیت ایران را جمعیت زیر سی سال تشکیل میدهد و گوشی تلفن همراه و دسترسی به اینترنت و شبکههای اجتماعی بخشی از هویت و معیشت آنهاست.
قطع اینترنت در ایران پیامدهای بسیار گستردهای در زندگی جمعی، فردی و روانی مردم و به ویژه جمعیت جوان کشور دارد و به اضطراب، خشم، احساس درماندگی در میان این نوجوانان و جوانان دامن زده است.
یک پژوهشهای انجام شده در میان دانشجویان شهر اصفهان که در «مجله علوم پیراپزشکی و بهداشت نظامی» چاپ شده نشان میدهد که ۵۸ درصد دانشجویان در «سطح شدید» و ۳۲ درصد در حد متوسط «نوموفوبیا» یا «بیگوشیهراسی» دارند.
نکته مهمی که این پژوهش به آن تاکید کرده این است که «عدم توانایی در برقرار ارتباط» و «عدم دسترسی به اطلاعات» از دلایل اصلی «بیگوشیهراسی» در میان این دانشجویان بوده است.
هزینههای فردی: حذف دسترسی کم درآمدها
قطع اینترنت در حالی انجام شده است که در ایران همه شبکههای اجتماعی جهانی و همچنین هزاران سایت هم از سالها پیش فیلتر شدهاند و حتی در صورت وصل اینترنت هم مردم باید برای دسترسی به شبکههای اجتماعی چون اینستاگرام، ایکس، تلگرام و دیگر شبکهها وی پی ان و فیلترشکن خریداری کنند.
همین حالا در ایران قیمت خرید یک بسته ۱۰ گیگابایتی برای دور زدن فیلترینگ به ۵ میلیون تومان رسیده است. این مبلغ معادل نزدیک به یک سوم «حداقل دستمزد ماهانه نیروی کار در سال ۱۴۰۵» است و پرداخت چنین مبلغی برای میلیونها نفر از مردم امکان پذیر نیست.
به این ترتیب حتی در صورت وصل اینترنت نیز بخش عمدهای از مردم ایران در عمل امکان «خرید وی پی ان و فیلترشکن» و دسترسی به اینترنت آزاد و شبکههای اجتماعی را ندارند.
سرکوب مردم با حصر دیجیتال
هدف جمهوری اسلامی نه فقط قطع موقت اینترنت بلکه جایگزینی آن با یک «شبکه ملی اطلاعات» و سرکوب مردم با «حصر دیجیتال» است.
با اجرای کامل حصر دیجیتال، دسترسی مردم فقط به «شبکه ملی اطلاعات» محدود میشود، «اینترنت جهانی» فقط به مقامات و هواداران حکومت اختصاص مییابد، و «اینترنت طبقاتی» به شکل کنترل شده در اختیار تعدادی از شرکتها و موسسات گزینش شده قرار میگیرد.
جمهوری اسلامی اکنون رکورد جهانی بیشترین زمان «قطع اینترنت» را شکسته و با محروم کردن ۹۰ میلیون ایرانی از اینترنت، در حال «سانسور» صدای مردم و «سرکوب» مخالفان است.
ذخایر ارزی خارجی جمهوری اسلامی «نزدیک به صفر» است
مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد روز یکشنبه ۲۰ اردیبهشت در مصاحبه با فاکسنیوز گفت نمیتواند گزارشهای روز یکشنبه حمله پهپادی جمهوری اسلامی به یک کشتی تحت مالکیت نهاد آمریکایی را تائید یا رد کند.
آقای والتز با اشاره به اقدامات مخرب جمهوری اسلامی در تنگه هرمز و حملات موشکی و پهپادی رژیم ایران به سرزمین و کشتیهای «دوست و همسایه» اشاره کرد و گفت: «جهان نباید گروگانگیری اقتصادی رژیم ایران را تحمل کند.»
او افزود نیروهای جمهوری اسلامی «اخیراً حتی به یک کشتی متعلق به چین هم حمله کردهاند و این نشان میدهد ما با چه کسانی طرف هستیم.»
آقای والتز گفت آمریکا در سازمان ملل پیگیر آن است تا رژیم ایران نتواند اقتصاد کل دنیا را به دلیل اختلافی که بر سر برنامه اتمی آن وجود دارد، «خفه کند و همه را گروگان بگیرد.»
او به برخی درخواستهای مطرح شده در رسانههای جمهوری اسلامی برای در اختیار گرفتن «کابلهای زیردریایی منتقلکننده دادههای اطلاعات» هم اشاره و خاطرنشان کرد اجازه نباید داد که به خاطر اختلاف دو کشور، یکی از آن کشورها «آبهای بین المللی را تصاحب کند.»
سفیر آمریکا در سازمان ملل، در این گفتوگو در مورد عملیات «خشم اقتصادی» ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی نیز، گفت این عملیات، اقتصاد جمهوری اسلامی را ویران کرده است.
او با اشاره به موثر بودن عملیات «خشم اقتصادی» گفت ارزش پول جمهوری اسلامی در «سقوط آزاد» است و «ذخایر ارزی خارجی» رژیم نیز «نزدیک به صفر» است.
آقای والتز گفت تعدیل نیروی گسترده در بخش صنعتی و کارخانههای ایران رخ داده و همین فشارها باعث شده جهان با ما و سیاستهای ما همسو شود و حتی امارات متحده عربی و اسرائیل با هم همکاری کنند.»
آقای والتز با اشاره به قطعنامهای که آمریکا و متحدانش در خاورمیانه برای برقراری امنیت تنگه هرمز و علیه گرفتن عوارض از کشتیها از سوی جمهوری اسلامی و مینگذاریهای آن پیش میبرند، گفت بیش از ۷۰ کشور آن را امضا کردهاند.
آقای والتز با اشاره به اقدامات جمهوری اسلامی علیه همسایگانش گفت این امر باعث شده حتی امارات و اسرائیل در زمینه «گنبد آهنین» و سامانههای ضدهوایی همکاری کنند.
