اخبار مهم روزجهان

مجمع عمومی سازمان ملل ماموریت فولکر تورک را تمدید کرد

مجمع عمومی سازمان ملل متحد با اکثریتی قاطع، تمدید چهار ساله ماموریت فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر این سازمان، را تصویب کرد. این تصمیم با مخالفت روسیه و اسرائیل و تهدید آمریکا به بازنگری در تامین مالی و همکاری با سازمان ملل همراه شده است.

تورک که از منتقدان صریح جنگ روسیه در اوکراین و عملکرد اسرائیل در غزه است، همچنین خواستار تحقیق درباره مرگ افراد در بازداشتگاه‌های مهاجرتی آمریکا شده است.

خبرگزاری رویترز شنبه سوم مرداد نوشت که آمادگی او برای به چالش کشیدن قدرت‌های بزرگ، مخالفت شدید هر سه کشور را برانگیخته بود.

این رای‌گیری، رویارویی فزاینده دولت دونالد ترامپ با سازمان ملل را آشکارتر کرد.

واشینگتن بودجه شماری از نهادهای سازمان ملل را کاهش داده و از ده‌ها سازمان وابسته به آن خارج شده است.

گروه‌های حقوق بشری می‌گویند در شرایطی که حکومت‌های اقتدارگرا در جهان نفوذ بیشتری پیدا می‌کنند، جایگاه کمیسر عالی حقوق بشر بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

پیش از رای‌گیری اصلی، اکثریت اعضای مجمع عمومی ۱۹۳ عضوی، با پیشنهاد جایگزین روسیه مخالفت کردند. مسکو پیشنهاد داده بود ماموریت تورک فقط برای کمی بیش از دو ماه و تا پایان سال ۲۰۲۶ تمدید شود.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل که پیش‌تر همکاری نزدیکی با تورک داشته و دوره مسئولیتش در ماه دسامبر پایان می‌یابد، پیشنهاد کرده بود پس از پایان دوره فعلی تورک در ماه اکتبر، او برای یک دوره چهار ساله دیگر در سمت خود باقی بماند.پیشنهاد گوترش با ۱۴۴ رای موافق، ۱۰ رای مخالف و ۱۳ رای ممتنع به تصویب رسید.

سمت کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل که در سال ۱۹۹۳ ایجاد شد، نقشی اساسی در اعتراض به تضعیف آزادی‌ها و نقض حقوق بشر در سراسر جهان دارد.لوییس شاربونو، مدیر بخش سازمان ملل در دیده‌بان حقوق بشر، گفت: «حمله گسترده به حقوق بشر در سراسر جهان، به کمیسر عالی نیاز دارد که بدون هراس در برابر تلاش کشورهای قدرتمندی مانند چین، روسیه و آمریکا برای تضعیف و قطع بودجه نهادهای حقوق بشری سازمان ملل، مقاومت کند.»

تورک، حقوقدان اتریشی که چند دهه در بخش‌های مختلف سازمان ملل، از دفتر ژنو تا ماموریت‌های میدانی از جمله در کوزوو، فعالیت کرده است، نخستین کمیسر عالی حقوق بشر خواهد بود که دو دوره کامل چهار ساله در این سمت باقی می‌ماند.

آمریکا: سازمان ملل ناکارآمد است

ایالات متحده خواستار به تعویق افتادن رای‌گیری تا هفته آینده شده بود تا فرصت بیشتری برای مشورت فراهم شود و پیش از رای‌گیری نیز درباره تصویب پیشنهاد گوترش هشدار داده بود.

جف بارتوس، نماینده آمریکا در امور مدیریت و اصلاحات سازمان ملل، پیش از رای‌گیری به مجمع عمومی گفت: «رای به انتصاب دوباره فولکر تورک، ادعای سرسخت‌ترین منتقدان سازمان ملل را تایید می‌کند که این نهاد ناکارآمد است.»

او افزود: «تردید نداشته باشید؛ اگر این مجمع از نقض رویه‌ها، توافق‌های پشت پرده و سوءاستفاده از سمت‌های سازمان ملل چشم‌پوشی کند، پیامدهایی در پی خواهد داشت. ایالات متحده بلافاصله همکاری، مشارکت و تامین مالی خود را بازنگری خواهد کرد.»

اتحادیه اروپا، کشورهای آفریقایی و شمار زیادی از کشورهای آمریکای لاتین از تمدید چهار ساله ماموریت تورک حمایت کردند. چین نیز رای موافق داد.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پیش‌تر روند انتصاب دوباره تورک را «تخلف از روند قانونی» خوانده و گفته بود: «تعجیل در این رای‌گیری و جلوگیری از بحث و نظارت کافی کشورهای عضو، نمونه دیگری از فساد و ناکارآمدی ذاتی سازمان ملل است.»

پس از رای‌گیری، دیمیتری چوماکوف، معاون نماینده روسیه در سازمان ملل، تورک را به «جانبداری و طرح اتهام‌های بی‌اساس علیه روسیه» متهم کرد و گفت گوترش به جای ارائه موضوعی وحدت‌بخش، «عامل اختلاف دیگری» را وارد مجمع عمومی کرده است.

وزارت خارجه اسرائیل نیز در شبکه اجتماعی ایکس، پیشنهاد گوترش را برای ابقای تورک، «شکستی اخلاقی» توصیف کرد و مانند روسیه گفت تصمیم‌گیری درباره انتخاب کمیسر عالی حقوق بشر باید به دبیرکل آینده سازمان ملل واگذار می‌شد.