آرامش شکننده در منطقه در پی لغو حملات علیه ایران از سوی ترامپ
پس از لغو حملات علیه ایران از سوی دوتالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا امروز، یکشنبه فضایی از آرامش محتاطانه بر منطقه خاورمیانه حاکم شده است. این در حالی است که تنها چند ساعت پیش، سطح آمادهباش و تنش به بالاترین حد خود رسیده بود.
همزمان، سفارتخانههای آمریکا در بیتالمقدس و چند پایتخت دیگر خاورمیانه با صدور هشدارهایی از شهروندان آمریکایی خواستند از سفر به منطقه خودداری کنند و به کسانی که در خاورمیانه حضور دارند توصیه کردند خروج از منطقه را مدنظر قرار دهند یا برای آن آماده شوند.
در تازهترین تحولات، دونالد ترامپ، بامداد یکشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی «سوشیال تروث» اعلام کرد ایالات متحده برای مقابله با ایران با سطحی از توان نظامی آماده است که «از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون سابقه نداشته است». با این حال، او افزود که متحدان آمریکا در خاورمیانه به چارچوبهای اولیه توافقی برای پایان دادن به جنگ با ایران دست یافتهاند.
ترامپ همچنین گفت که در شرایط فعلی از صدور دستور برای انجام حملات جدید در جنگی که پنج ماه از آغاز آن میگذرد، خودداری خواهد کرد.
او افزود که توافق در حال شکلگیری شامل «بازگشایی فوری، کامل و همهجانبه تنگه هرمز و پایان دادن به تهدید هستهای ایران» خواهد بود.
ترامپ تصریح کرد: «بر اساس این درخواست، برای آینده جهان و همچنین برای اینکه ایران بتواند کشوری موفق و شکوفا باشد، با لغو حمله موافقت کردم، مشروط بر اینکه توافق بهسرعت نهایی شود.»
او همچنین اعلام کرد اسرائیل با پیوستن به آمریکا برای تلاش جهت تکمیل این توافق با ایران موافقت کرده است؛ توافقی که به گفته او میتواند به جنگ پایان دهد.
هشدار ایران
همزمان، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، شامگاه شنبه نسبت به هرگونه تشدید نظامی جدید در رویارویی با آمریکا هشدار داد و تأکید کرد که نیروهای مسلح ایران به هر اقدام تجاوزکارانه با قاطعیت پاسخ خواهند داد.
عراقچی در پیامی که در تلگرام منتشر شد، اعلام کرد که ایالات متحده، اسرائیل و هر یک از کشورهای عربی خلیج که در این اقدامات مشارکت داشته باشند، مسئولیت کامل هرگونه حمله جدید را بر عهده خواهند داشت.
پیش از این نیز تهران تهدید کرده بود که در واکنش به گزارشهای رسانههای آمریکایی درباره احتمال اجرای یک حمله گسترده جدید از سوی واشنگتن علیه اهدافی در داخل ایران، حملات تلافیجویانهای را علیه زیرساختهای حیاتی اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج انجام خواهد داد. این گزارشها حاکی از آن بود که تأسیسات انرژی ایران نیز ممکن است در فهرست اهداف احتمالی قرار داشته باشند.
از زمان آغاز جنگ در اواخر ماه فوریه، ایران در واکنش به حملات آمریکا، بارها مواضعی را در کشورهای خلیج هدف قرار داده است.
ترامپ نیز پیشتر پس از آنکه ارتش آمریکا حمله غافلگیرانه ایران به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن را خنثی کرد، وعده داده بود که اقدامات تلافیجویانه انجام خواهد داد.
ادامه عملیات نظامی آمریکا برای ترامپ و حزب جمهوریخواه با ریسکهای بالایی همراه است، زیرا این درگیری چند ماه مانده به انتخابات میاندورهای سرنوشتساز ماه نوامبر، آثار قابل توجهی بر اقتصاد جهانی بر جای گذاشته است.
روبیو: رویکرد حکومت ایران باید تغییر کند
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد که «رویکرد رژیم ایران باید تغییر کند» و گفت تهران تاکنون با رئیسجمهوری مانند دونالد ترامپ روبهرو نشده بود؛ رئیسجمهوری که به گفته او، سیاستی متفاوت مبتنی بر اعمال فشارهای نظامی و اقتصادی بیسابقه در پیش گرفته است.
روبیو در گفتوگو با «فاکس نیوز» اظهار داشت دولتهای پیشین آمریکا بر «تهدیدهای توخالی، توافقهایی که هرگز اجرا نشدند و پیامدهای محدود» تکیه داشتند؛ رویکردی که باعث شد ایران به نبود بازدارندگی واقعی عادت کند.
او با این بیان که دولت ترامپ این معادله را تغییر داد، تأکید کرد رئیسجمهوری آمریکا اجازه نداد ایران «چتر حمایتی نظامی متعارف» برای محافظت از برنامه هستهای خود ایجاد کند؛ اقدامی که به گفته او، به تضعیف توانمندیهای نظامی ایران و افزایش فشارها بر تهران برای بازگشت به میز مذاکرات منجر شده است.
روبیو تصریح کرد منظورش لزوماً تغییر رژیم در ایران نیست، اما تأکید کرد که «ماهیت رژیم باید تغییر کند».
اظهارات روبیو در شرایطی مطرح شده که تنشها میان واشینگتن و تهران رو به افزایش است. ترامپ نیز تأکید کرده که ایالات متحده تا زمانی که ایران «بهطور جدی» به مذاکرات بازنگردد، به اعمال فشار و هدف قرار دادن این کشور ادامه خواهد داد و فشارهای نظامی در نهایت تهران را به تغییر موضع وادار خواهد کرد.
در مقابل، ایران هشدار داده است هرگونه «ماجراجویی» تازه آمریکا یا اسرائیل با پاسخی «قاطع و متناسب» روبهرو خواهد شد. وزارت خارجه ایران واشینگتن را به ادامه محاصره دریایی، حملات و فشارهای اقتصادی متهم کرده و این اقدامات را نقض یادداشت پایان جنگ که ژوئن گذشته امضا شد، دانسته است.
چین و موازنه راهبردی
روبیو در بخش دیگری از این گفتوگو به روابط آمریکا و چین پرداخت و گفت حفظ روابط کاری با پکن مستلزم «ایجاد موازنهای دقیق» است.
روبیو هشدار داد هرگونه رویارویی مستقیم نظامی یا اقتصادی میان آمریکا و چین، برای هر دو کشور و همچنین اقتصاد جهانی «فاجعهبار» خواهد بود و بر ضرورت حفاظت از منافع آمریکا، بدون کشیده شدن به تنشی خارج از کنترل، تأکید ورزید.
