پیشرفت در مذاکرات تنگه هرمز؛ بلومبرگ: ایران اجازه عملیات مینروبی به اروپاییها را بررسی میکند
همزمان با انتشار گزارشها درباره پیشرفت در مذاکرات تنگه هرمز، بلومبرگ اعلام کرد ایران در حال بررسی موافقت با انجام عملیات مینروبی از سوی کشورهای اروپایی است. چنین عقبنشینی از جانب ایران میتواند بخشی از توافق مورد مذاکره برای عادیسازی کشتیرانی در تنگه هرمز و تسهیلکننده مذاکرات با آمریکا باشد.
ایران پیشتر بارها بهطور علنی اعلام کرده است که به کشورهای خارجی اجازه نمیدهد در عملیات مینروبی تنگه هرمز مشارکت داشته باشند. با این حال، به گفته دیپلماتهای آگاه، مقامات جمهوری اسلامی اخیرا در محافل خصوصی موضع خود را تعدیل کردهاند.
چنین اقدامی پس از بیش از پنج ماه درگیری، میتواند ضمن فراهم کردن تضمین مستقل و لازم برای شرکتهای کشتیرانی و بیمه در رابطه با امن بودن عبور از تنگه هرمز، تلاشهای دیپلماتیک گستردهتر را برای پایان دادن به جنگ تقویت کند.
به گفته منابع آگاه، هرگونه ماموریت مینروبی اروپایی منوط به ارائه تضمینهای امنیتی از جانب ایران برای شناورهای نظامی مشارکتکننده و پایدار ماندن آتشبس خواهد بود. به گفته این منابع، در حال حاضر هیچ تضمینی برای اجرایی شدن این طرح وجود ندارد و سپاه پاسداران نیز باید با آن موافقت کند.
به گفته یک منبع آگاه، میان رهبران ایران بر سر پذیرش این طرح همچنان اختلافنظر وجود دارد. برخی اعضای سپاه پاسداران اصرار دارند که هیچ کشور دیگری جز جمهوری اسلامی ایران نباید مسئول خنثی کردن مینهای دریایی باشد.
مساله چگونگی اداره تنگه هرمز پس از جنگ نیز همچنان یکی از موارد اصلی اختلاف خواهد بود. ایران خواستار کنترل این آبراه و دریافت عوارض بابت استفاده از آن است و آمریکا همچنان با چنین مطالبهای بهشدت مخالفت میکند.
مذاکرات در چه مرحلهای است؟
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا روز سهشنبه در گفتگو با شبکه سیانبیسی گفت که ممکن است امروز یا فردا توافقی با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز حاصل شود.
همچنین، سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت که پیشنویس توافق احتمالی میان ایران و آمریکا «در حال تبادل میان طرفین» است و روند تدوین آن «به مراحل پیشرفتهای رسیده است.»
این وزارتخانه تاکید کرد که هدف، دستیابی به راهحل دیپلماتیک است و افزود: «در حال حاضر هیچ برنامه مشخصی در زمینه برگزاری مذاکرات مستقیم وجود ندارد.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز گفت که در زمینه دستیابی به توافقی برای تردد آزاد در تنگه هرمز «پیشرفتهایی حاصل شده، اما نتیجه نهایی هنوز به دست نیامده است.»
او با این حال ابراز امیدواری کرد که چنین توافقی «بهزودی» حاصل شود.
آقای روبیو گفت که آمریکا در مذاکرات میان ایران و عمان درباره اینکه «چگونه شمار بیشتری از کشتیها بتوانند با امنیت از این تنگه عبور کنند» مشارکت دارد و افزود که همزمان طرفها بهسوی مذاکرات بلندمدتتر درباره «هستهایزدایی ایران» حرکت میکنند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران از تداوم مذاکرات ایران و عمان خبر داد و فضای حاکم بر آن را مثبت ارزیابی کرد.
آقای بقایی گفت: «این مذاکرات به عنوان گفتگو میان دو کشور ساحلی تنگه هرمز، با تمرکز بر تعیین مسیرهای رفت و برگشت ایمن برای کشتیها در حال پیگیری است؛ مسیری که ضمن تامین حقوق حاکمیتی، ملاحظات امنیت ملی ایران و عمان را نیز مدنظر قرار دهد.»
به گفته چند منبع آگاه، مذاکرات ایران و عمان بر ایجاد یک مسیر مرکزی جدید در تنگه متمرکز بوده است، اما تصور میشود این مسیر مینگذاری شده باشد. بنابراین موفقیت طرح به عملیات بعدی برای پاکسازی منطقه بستگی خواهد داشت.
به گفته یکی از این منابع، آمریکا همزمان متحدان خود را جهت تایید امن بودن تنگه هرمز با هدف ازسرگیری انتقال محمولههای انرژی تحت فشار قرار داده است.
به گزارش بلومبرگ، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، بریتانیا و فرانسه را برای میزبانی کنفرانسی بینالمللی درباره کشتیرانی در تنگه هرمز تحت فشار گذاشته است. با این حال، به گفته یک مقام ارشد، در حال حاضر انتظار نمیرود این کنفرانس پیش از برقراری آتشبسی دیگر و اثبات پایداری آن برگزار شود.
به گفته این مقام، کشورهای اروپایی بهدلیل نگرانی از اینکه ممکن است حامی اقدامات تهاجمی آمریکا تلقی شوند، با این درخواست مخالفت کردهاند. حمایت آمریکا از ماموریت مینروبی نیز به نوعی تغییر موضع واشنگتن محسوب میشود، زیرا دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا پیشتر حمایت اروپا را کماهمیت جلوه داده بود.
تهران پیشتر با طرحهای مینروبی به رهبری اروپا مخالفت کرده بود.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران در ماه ژوئن در واکنش به سخنان امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه، مبنی بر تلاش برای مینروبی تنگه هرمز، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ماکرون گفته در مینزدایی از تنگه هرمز، با هماهنگی شرکایش، همکاری میکند. طبق یادداشت تفاهم اسلامآباد، مینزدایی صرفا توسط ایران انجام میشود و نه هیچ کشور دیگری، اصولا اجازه چنین کاری را هم نمیدهیم. شرایط حساس و پیچیده است. توصیه اکید میکنیم فرانسه آن را با تحریکاتش پیچیدهتر نکند.»
سنتکام: مسیر جنوبی تنگه هرمز برای عبور همه کشتیهای تجاری همچنان باز و امن است
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) روز سهشنبه ۱۳ مرداد به وقت واشنگتن در بیانیهای اعلام کرد مسیر جنوبی تنگه هرمز همچنان برای عبور همه کشتیهای تجاری باز و امن است.
در این بیانیه آمده است که نیروهای آمریکایی طی سه ماه گذشته، با وجود «اقدامات تجاوزکارانه و بیدلیل» جمهوری اسلامی ایران، به بیش از هزار کشتی برای عبور ایمن از این آبراه بینالمللی کمک کردهاند و این عملیات همچنان ادامه دارد.
همزمان با ادامه تلاشهای دیپلماتیک دولت پرزیدنت ترامپ برای دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی، گزارشها از وقوع حملات تازه به کشتیهای تجاری در خلیج فارس حکایت دارد.
تری ینگست، خبرنگار شبکه فاکسنیوز، روز سهشنبه ۱۳ مرداد گزارش داد که سپاه پاسداران به حملات خود در منطقه ادامه داده است و دستکم دو کشتی باری طی شب گذشته با پرتابههایی نامشخص هدف قرار گرفتهاند.
به گزارش او، بر اساس اطلاعات گروههای ردیابی دریایی، در پی این حملات دستکم یک نفر از خدمه یکی از کشتیها مفقود شده است.
وزیر خزانه داری آمریکا در همین حال گفته است که احتمال دستیابی به توافق با جمهروی اسلامی برای گشایش تنگه هرمز در روز سهشنبه یا چهارشنبه وجود دارد.احتمال دستیابی به یک توافق موقت درباره تنگه هرمز روز سهشنبه افزایش یافت.
به گزارش بلومبرگ در روز سهشنبه، قطر اعلام کرد پیشنهادی برای این توافق تهیه شده و مقامهای آمریکایی و جمهوری اسلامی نیز درباره امکان رسیدن به توافقی برای بازگشایی این آبراه مهم ابراز امیدواری کردهاند.
دولت قطر اعلام کرد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز سهشنبه در تماس تلفنی با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، درباره تلاشها برای کاهش تنش میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی گفتوگو کرد.
بلومبرگ مینویسد که یک مقام کاخ سفید نیز انجام این تماس را تأیید کرد، اما جزئیات بیشتری درباره محتوای آن ارائه نکرد.
قطر که پیشتر هدف حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی قرار گرفته است، همزمان در تلاشها برای کاهش تنش میان واشنگتن و تهران نقش میانجی را بر عهده دارد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، روز سهشنبه ۱۳ مرداد، با انتشار پیامی اعلام کرد توافق با جمهوری اسلامی «نزدیک» است و گفتوگوها درباره خلع سلاح هستهای و تنگه هرمز از سر گرفته شده است.
پرزیدنت ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» با بازنشر گزارشی درباره مذاکرات جاری نوشت که توافق با جمهوری اسلامی در دسترس است. این گزارش به ازسرگیری گفتوگوها درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی و وضعیت تنگه هرمز اشاره دارد.
رئیس جمهوری آمریکا پیشتر نیز گفته بود مذاکرات با درخواست جمهوری اسلامی آغاز شده است، و هدف اصلی آمریکا جلوگیری دائمی از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای است. مقامهای دولت آمریکا همچنین تأکید کردهاند آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز از محورهای اصلی این گفتوگوها است.
این اظهارات در حالی منتشر میشود که مقامهای ارشد دولت آمریکا، از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه، و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، نیز از پیشرفت مذاکرات خبر دادهاند، اما تأکید کردهاند که هنوز توافق نهایی حاصل نشده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز سهشنبه گفت : مذاکرات میان آمریکا، عمان و جمهوری اسلامی درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز پیشرفت داشته، اما هنوز به توافق نهایی نرسیده است.
آقای روبیو گفت تنگه هرمز همچنان باز است و نفت و کشتیهای تجاری در حال عبور از این آبراه هستند. با این حال، مذاکرات ادامه دارد تا در کوتاهمدت شرایط برای عبور ایمنتر شمار بیشتری از کشتیها فراهم شود.
وزیر امور خارجه آمریکا افزود این رایزنیها با میانجیگری عمان انجام میشود و بخشی از روند گستردهتر گفتوگوها درباره خلع سلاح هستهای جمهوری اسلامی است. او تأکید کرد پیشرفتهایی در این مذاکرات حاصل شده، اما هنوز به نتیجه نهایی نرسیدهاند.
آقای روبیو ابراز امیدواری کرد توافق نهایی در آیندهای نزدیک حاصل شود. او گفت هدف از مذاکرات، تضمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز در کنار پیشبرد گفتوگوهای بلندمدت درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی است.
