آمریکا ایران را به «جهنم اقتصادی» و تشدید «انزوای بیسابقه» تهدید کرد
آمریکا فشارهای خود بر ایران را تشدید و تاکید کرده است که همچنان ابزارهای بیشتری برای اعمال فشار علیه تهران در اختیار دارد. واشینگتن همچنین ایران را به اعمال اقدامات اقتصادی جدید تهدید کرده که به گفته مقامهای آمریکایی، میتواند ایران را با سطحی بیسابقه از انزوا روبهرو کند.
کاخ سفید اعلام کرد «ابزارهای فشار بیشتری علیه ایران در اختیار داریم» و آمریکا به اعمال فشار و تلاش برای فلج کردن اقتصاد ایران ادامه میدهد.
این اظهارات مقامات کاخ سفید پس از آن مطرح شد که اسکات بیسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد دولت دونالد ترامپ آماده است هفته آینده مجازات بیشتری علیه ایران اعمال کند؛ این در حالی است که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به رویارویی همچنان با مشکل روبهرو است.
بیسنت در گفتوگو با شبکه «نیوزمکس» گفت آمریکا اقداماتی را اجرا خواهد کرد که «در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور بیسابقه» خواهد بود. او توضیح داد که این راهبرد شامل ترکیبی از فشار مالی و محاصره دریایی است و افزود ادامه این محاصره مانع ورود کالا به بنادر ایران یا خروج کالا از آنها خواهد شد.
محاصره «برای مدت نامحدود»
همزمان با تهدید به اعمال اقدامات اقتصادی جدید، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، بر توانایی نیروی دریایی این کشور برای ادامه محاصره ایران برای مدتی نامحدود تاکید کرد.
هگست در جریان سفر خود به «پاناما» گفت که نیروی دریایی آمریکا میتواند با جابهجایی و چرخش کشتیها و نیروهای مستقر در منطقه، حضور مورد نیاز خود برای اجرای محاصره را حفظ کند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، «سنتکام»، نیز جمعه 23 مرداد اعلام کرد که از زمان اعمال دوباره محاصره علیه ایران، مسیر 62 کشتی تجاری را تغییر داده، 3 کشتی را ازکار انداخته و برای بازرسی و اطمینان از رعایت محدودیتهای آمریکا، بر 2 کشتی نیرو هلیبرن کرده است.
در همین راستا، خبرگزاری «رویترز»، گزارش داد که واشینگتن در اواسط ژوئن به مدت یک ماه محاصره کشتیها و بنادر ایران را لغو کرد، اما بعداً آن را دوباره اعمال کرد؛ این قدام ایالات متحده فشارها بر یکی از مهمترین منابع درآمد ارزی تهران را افزایش داد.
«هرمز در مرکز رویارویی»
تشدید فشارهای اقتصادی در حالی صورت میگیرد که وضعیت کشتیرانی در تنگه هرمز همچنان در کانون اختلافات میان واشینگتن و تهران قرار دارد.
ایران در مقابل بازگشایی تنگه هرمز، خواستار لغو تحریمهای اقتصادی و آزادسازی داراییهای بلوکهشده خود و همچنین تحقق مطالبات دیگری شده است که در جریان مذاکرات مطرح کرده بود.
دادههایی که رویترز منتشر کرده است، نشان میدهد تردد کشتیها از تنگه هرمز روز سهشنبه به 8 فروند کاهش یافته است؛ در حالی که میانگین تردد طی 10 روز پیش از آن حدود 12 کشتی در روز بود و پیش از آغاز جنگ نیز این رقم به حدود 130 تا 140 کشتی میرسید.
در مقابل، پیامدهای این وضعیت بر بازارهای انرژی نیز در حال افزایش است. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده است که عرضه جهانی نفت در سال جاری روزانه 4.3 میلیون بشکه کاهش یابد که معادل حدود 4 درصد است.
بسنت 4 اوت گفته بود که ممکن است طی چند روز توافقی با تهران برای بازگشایی تنگه هرمز حاصل شود، اما اظهارات جدید او نشاندهنده بازگشت دوباره واشینگتن به سیاست تشدید فشار است.
به نظر میرسد دولت آمریکا در مرحله کنونی بر ترکیب محاصره دریایی و فشار مالی برای وادار کردن تهران به امتیازدهی حساب باز کرده است و در صورت ادامه بنبست در مذاکرات، گزینههای بیشتری را نیز روی میز نگه داشته است.
جنگ ایالات متحده و ایران، صنعت نفت کویت را به بزرگترین بحران چند دهۀ اخیر کشانده است
بازار نفت کویت که زمانی بسیار پررونق بود، چندین ماه است که تا حد زیادی فلج شده و صادرات نفت این کشور، همزمان با شدت گرفتن درگیریها در سراسر خلیج فارس، به شدت سقوط کرده است.
مقامات این کشور نفتخیز میگویند که این وضعیت بزرگترین بحران این کشور در چند دهۀ اخیر را رقم زده است.
شیخ نواف سعود الصباح، مدیرعامل شرکت نفت کویت (KPC)، گفت: «بدون تردید، این سختترین و بزرگترین بحرانی است که از زمان حملۀ عراق در سال ۱۹۹۰ تاکنون در بخش نفت کویت با آن روبهرو شدهایم.»
برخلاف عربستان سعودی یا امارات متحدۀ عربی، کویت هیچ خط لولهای برای دور زدن تنگۀ هرمز ندارد؛ بنابراین ناچار است نفت خام صادراتی خود را از این آبراه مورد مناقشه انتقال دهد تا به بازارهای بینالمللی برسد.
نفت از دیرباز ستون فقرات اقتصاد این کشور کوچک حاشیۀ خلیج فارس بوده است؛ کشوری که بیش از ۹۰ درصد درآمدهای دولت و تقریباً تمام درآمدهای صادراتی آن به فروش مطمئن نفت خام وابسته است. کویت همچنین حدود شش درصد از کل ذخایر نفت جهان را در اختیار دارد.
رفتوآمد کشتیها در تنگۀ هرمز در اواخر هفتۀ جاری کاهش چشمگیری داشته است
بر اساس دادههای شرکت کپلر، تردد کشتیهای باری از تنگۀ هرمز روز پنجشنبه اندکی افزایش یافت، اما همچنان پایینتر از میانگین روزانۀ ماه اوت بود. آمار ماهانه، از ابتدای ماه تا اکنون، ۱۲ کشتی در روز را نشان میدهد.
طبق دادههای کپلر، در مجموع ۹ کشتی روز پنجشنبه از این گذرگاه عبور کردند؛ در حالی که این رقم یک روز پیش پنج کشتی بود. از این تعداد، پنج کشتی وارد خلیج شدند و چهار کشتی به سوی خلیج عمان رفتند؛ بیشتر آنها از مسیر کشتیرانی ایران عبور کردند.
خطر برای کشتیها همچنان پابرجاست. شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) اعلام کرد که دو نفتکش متعلق به این شرکت شامگاه پنجشنبه هنگام عبور از تنگۀ هرمز هدف حمله قرار گرفتند، اما گزارشی از تلفات یا زخمیشدن افراد منتشر نشده است. امارات متحده عربی ایران را مسئول این حمله دانسته است.
در همین حال، دادههای کپلر نشان میدهد که روز پنجشنبه ۱۹ کشتی حامل کالاهای اساسی از تنگۀ بابالمندب عبور کردند، بدون آنکه دستگاههای فرستنده و گیرنده خود را خاموش کنند. این رقم در مقایسه با ۲۰ کشتی در روز قبل، تقریباً ثابت مانده است.
ممکن است برخی کشتیها در آبراههای اصلی بدون روشن بودن دستگاههای فرستنده و گیرنده خود حرکت کنند؛ بنابراین در آمارهای ثبتشده به حساب نمیآیند.
افزایش قیمت نفت پس از تهدید تازۀ ایالات متحده
بهای معاملات آتی نفت برنت تا ساعت ۰۸:۱۰ به وقت گرینویچ با ۱.۴۳ دلار، معادل ۱.۶۴ درصد افزایش، به ۸۸.۵۰ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۱.۵۶ دلار، معادل ۱.۹۲ درصد رشد، به ۸۲.۸۱ دلار در هر بشکه رسید.
بیارنه شیلدروپ از مؤسسه پژوهشی SEB گفت افزایش قیمت نفت نتیجۀ طبیعی رویکرد تازۀ آمریکاست؛ رویکردی که از طولانیتر شدن قابل توجه بحران در خاورمیانه حکایت دارد و امید چندانی به حلوفصل آن در کوتاهمدت باقی نمیگذارد.
شیلدروپ گفت: «اکنون دیگر هیچ امیدی در کوتاهمدت به بازگشت جریان عادی عبور و مرور از تنگۀ هرمز وجود ندارد.»
آمریکا روز پنجشنبه هشدار داد که در پی متوقف شدن مذاکرات آتشبس، میتواند محاصرۀ دریایی ایران را برای مدتی نامحدود ادامه دهد و فشار اقتصادی بر تهران را افزایش دهد.
