شمارش معکوس «جنگ اقتصادی» ترامپ علیه ایران؛ رضایی: منافع هر کشوری را که در تحریمها مشارکت کند، هدف میگیریم
وزیر خزانهداری آمریکا قرار است روز دوشنبه جزئیات تحریمهای جدیدی را علیه ایران اعلام کند که ترامپ آن را «خردکنندهترین عملیات اقتصادی علیه یک کشور» خوانده است. محسن رضایی روز شنبه این اقدامات را «محاسبه اشتباه» خواند و گفت که هر کشوری در این تحریمها مشارکت کند، با واکنش ایران مواجه میشود.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران شامگاه شنبه گفت: «به تمام کشورهای اطراف و دنیا میگوییم در کنار آمریکا وارد جنگ اقتصادی با ایران نشوند. هر کشوری که در ایجاد محدودیت اقتصادی علیه ایران شریک شود، آن کشور را دشمن تلقی میکنیم؛ البته ابتدا با آنها مذاکره و درخواست میکنیم صف خود را از آمریکا جدا کنند و اگر عمل نکردند، منافع آن کشور را هدف قرار خواهیم داد، زیرا با آمریکاییها شریک شده است.»رضایی همچنین گفت که تنگه هرمز «بسته است و باز نخواهد شد.»
او افزود: «اگر کشوری به دلیل همکاری با آمریکا از ارائه مواد اولیه دارو به ایران خودداری کند، اجازه نمیدهیم حتی یک قطره نفت نه تنها از تنگه هرمز، بلکه از خلیج فارس خارج شود. فعلا تنگه هرمز بسته شده و با نفت خلیج فارس کاری نداریم، زیرا از راههای دیگر خارج میشود، اما در صورت لزوم این مسیرها نیز مورد هدف قرار خواهند گرفت.»
آقای رضایی همچنین «جنگ اقتصادی» دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا علیه ایران را «محاسبه اشتباه» خواند و گفت: «آنها معتقدند محاصره اقتصادی میتواند مکمل حملات نظامی باشد و وزیر خزانهداری آمریکا نیز در این زمینه بهعنوان فرمانده جنگ اقتصادی معرفی شده است.»دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفت: «ما تا حالا به هیچ منافع اقتصادی آمریکا حمله نکردیم. پایگاههای آمریکا را زدیم، چون از آن پایگاهها به ما حمله شد. حالا اگر قرار باشد ما را تحریم اقتصادی کنند، مگر آمریکا کم شرکت نفتی و اقتصادی در اطراف ایران و در جاهای دیگر دارد؟ خوب ما، آنها را میزنیم.»
رضایی مدعی شد که آمریکا در اقدامات نظامی علیه ایران شکست خورده و امیدوار است «با فشار اقتصادی وحدت ایران را در هم شکسته و موجب اعتراضات خیابانی شود.»
او گفت: «نه اینکه آنها میخواهند اقدامات نظامی را کنار بگذارند، ولی امیدوارند که اگر بشود اول با فشارهای اقتصادی وحدت ما را بشکنند. یک عده معترض بریزند در خیابانها و کمک کنند به اف-۳۵های آمریکا.»
آقای رضایی همچنین مدعی شد که بنیامین نتانیاهو در سفر به واشنگتن از آقای ترامپ خواسته است که شش ماه ایران را کاملا محاصره کند تا حکومت ایران تسلیم شود.
محسن رضایی با تاکید بر اینکه اطلاعات دقیقی از این جلسه دارد، گفت: «آقای نتانیاهو که رفته بود در واشنگتن، به ترامپ گفت که شما بیایید شش ماه ایران را کاملا محاصره اقتصادی کنید، من به شما قول میدهم که آنها تسلیم خواهند شد. ترامپ گفت: اشتباه میکنید. نتانیاهو اصرار کرد: خیلی خوب، دو سه ماه امتحان کنید، اگر دیدید گرفت، ادامه دهید.»
بمب اتم
رضایی در بخشی دیگر از سخنان خود گفت که اقدامات آمریکا علیه ایران «جاذبه و اشتیاق مردم به بمب اتم را بیشتر کرده است.»او گفت: «آمریکا گفت: من برای جلوگیری از بمب اتم آمدم. الان همه دنیا میگویند: عجب پس، نه انپیتی (پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای) موثر است، نه عضویت آژانس بینالمللی انرژی اتمی و معلوم شد که این مساله اتم خیلی مهم است که آمریکا چنین جنگی را آغاز کرده است. ما چرا دنبال بمب اتم نرویم؟»
رضایی شنبهشب در گفتوگویی با صداوسیمای جمهوری اسلامی، بسته ماندن تنگه هرمز را به تغییر رفتار آمریکا مشروط کرد و گفت توافق احتمالی تهران و مسقط بر سر تعیین یک مسیر کشتیرانی، بهخودیخود به معنای بازگشایی این آبراه نیست.
او گفت: «تنگه هرمز بسته است و تا تغییر رفتار آمریکا و عمل به تعهداتش باز نخواهد شد.» به گفته رضایی، گفتوگوهای ایران و عمان بر تعیین مسیری در بخش میانی تنگه متمرکز است، اما این مسیر تنها زمانی قابل استفاده خواهد بود که تهران تصمیم به بازگشایی تنگه بگیرد.
این اظهارات در حالی بیان شد که گزارشهای اخیر از نزدیک شدن جمهوری اسلامی و عمان به تفاهمی درباره مدیریت رفتوآمد کشتیها حکایت دارد. خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داده است که حکومت ایران عملا پس از آغاز جنگ با آمریکا و اسرائیل در اسفند سال گذشته، رفتوآمد در تنگه هرمز را متوقف یا بهشدت محدود کرد؛ آبراهی که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت مورد معامله جهان از آن عبور میکرد. بنابر گزارشهای منتشر شده، مقامهای عمانی و ایرانی بر سر نقشه یک مسیر عبوری به تفاهم اولیه رسیدهاند، اما جزئیات مدیریت آن همچنان محل اختلاف است.رضایی در صریحترین بخش سخنانش کشورهای پیرامون ایران را تهدید کرد که در صورت پیوستن به کارزار اقتصادی آمریکا، از سوی تهران «دشمن» تلقی خواهند شد. او گفت جمهوری اسلامی به دنبال گسترش جنگ نیست، اما اگر کشورهای منطقه در «محاصره اقتصادی» ایران مشارکت کنند، منافع آنها را هدف قرار خواهد داد.
مقامات آمریکا در تازهترین اظهارات در دو هفته گذشته، از آغاز دور تازه کارزار «جنگ اقتصادی» علیه جمهوری اسلامی خبر دادند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، قرار است دوشنبه دوم شهریور جزییات تحریمهای برنامهریزیشده علیه جمهوری اسلامی را اعلام کند.
به گزارش رویترز، نشست خبری بسنت ساعت دو بعدازظهر به وقت شرق آمریکا در ساختمان وزارت خزانهداری برگزار خواهد شد. ترامپ پیشتر درباره پیامدهای اقتصادی برای هر کشوری که به گفته او «هر نوع راه نجاتی به ایران» ارائه کند، هشدار داده بود.
دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران همچنین تهدید کرد که در صورت تداوم فشارها، ایران اجازه نخواهد داد «یک قطره نفت خلیج فارس از هیچ راهی خارج شود». این تهدید تنها به تنگه هرمز محدود نمیشود و میتواند اشارهای به احتمال حمله به خطوط لوله، پایانههای نفتی یا مسیرهای جایگزین صادرات انرژی در کشورهای منطقه باشد.
عربستان سعودی و امارات متحده عربی خطوط لولهای دارند که بخشی از نفت آنها را بدون عبور از تنگه هرمز به دریای سرخ و بندر فجیره منتقل میکند. برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد ظرفیت مجموع مسیرهای جایگزین این دو کشور حدود ۴.۷ میلیون بشکه در روز است؛ میزانی که تنها بخشی از صادرات معمول منطقه را پوشش میدهد.تهدیدات مقام ارشد جمهوری اسلامی در حالی مطرح شده است که کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، جمعه ۳۰ مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت ارتش این کشور به انتقال بیش از ۱۵ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز کمک کرده است؛ اقدامی که هدف آن حفظ جریان انرژی در بحبوحه تنشها با جمهوری اسلامی عنوان شده است.
رایت نوشت با احتساب انتقال نفت از طریق خطوط لوله، مجموع نفت و فرآوردههای خارجشده از منطقه به حدود ۲۰ میلیون بشکه رسیده است. به گفته او، میانگین هفتروزه نفتی که از تنگه هرمز خارج میشود، اکنون به بیش از هشت میلیون بشکه در روز رسیده است. وزیر انرژی آمریکا نوشت: «تردید نداشته باشید، به لطف نیروی دریایی آمریکا، نفت از تنگه هرمز در حال عبور است.»
دادههای شرکت اطلاعات کشتیرانی «کپلر» نشان میدهد این محاصره بارگیری نفت خام ایران را از حدود دو میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به میانگین ۲۸۷ هزار بشکه در روز در ماه جاری میلادی کاهش داده است؛ رقمی معادل حدود یکهفتم سطح پیش از جنگ.رضایی در تهدیدی جداگانه گفت جمهوری اسلامی تاکنون به «منافع اقتصادی آمریکا» حمله نکرده است، اما در صورت ادامه آنچه او «شرارت» خواند، چنین اقدامی در دسترس تهران خواهد بود. او درباره ماهیت یا محل این اهداف توضیحی نداد.
این مقام جمهوری اسلامی همچنین به نیروهای آمریکایی هشدار داد نیروی تازهای وارد منطقه نکنند، از مسیر جنوبی تنگه هرمز عبور نکنند و با گروههای مخالف جمهوری اسلامی جلسه برگزار نکنند. رضایی گفت تهران «به این اقدامات حمله خواهد کرد». مسیر جنوبی مورد اشاره او در امتداد سواحل عمان قرار دارد و آمریکا در ماههای گذشته کوشیده است با نظارت هوایی و نظامی، عبور کشتیها از آن را تسهیل کند.
بر اساس کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره حقوق دریاها، کشتیها و هواپیماهای همه کشورها در تنگههای مورد استفاده برای کشتیرانی بینالمللی از حق «عبور ترانزیتی» برخوردارند و کشورهای ساحلی نباید مانع این عبور شوند. تهدید به حمله به کشتیها یا مشروط کردن عبور آنها به تصمیم یک کشور ساحلی، با این اصل حقوقی تعارض دارد.
رضایی در بخش دیگری از سخنانش گفت راهبرد دفاعی و دیپلماتیک جمهوری اسلامی پس از جنگ تغییر خواهد کرد. او با اشاره به انتصاب فرماندهان باتجربه گفت تهران آموختههای «یک سال گذشته» را در نبرد بعدی به کار خواهد گرفت و «جنگ آینده» با آنچه او «جنگ سوم» نامید متفاوت خواهد بود.او همچنین از مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، تمجید کرد و مدعی شد که او با وجود از دست دادن اعضای خانوادهاش، کشور را در جریان جنگ «قدرتمندانه» اداره کرده است. رضایی که پیشتر فرمانده سپاه پاسداران و مشاور نظامی رهبر جمهوری اسلامی بود، بهتازگی به دبیری شورای عالی امنیت ملی منصوب شده است. او اندکی پیش از انتصابش نیروهای آمریکایی را به وارد آمدن «تلفات جدی» تهدید کرده بود.
رضایی بدون ارائه مدرک گفت جنگ اخیر حدود هزار و ۲۰۰ نفتکش را از چرخه تجارت جهانی خارج کرده و موجب افزایش چندبرابری هزینه حملونقل شده است. او همچنین مدعی شد دو سوم مردم آمریکا با «جنگ دونالد ترامپ علیه ایران» مخالفاند. این ارقام در جریان مصاحبه با منبع مستقل یا داده مشخصی پشتیبانی نشد.
سخنان رضایی نشان میدهد جمهوری اسلامی میکوشد کنترل تردد در تنگه هرمز را به اهرمی برای کاهش فشارهای آمریکا تبدیل کند. بااینحال، تهدید همزمان کشتیرانی، زیرساختهای جایگزین صادرات نفت، منافع اقتصادی آمریکا و کشورهای منطقه، خطر گسترش درگیری فراتر از تنگه هرمز را افزایش میدهد.
