ساخت نسل جدید بمبهای سنگرشکن در آمریکا همزمان با تلاش ایران برای مقاومسازی تاسیسات «کوه کلنگ»
همزمان با تلاشهای ایران برای مقاومسازی تاسیسات هستهای مخفی کوه کلنگ (پیکاکس) در برابر حملات احتمالی آمریکا، واشنگتن در حال کار روی نسل جدیدی از بمبهای نفوذگر و سنگرشکن است که احتمالا میتوانند در «کوه کلنگ» نفوذ کنند.
این تاسیسات زیرزمینی در نزدیکی مجموعه هستهای نطنز است و بنا بر گزارش شبکه خبری «سی ان ان»، بررسی ششساله تصاویر ماهوارهای توسط «مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی» مستقر در واشنگتن (CSIS) نشان داده است که فعالیتهای ساختمانی در این محل در سال ۲۰۲۶ به شکل محسوسی افزایش یافته تا احتمالا به یک پناهگاه امن برای برنامه هستهای ایران تبدیل شود.
تحلیل «مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی» همچنین نشان میدهد که بخش مهمی از این فعالیتها مربوط به تقویت و مقاومسازی ورودیهای تاسیسات، آسفالت و آمادهسازی شبکه جادههای داخلی، تحکیم مناطق اطراف ورودیها و حذف بقایای حفاری بوده است.
به بیان دیگر، ایران ظاهرا در حال آمادهسازی این مجموعه بگونهای است که بتواند در برابر حملات آینده دوام بیاورد و دسترسی به بخشهای زیرزمینی آن غیرممکن شود.
افزایش فعالیتها از پاییز ۲۰۲۵
بر اساس این گزارش، روند ساختوساز در «کوه کلنگ» از اکتبر ۲۰۲۵ سرعت گرفته است؛ یعنی از زمانی که مقامات اطلاعاتی اسرائیل به دولت ترامپ هشدار دادند که ایران احتمالا در حال انتقال سانتریفیوژهای غنیسازی اورانیوم و تجهیزات مرتبط با آنها به این مرکز زیرزمینی است.02:00
بر اساس تحلیل «مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی» نوع فعالیتهای مشاهدهشده در تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که ایران پس از جنگ سال گذشته و حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای خود، تلاش کرده این مجموعه را با سرعت بیشتری مستحکم کند.
البته طبق ارزیابی این مرکز، تاسیسات کوه «کوه کلنگ» هنوز در وضعیت لازم برای آغاز عملیات غنیسازی اورانیوم نیست.
گزارش میافزاید که فعالیتهای ساختمانی ایران در این کوه، حتی در دورهای که تهران و واشنگتن بر سر یک تفاهم موقت به توافق رسیده بودند، با سرعت بالا ادامه داشته است؛ موضوعی که با مفاد تفاهم آتشبس در تضاد بوده است.
چرا حمله به تاسیسات کوه «کلنگ» برای آمریکا دشوار است؟
یکی از مهمترین ویژگیهای این تاسیسات، عمق بسیار زیاد آن در دل کوه است. بر اساس این گزارش، بخشهایی از تاسیسات در عمق حدودا ۹۱ متری زیر زمین قرار گرفتهاند و عمیقترین بخشها ممکن است حتی حدود ۱۰۰ متر زیر کوه باشند.
این عمق باعث شده است که حمله به این مرکز بسیار دشوارتر از حمله به بسیاری از تاسیسات هستهای دیگر ایران باشد.
با این وجود دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا چندین بار تهدید کرده که در صورت لزوم «کوه کلنگ» را هدف قرار خواهد داد و حتی هفته گذشته در پاسخ به خبرنگاران گفت که ممکن است آمریکا «خیلی زود» به پیکاکس حمله کند.
آمریکا در حال توسعه نسل جدید بمبهای نفوذگر است
مشکل اصلی برای واشنگتن، عمق این تاسیسات است زیرا بمبهای سنگرشکن قدرتمند کنونی (GBU-57) حداکثر میتوانند تا عمق حدودا ۶۱ متری زمین نفوذ کنند.
با این وجود گزارش شبکه خبری «سی ان ان» حاکی از آن است که آمریکا در حال کار روی نسل جدیدی از بمبهای نفوذگر و سنگرشکن است و حتی اسناد محرمانه نشان دادند که بمبهای جدید ممکن است بتوانند در نوع سنگ و بافت زمینشناسی موجود در «کوه کلنگ» نفوذ کنند.
هنوز مشخص نیست این تسلیحات دقیقا در چه مرحلهای از توسعه قرار دارند، آزمایشهای آنها تا چه اندازه کامل شده و چه زمانی میتوانند بهصورت عملیاتی مورد استفاده قرار گیرند.
«سی ان ان» میافزاید که چهار روز پیش از آغاز «عملیات خشم حماسی» ایالات متحده، مدیر برنامهای در یک آژانس گمنام پنتاگون که مسئول مبارزه با سلاحهای کشتار جمعی بود، یک قرارداد اضطراری ۱.۲ میلیون دلاری برای یک «تاسیسات آزمایشی زیرزمینی منحصر به فرد در محدوده موشکی وایت سندز» در نیومکزیکو را با هدف «آزمایش آتش واقعی که برای اعتبارسنجی قابلیتهای طبقهبندی شده در برابر تهدیدهای نوظهور طراحی شده» امضا کرده است.
سه منبع آگاه به سیانان گفتند که برنامههای این آزمایش، با جنگ ایران و لزوم توسعه روشی برای هدف قرار دادن عمیقترین تاسیسات زیرزمینی ایران و احتمالا شبیهسازی حملات ایالات متحده علیه تسیسات هستهای خاص مرتبط بوده و طبق یک ارزیابی زیستمحیطی، محل آزمایش در وایت سندز نیز مانند کوه کلنگ، از گرانیت ساخته شده است.
گزینهٔ دیگر: حمله به ورودیها
یک راه دیگر برای آمریکا (بهجای تلاش برای نفوذ مستقیم تا عمیقترین قسمتهای تاسیسات) میتواند حمله به ورودیهای آن باشد.
آمریکا پیشتر از چنین روشی علیه برخی تاسیسات موشکی ایران استفاده کرده و با هدف قرار دادن ورودیها و مسیرهای دسترسی، تلاش کرده آنها را مسدود یا مدفون کند.
اما این راهحل نیز تضمینکننده نابودی دائمی تاسیسات نیست و به گفته کارشناسان، ایران در گذشته نشان داده است که میتواند تاسیسات زیرزمینی خود را پس از حملات، دوباره حفاری و بازسازی کند.
