نشست تاریخی پرزیدنت ترامپ با رهبران چین و روسیه؛ کنترل تسلیحات هستهای در صدر مذاکرات
پرزیدنت ترامپ در پایان سفر آسیایی خود قرار است روز پنجشنبه ۲۸ آبان در شهر شنژن چین با شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، در نشستی سهجانبه و بیسابقه دیدار کند.
به گزارش رویترز در روز چهارشنبه ۲۷ آبان، این نشست رهبران سه قدرت بزرگ هستهای جهان را گرد هم میآورد. کنترل تسلیحات هستهای، جنگ اوکراین، تنشهای مربوط به رژیم ایران، و اختلافات تجاری از مهمترین موضوعات احتمالی این مذاکرات هستند.
پرزیدنت ترامپ خواستار قرار گرفتن کنترل تسلیحات هستهای در مرکز مذاکرات شده است. با این حال، چین تاکنون با پیوستن به مذاکرات محدودسازی تسلیحات میان آمریکا و روسیه مخالفت کرده، زیرا زرادخانه هستهای این کشور به مراتب کوچکتر از زرادخانههای دو قدرت دیگر است.
شی جینپینگ روز چهارشنبه در سخنرانی خود خواستار تجارت آزاد و نامحدود شد و تلاش کرد چین را شریکی باثبات در عرصه بینالمللی معرفی کند. او سپس در فرودگاه شنژن شخصاً از پرزیدنت ترامپ استقبال کرد؛ اقدامی کمسابقه که با در آغوش گرفتن کوتاه دو رهبر همراه بود.
پرزیدنت ترامپ و پوتین نیز در حاشیه مراسم استقبال با یکدیگر دست دادند و چند کلمه گفتوگو کردند. خبرگزاری اینترفاکس روسیه اعلام کرد این گفتوگو ماهیت مذاکرات رسمی نداشت.
بر اساس برنامه اعلامشده، پرزیدنت ترامپ پیش از نشست سهجانبه، دیداری دوجانبه و ناهار کاری با شی جینپینگ خواهد داشت. مقامات آمریکایی و روسی همچنین از برنامه دیدار جداگانه آقایان ترامپ و پوتین خبر دادهاند، هرچند کرملین تأکید کرده مذاکرات گسترده دوجانبه پیشبینی نشده است.
کاخ سفید اعلام کرده است انتظار نمیرود جنگ اوکراین در نشست سهجانبه مطرح شود، اما پرزیدنت ترامپ احتمال گفتوگو درباره این موضوع را رد نکرده است.
همزمان، گزارشهای مربوط به انتقال تراشههای پیشرفته انویدیا به چین از مسیر کشورهای جنوب شرق آسیا، اختلافات فناوری میان دو کشور را تشدید کرده است. دیدار دوجانبه آقایان ترامپ و شی همچنین فرصتی برای ارزیابی پایداری آتشبس تجاری اخیر خواهد بود.
پرزیدنت ترامپ پس از پایان نشست سهجانبه، سفر آسیایی خود که شامل مذاکرات امنیتی و تجاری در فیلیپین و چین بوده است را به پایان میرساند و به آمریکا بازمیگردد.
استقبال کمسابقه شی از ترامپ در چین
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، روز چهارشنبه ۲۷ آبان با حضور در فرودگاه شنژن شخصاً از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، استقبال کرد؛ اقدامی کمسابقه که یک روز پیش از نخستین نشست رسمی سهجانبه رهبران چین، آمریکا و روسیه صورت گرفت.
ترامپ پس از پیاده شدن از هواپیمای ریاستجمهوری آمریکا، با شی جینپینگ دست داد و دو رهبر یکدیگر را در آغوش گرفتند. آنها سپس در مراسمی با حضور گروههای تشریفاتی و با اجرای سرودهای ملی دو کشور شرکت کردند.
به گزارش رویترز، استقبال شخصی شی جینپینگ از ترامپ در فرودگاه شنژن نخستین مورد از چنین استقبالی از یک رهبر خارجی از زمان آغاز ریاستجمهوری او بود. این اقدام در پاسخ به استقبال مشابه ترامپ از شی در پایگاه هوایی اندروز در ماه سپتامبر صورت گرفت.
شی جینپینگ هنگام استقبال از ترامپ گفت: «چین کشوری پایبند به آداب و تشریفات است و سنت پاسخ دادن به احترام متقابل را دارد.»
او همچنین ابراز امیدواری کرد درباره روابط چین و آمریکا، همکاریهای منطقه آسیا و اقیانوسیه و تحولات جهانی با ترامپ گفتوگو کند.
ترامپ نیز، به گزارش خبرگزاری دولتی شینهوا، گفت دیدارهایش با شی جینپینگ همواره «بسیار خوشایند» بوده است.
این استقبال در حالی صورت گرفت که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، ساعاتی پیشتر هنگام ورود به چین، مورد استقبال تسای چی، از نزدیکترین مقامها به شی جینپینگ، قرار گرفته بود.
شی و ترامپ پس از مراسم استقبال، در محل برگزاری اجلاس اپک به ولادیمیر پوتین و دیگر رهبران پیوستند و در مراسم عکس دستهجمعی و ضیافت رسمی شرکت کردند.رهبران سه کشور روز چهارشنبه در حاشیه نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه، موسوم به اپک (APEC)، در مراسم شام رسمی حضور یافتند و پیش از گرفتن عکس دستهجمعی، برای نخستین بار با یکدیگر خوشوبش کردند.
قرار است نشست سهجانبه ترامپ، شی و پوتین روز پنجشنبه ۲۸ آبان در شنژن برگزار شود. به گفته مقامهای آمریکایی، جنگ ایران، جنگ اوکراین و کاهش جنگافزار هستهای از محورهای این گفتوگوها خواهد بود.
شی جینپینگ در سخنرانی افتتاحیه نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه، اَپک، خواستار حمایت از «تجارت آزاد و باز» شد؛ موضعی که در شرایط افزایش تعرفههای تجاری آمریکا و سیاست خارجی متغیر دولت ترامپ، تلاشی برای معرفی چین بهعنوان شریکی باثبات در عرصه جهانی تلقی میشود.
در همین حال، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در سخنرانی خود تحریمهای غرب علیه مسکو به دلیل جنگ اوکراین را مورد انتقاد قرار داد.
در همین حال، پوتین که روز چهارشنبه با شی جینپینگ نیز دیدار کرد، در سخنرانی خود در نشست اپک مدعی شد تحریمهای غرب علیه روسیه به دلیل تهاجم نظامی به اوکراین «شکست خورده است». او همچنین ابراز امیدواری کرد که نشست سهجانبه «بسیار سودمند» باشد.
خبرگزاری اینترفکس نیز به نقل از یک دستیار کرملین گزارش داد که شی و پوتین درباره نشست پیش رو با ترامپ گفتوگو کردهاند، اما به تطبیق مواضع خود درباره آن نپرداختهاند.همزمان، آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، از رهبران آمریکا و چین خواست در نشست روز پنجشنبه بر پوتین برای پایان دادن به جنگ فشار بیاورند.
او گفت واشینگتن و پکن هر دو نفوذ تعیینکنندهای بر مسکو دارند و کییف امیدوار است این نفوذ برای توقف تهاجم روسیه به کار گرفته شود.
نشست سهجانبه در حالی برگزار میشود که برخی ناظران آن را با کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ مقایسه کردهاند؛ نشستی که رهبران قدرتهای بزرگ درباره نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم مذاکره کردند.
با این حال، شماری از کارشناسان در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی تأکید کردهاند که اختلاف منافع سه کشور و نقش مستقل دیگر بازیگران جهانی، دستیابی به توافقی فراگیر درباره تقسیم حوزههای نفوذ را دشوار میکند.
سازمان همکاریهای اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (آسیا پاسیفیک) که نشست سالانه خود را برگزار میکند ۲۱ عضو دارد که بیش از ۵۰ درصد از تولید ناخالص جهان و حدود ۲.۷ میلیارد نفر از جمعیت جهان را نمایندگی میکنند.
ایالات متحده، چین و روسیه سه عضو بزرگ این سازمان هستند، و پس از آنها استرالیا، کانادا، اندونزی، ژاپن، کره جنوبی، مکزیک، نیوزیلند، پاپوآ گینه نو، سنگاپور و ویتنام قرار دارند.
