
ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و اتحادیه اروپا جمعه یازدهم خرداد بهطور جداگانه تحریمهایی را علیه افراد و نهادهای ایرانی و از جمله بارزترین آنها محمدرضا آشتیانی، وزیر دفاع ایران اعمال کردند.
در این راستا تحریمهای اتحادیه اروپا 9 فرد و نهاد ایرانی از جمله وزیر دفاع ایران را شامل شد.خبرگزاری «العالم العربی» گزارش داد که اتحادیه اروپا، جمعه از اعمال تحریمهای جدیدی علیه 6 فرد و 3 نهاد ایرانی از جمله محمدرضا آشتیانی، وزیر دفاع به دلیل نقش آنها در انتقال سلاح به روسیه و گروههای مسلح در خاورمیانه خبر داده است.
در بیانیه شورای اروپا آمده است: «این شورا، جمعه اقدامات محدودکنندهای را علیه 6 فرد و 3 نهاد به دلیل نقش آنها در انتقال هواپیماهای بدون سرنشین به روسیه برای حمایت از جنگ این کشور علیه اوکراین و انتقال پهپاد یا موشک به گروهها و نهادهای مسلحی که صلح و امنیت را در خاورمیانه و دریای سرخ یا به خاطر مشارکت آنها در برنامه پهپادی ایرانی تضعیف میکنند، اتخاذ کرد.»
از جمله نهادهای مورد هدف، قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء و نیروی دریایی سپاه پاسداران ایران است.دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده روز جمعه در بیانیهای اعلام کرد که چهار نهاد مرتبط با شرکت رایان رشد افزار را در فهرست جدید تحریمهای خود قرار داده است.
این نهادها به نوشته این دفتر «قطعات حیاتی برنامه پهپادی ایران را تهیه کردهاند».
علاوه بر این، دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا یکی از مدیران سازمان صنایع هوانوردی ایران، از شرکتهای تابعه وزارت دفاع را هدف قرار داده است.
این فرد بر تولیدکنندگان پهپاد، شامل شرکت صنعتی هواپیماسازی ایران و صنایع هوایی قدس نظارت دارد.
برایان ای. نلسون، معاون وزیر خزانهداری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی گفت: «اقدام امروز تعهد ما را برای ایجاد اختلال در تولید و تکثیر پهپادهای مرگبار ایران که همچنان توسط روسیه علیه اوکراین و نیروهای نیابتی ایران در منطقه علیه نیروهای ما استفاده میشود، تقویت میکند.»
او افزود: «خزانهداری آمریکا به تحمیل هزینهها بر کسانی که به دنبال تامین قطعات مورد نیاز ایران برای برنامههای پهپاد خود هستند و امکان ارسال این سلاحها به عوامل بیثباتکننده در سراسر جهان را دارند، ادامه خواهد داد.»
همزمان اتحادیه اروپا در بیانیهای که روز جمعه ۱۱ خرداد منتشر شد، شش فرد و سه نهاد را بهدلیل مشارکت در برنامه پهپادی ایران و انتقال پهپاد به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین تحریم کرد.
محمدرضا آشتیانی، وزیر دفاع، اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه و افشین خواجهفرد، معاون وزارت دفاع در فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا هستند.
قرارگاه خاتمالانبیا، شرکت کاوان الکترونیک بهراد که در زمینه تهیه و فروش قطعات مورد نیاز در ساخت پهپادها فعال است و نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سه نهادیاند که اتحادیه اروپا آنها را تحریم کرده است.
یکی از فرماندهان قرارگاه خاتمالانبیا، مدیرعامل و رییس هیات مدیره شرکت کاوان الکترونیک بهراد نیز جزو افراد تحریم شده هستند.
اتحادیه اروپا تاکید کرد این نهادها و افراد علاوه بر ارسال پهپاد به روسیه، در انتقال پهپاد یا موشک به گروهها و نهادهای مسلحی که صلح و امنیت در خاورمیانه و منطقه دریای سرخ را تضعیف میکنند، نقش دارند.
پنجشنبه گذشته، خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد کشورهای اتحادیه اروپا با اضافه شدن ۱۰ فرد و نهاد جدید به فهرست تحریمهای این اتحادیه علیه جمهوری اسلامی موافقت کردهاند.
این اولین تحریمهای اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی پس از مرگ ابراهیم رئیسی است.
رویترز هویت منابع آگاه خود را فاش نکرد اما روز چهارشنبه دوم خرداد به نقل از یکی از این منابع نوشت این اقدام به حمایت تهران از نیروهای نیابتی مسلح خود در خاورمیانه و منطقه دریای سرخ و حمایت نظامی جمهوری اسلامی از روسیه مربوط میشود.
این خبرگزاری جزییات بیشتری درباره اسامی و هویت افراد و نهادهای جدید تحریم شده ارائه نکرد.
جمهوری اسلامی از گروههای شبهنظامی در منطقه همچون حماس، حزبالله لبنان و حوثیهای یمن که سیاستهای ضداسرائیلی و ضدآمریکایی دارند، حمایت میکند.
حماس با حمله خود به اسرائیل در هفتم اکتبر گذشته موجب آغاز شدن جنگ دیگری در غزه شد و شبهنظامیان حوثی نیز با حملات خود به کشتیهای تجاری در منطقه دریای سرخ، تردد کشتیها را در این منطقه مختل کردهاند.
آبان سال گذشته، وزیران امور خارجه کشورهای عضو «گروه هفت» در بیانیهای مشترک از جمهوری اسلامی خواستند از اقدامات بیثباتکننده خود در منطقه و حمایت از گروههای شبهنظامی متحد تهران مانند حماس و حزبالله لبنان دست بردارد.
با آغاز تهاجم روسیه به اوکراین در بیش از دو سال پیش، جمهوری اسلامی همکاری نظامی خود را با روسیه افزایش داد و گزارشهایی از ارسال پهپادهای انفجاری شاهد، ساخت ایران، به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین منتشر شد.
رهبران اتحادیه اروپا پیش از این توافق کرده بودند تحریمهای این اتحادیه علیه جمهوری اسلامی را پس از حمله موشکی و پهپادی تهران به اسرائیل تشدید کنند.
اوایل اردیبهشت، جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد اعضای این اتحادیه درباره گسترش تحریمهای ایران برای مقابله با برنامه پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی و نیز انتقال آنها به نیروهای نیابتی تهران به توافق رسیدند.
وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا روز دوشنبه سوم اردیبهشت در لوکزامبورگ گرد هم آمده بودند تا برای اعمال تحریمهای جدید علیه جمهوری اسلامی در واکنش به حمله بیسابقه سپاه پاسداران به خاک اسرائیل برنامهریزی کنند.
بورل پس از پایان این نشست گفت اعضای اتحادیه به توافق رسیدند تحریمهای موجود علیه پهپادهای ایرانی را گسترش دهند تا شامل موشکها و انتقال احتمالی آنها به گروههای شبهنظامی و کشورهای دیگر مانند روسیه نیز بشود.
تهران طی دو سال گذشته، همواره فروش هرگونه سلاح از جمله هواپیماهای بدون سرنشین یا پهپاد به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین را رد کرده است.
از سوی دیگر، اوکراین بارها «اسناد و شواهدی» از آنچه استفاده روسیه از پهپادهای ایرانی نوع «شاهد» در عملیات علیه نیروهای خود میداند را منتشر کرده است.
از سویی حوثیها در دریای سرخ نیز حملاتی را با هدف قرار دادن کشتیها در این آبراه بینالمللی انجام میدهند و کشتیرانی تجاری را فلج کردهاند که در واکنش به آن کشورهای غربی، ایران را به حمایت از این گروه یمنی و ارسال سلاح و ارائه آموزش نظامی به آنها متهم میکنند.
شایان ذکر است که رهبران اتحادیه اروپا در آوریل گذشته نیز با افزایش تحریمها علیه ایران پس از حمله پهپادی و موشکی آن به اسرائیل موافقت کردند.